Ana sayfa » Sağlıklı Yaşam » Saç Dökülmesinden Cilt Sorunlarına: Glüten Hassasiyetinizin Olduğunu Gösteren 13 İşaret
Saç Dökülmesinden Cilt Sorunlarına: Glüten Hassasiyetinizin Olduğunu Gösteren 13 İşaret
Bazen vücudumuz bize çaktırmadan ama ısrarla mesaj vermeye çalışır. Eğer glütene karşı duyarlılığınız varsa, bu mesajlar çoğu zaman cildinizde, saçlarınızda, sindirim sisteminizde ve hatta ruh hâlinizde kendini belli eder.
Glüten hayatınızda gizli bir düşman olabilir mi? Günümüzde birçok kişi kendini sürekli yorgun, şişkin, huzursuz ve hatta depresif hissediyor ama bu semptomların nedenini bir türlü bulamıyor. Çoğu zaman hormonal dengesizliklerden strese, çevresel etkenlerden genetik yatkınlığa kadar birçok faktör suçlanıyor. Ancak göz ardı edilen bir gerçek var: Tabağımızda masum görünen ama bazı vücutlarda ciddi hasarlara yol açabilen glüten! Özellikle çölyak hastalığı teşhisi konmamış bireylerde ya da glüten duyarlılığı olan kişilerde, glüten vücudun birçok sistemini etkileyerek çeşitli sağlık problemlerine neden olabiliyor. Bu sorunlar yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı kalmayıp, cilt problemleri, saç dökülmesi, hormonal dengesizlikler, bağışıklık sistemi bozuklukları ve hatta psikolojik dalgalanmalara kadar geniş bir yelpazeye yayılabiliyor. Belki de uzun süredir yaşadığınız bazı sıkıntıların sebebi, her gün kahvaltı masasında dilimlediğiniz ekmek olabilir. İşte glüten hassasiyeti belirtileri…
1. Keratosis pilaris veya tavuk derisi cilt
Keratosis pilaris veya tavuk derisi, kolların arka kısmında, bazen kalçalarda ya da uyluklarda çıkan minicik, sert kabarcıklar. Genelde zararsızdır ama görüntü olarak pek sevimli değil. Bu durumun glütenle doğrudan bir bağlantısı olduğu kanıtlanmış değil ama dolaylı ilişkisi olabilir: Glüten, bağırsak duvarına zarar vererek A vitamini ve temel yağ asitlerinin emilimini zorlaştırıyor. Bu da ciltte bu pütürlü görüntünün oluşmasına zemin hazırlayabiliyor. Yani glüten, olayın arkasındaki gizli kahraman olabilir.
2. Saç dökülmesi
Glüten intoleransı, özellikle de çölyak hastalığı olan bireylerde, saç dökülmesinin ciddi bir nedeni olabilir. Hatta sadece saç değil, kirpik ve kaşlarda bile seyrelme gözlenebiliyor!
İnce bağırsak zarar gördüğünde vücut, çinko, demir ve biotin gibi saç dostu vitaminleri ememiyor. Bu da saçların dökülmesine, matlaşmasına ve güçsüzleşmesine neden oluyor. Şampuanları suçlamadan önce bir glütene bakın deriz.
3. Sindirim sistemi sorunları
Şişkinlik, mide bulantısı, gaz, karın ağrısı, ishal… Hepsi klasik glüten duyarlılığı belirtileri. Hele bir de kabızlıkla dönüşümlü yaşıyorsanız, sindirim sisteminiz “Beni rahat bırak!” diyor olabilir.
Çünkü glüten, bazı insanların bağırsağında minik ama etkili bir savaşa neden oluyor. Bu savaş da IBS (İrritabl Bağırsak Sendromu) gibi başka hastalıklarla karıştırılabiliyor. Gerçek sorun glüten olabilir ama siz hâlâ sütü suçluyor olabilirsiniz!
4. Kilo değişiklikleri
Glüten duyarlılığı kilo dengenizi alt üst edebilir. Kimisi istemeden zayıflar, kimisi şişer durur. Bağırsaktaki hasar, vücudun besinleri düzgün emememesine yol açar. Bu da metabolizmayı şaşırtır. Bir yandan vücut yağ depolar, bir yandan kas kaybı yaşarsınız. Tam bir çelişki! Ama altında yatan sebep yine glüten olabilir.
5. Otoimmün hastalıklar
Eğer Hashimoto, MS, vitiligo, romatoid artrit ya da tip 1 diyabet gibi otoimmün rahatsızlıklarla boğuşuyorsanız, glütenle aranızda görünmez bir bağ olabilir. Çölyak hastalığı gibi durumlarda glüten, bağışıklık sistemini “bağırsağa düşman” gibi gösteriyor. Bu da sistemin kendi dokularına saldırmasına neden oluyor. Yani glüten, bağışıklık sistemini sabote eden sinsi bir ajan gibi çalışıyor olabilir.
6. Hormonal dalgalanmalar
Bir gün neşeli, ertesi gün huysuz; gece uyuyamıyor, gündüz yorgun kalkıyorsanız… Vücudunuzda hormonal denge kaymış olabilir. Ve evet, glütenin parmağı olabilir! Glütenin tetiklediği bağırsak hasarı, hormonları düzenleyen sistemleri de etkileyebilir. Kadınlarda adet düzensizlikleri, menopoza erken giriş ya da aşırı ruhsal iniş çıkışlar yaşanabilir. Hormonlarınız size “beni serbest bırak” diyor olabilir.
7. Mesane iltihabı
Glüten hassasiyeti belirtileri listemize devam ediyoruz. Mesane iltihabı ya da interstisyel sistit gibi rahatsızlıklarınız varsa ve nedeni bir türlü bulunamıyorsa, glüten bir kez daha sahneye çıkıyor olabilir. Ne alaka demeyin! Vücuttaki iltihap sadece bağırsakta değil, mesanede de görülüyor. Glütenin tetiklediği bu iltihap, sık ve ani idrara çıkma isteğine neden olabilir. Hatta ciddi ağrılar bile yaşanabilir. Yani glütenin suçu büyük.
“Bugün kafam sisli gibi ya…” cümlesini sık mı kuruyorsunuz? Belki de suçlu sabah yediğiniz o pofuduk çörek! Glüten, bazı insanlarda vücutta iltihaplanmayı artırarak bağırsak duvarını geçirgen hale getirebiliyor. Bu durum, “geçirgen bağırsak sendromu” denen tatsız bir tabloya yol açabiliyor ve inanın, işin ucu beyne kadar uzanıyor!
Sonuç mu? Beyin sisi (evet, kelimenin tam anlamıyla kafa bulanıklığı), konsantrasyon güçlüğü, düşük enerji, hatta anksiyete ve depresyon bile yaşayabilirsiniz. Dahası, glüten hassasiyeti olanlarda migren gibi baş ağrıları da daha sık görülüyor. “Başım neden hep ağrıyor ya!” diyorsanız, bir de beslenme düzeninize göz atın.
9. Cilt sorunları
Sivilceler, egzama, kaşıntı… Cildiniz bir türlü huzur bulamıyorsa, glütene biraz daha dikkatli bakmakta fayda var. Glüten duyarlılığı, sadece midenizi değil cildinizi de etkileyebilir.
Çölyak hastalığı olanlarda cilt döküntüleri ve hatta sedef hastalığı gibi kronik cilt sorunları görülebiliyor. Dahası, birçok kişi gluteni hayatından çıkarınca ciltlerinin adeta “yeniden doğduğunu” söylüyor. Belki de cilt bakım rutininizi değil, kahvaltıdaki ekmeğinizi değiştirmeniz gerekiyordur.
10. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
Odaklanamıyor musunuz? Düşünceler havada uçuşuyor ama biri bile yerine oturmuyor mu? Glüten, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile bağlantılı olabilir. Bazı araştırmalar, glütensiz bir diyetin DEHB belirtilerini hafiflettiğini gösteriyor. Hele ki çölyak hastası olup da tanı konmamış bireylerde, bu davranışsal sorunlar daha da şiddetli olabiliyor. “Ben neden bu kadar dağınığım, odaklanamıyorum?” diyorsanız, glütene bir dur deyin!
Diş macununuza yatırım yapıyorsunuz, diş ipiyle barışıksınız ama ağzınızda hala sık sık sorunlar mı çıkıyor? Belki de glüten, diş sağlığınızı sabote ediyor. Glüten intoleransı, vücudun kalsiyum gibi önemli mineralleri yeterince emememesine neden olabiliyor. Bu da daha fazla çürük, hassas dişler ve sürekli tekrarlayan aftlar demek. Dişçiden çıkamıyorsanız, bir de bu taraftan bakın!
12. Demir eksikliği
Demir eksikliği, özellikle çölyak hastalarında sık görülen bir durum. Çünkü glüten, bağırsak duvarına zarar vererek demir emilimini zora sokuyor. Sonuç? Sürekli halsizlik, soluk cilt, nefes darlığı gibi klasik anemi belirtileri! “Her şeyi yiyorum ama hâlâ yorgunum” diyorsanız, bu belki de glüten kaynaklı bir demir eksikliğidir. Bir kan testi ve beslenme düzenlemesiyle yeniden enerjik günlere dönebilirsiniz.
13. Bademcik taşları
Glüten hassasiyeti belirtileri listemizin sonuna geldik. Küçük ama rahatsız edici: bademcik taşları. Hem kötü kokuyorlar, hem yutkunmayı zorlaştırabiliyorlar. Ve evet, bazı uzmanlar bu minik ama sinir bozucu taşlarla glüten arasında bir bağlantı olabileceğini söylüyor. İlginç olan şu ki, glütensiz diyete geçen birçok insan bademcik taşlarının azaldığını ya da tamamen kaybolduğunu söylüyor. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç var ama bu bilgi bile glüteni sorgulamak için yeterli!
