Uyumak, pek çok insan için günün en güzel aktivitesi! Yoğun bir günün ardından yatağa uzanmak, göz kapaklarının ağır ağır kapanması, dinlendirici bir uyku ve tatlı rüyalar… Gerçekten de kulağa güzel geliyor! Ancak bazı insanlar, ne kadar yorgun olsalar da uyuyamıyor, ya da uykuları sürekli bölünüyor. Sebebi ise, kâbuslar! Aslında, dünyadaki insanların hepsi uykuya daldıklarında rüya görüyorlar! Dolayısıyla her insan kâbus da görüyor! Ancak kâbuslar, bazı insanlar için gerçekten de yaşamı oldukça zor hale getirebiliyor. Sürekli kâbus görerek uykunuzdan sıçradığınızı, hatta kâbus görmemek için uyumaktan kaçındığınızı düşününün! Öyle ki hekimler böyle durumlarda hastalarına “kâbus bozukluğu” teşhisi koyabiliyor. Peki, ama neden kâbus görüyoruz? Ve belki de daha önemlisi, kâbuslardan kurtulmak mümkün mü? İşte, kâbusların arkasındaki bilimsel gerçekler…
Neden kâbus gördüğümüzü anlayabilmek için neden rüya gördüğümüzü bilmek gerekiyor?
Daha önce belirttiğimiz gibi, yaşayan her insan rüya görüyor! Sadece bazıları gördükleri rüyaları hatırlamıyorlar. Üstelik yapılan araştırmalar her insanın uyku başına 3 ila 6 rüya gördüğünü ortaya koyuyor. Rüyaların uzunlukları ise, ortalama 5 ila 20 dakika arasında değişiyor. Peki neden rüya görüyoruz? Modern psikolojinin kurucularından Sigmund Freud rüyaları, bastırılmış duygu ve düşüncelerin serbest bırakılmasının bir yolu olduğunu düşünüyordu. Bu görüş uzun süre pek çok bilim insanı tarafından benimsendi. Ancak günümüzde çok sayıda bilim insanı, rüyaların tamamen anlamsız şeyler olduğuna inanıyor! Bazı uzmanlar ise rüyaları, beynin travmaların veya duyguların üstesinden gelmek için kullandığı bir süreç olarak değerlendiriyor. Kısaca, neden rüya gördüğümüze dair birbirinden farklı görüşler var…
Neden kâbus görürüz?
Bu soruyu yanıtlamak, bilim insanları için neden rüya görüyoruz sorusunu yanıtlamaktan daha zor! Çünkü kâbuslar korku, panik, öfke ve üzüntü gibi pek çok olumsuz duyguyu barındırıyor. Böylece bir anlamda, kâbuslar rüyalardan daha kompleks bir yapı haline geliyor! Bu nedenle, kâbusların kesin olarak hangi sebeple ortaya çıktığını söylemek zor. Ancak bilim insanları, korkunç kâbuslar görmemize neden olabilecek birkaç faktör üzerinde hemfikir.
Kaygı, stres, travma ve uyku yoksunluğu gibi durumlar kabus görmenize neden olabilir
Ayrıca, ilaç veya uyuşturucu kullanımı da kâbusların en önemli mimarlarından! Bununla beraber, uzun süre korku filmi izlemek veya çok fazla korku romanı okumak da kâbus görmenize neden olabilir. Öte yandan kâbusların, uykuya daldıktan 1-1,5 saat sonra yani REM evresinde görüldüğü de biliniyor.
Çok sayıda insan aynı kâbusları görüyor
Yapılan araştırmalar, bazı kâbusların oldukça yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Buna göre, en yaygın kâbus “düşmek!” Ardından, “kovalanmak,” “ölüm” ve “kaybolmak” geliyor. Ancak travma kaynaklı kâbuslar, çok daha korkutucu ve çeşitli olabiliyor.
Kâbuslardan kurtulmak mümkün mü?
Uzmanlara göre, kâbuslardan tamamen kurtulmak, ne yazık ki mümkün değil! Ancak huzurlu bir uyku için yapılabilecek bazı şeyler var. İlk önce, kâbus görülmesine neden olabilecek şeyin tespit edilmesi gerekiyor. Örneğin, yoğun stres sebebiyle görülen kâbuslardan kurtulmak için stres kaynağından kurtulmak gerekiyor. İlaç kullanılan dönemlerde kâbuslar arttıysa, dozajı değiştirmeli. Tabii doktorunuza danışarak. Travma nedeniyle görülen kâbuslar içinse, uzman desteği almak şart!
Yatma pozisyonu da kâbuslara neden olabilir
Yapılan bilimsel çalışmalar, sırt üstü uyuyan insanların daha fazla kâbus gördüğünü ve rüyalarını hatırlamakta zorlandıklarını ortaya koyuyor. Ayrıca, uyku pozisyonlarının vücudun farklı bölgelerinde baskı oluşturabileceği, bu hislerin ise rüyaların veya kâbusların kaynağı olabileceği belirtiliyor. Ayrıca, bazı araştırmalar sağ taraflarına yatan insanların daha rahat rüyalar gördüklerini ortaya koyuyor.
