Her sabah aynı halsizlik hissiyle uyanıp ne kadar dinlenirseniz dinlenin yorgun hissediyorsanız ve sürekli üşüyorsanız bunun sebebi kansızlık olabilir… Küçük belirtilerle başlayan kansızlık ileride başınıza ciddi sorunlar açabilir.
Kansızlık; kırmızı kan hücrelerinin içinde bulunan, oksijen taşımakla görevli hemoglobin molekülünün miktarındaki azalma olarak da biliniyor. Hemoglobin eksikliği kasların, dokuların çalışmasında sorunlara ve dolayısıyla anemi (kansızlık) hastalığına neden oluyor.
Tükettiğiniz besinlerdeki demir alımının az olması beraberinde kansızlığa yol açıyor. Özelikle soğuk havalarda normalden fazla üşüdüğünüzü düşünüyor ve bir türlü ısınamıyorsanız bir doktora gidip kan testi yaptırmanızda fayda var.
Normal bir insanın günlük demir ihtiyacı 2 mg. Besinlerdeki demirin yaklaşık %10’u ince bağırsaklarda emilmekte. Kadınlarda erkeklere oranla demir ihtiyacı ise daha fazla… Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre; hemoglobin değerlerinin hamile olmayan kadınlarda 12 gr/dl, erkeklerde 14 gr/dl’nin altına düşmesi durumu “anemi” olarak adlandırılmakta.
Demirin eksik olduğu durumlarda anemi oluşur ve buna bağlı olarak da “demir eksikliği anemisi” tanısı konur. İstatistiklere göre dünyada kadınların % 35’inde, erkeklerin % 20’sinde ve hamilelerin %50’sinde demir eksikliği anemisi (kansızlık) görülür.
Demir eksikliği (Kansızlık) neden olur?
Kansızlık, demir, folik asit ve B12 vitamıni eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkar. Yanlış beslenme ve yetersiz demir alımı kansızlığa yol açabilir. Özellikle gebelik, emzirme, büyüme çağındaki çocuklar ve erken doğan bebeklerde de demire olan ihtiyaç fazladır. Çocukların anne sütü yerine demir desteği olmayan mamalarla beslenmesi, inek sütünde 1 yaşından önce geçilmesi, hazır gıdalarla beslenme ve hayvansal gıdaların yeterli alınmaması kansızlığa neden olabilir.
Yetişkinlerde de çay, kahve tüketiminin fazla olması, etin kavrularak ya da fırında fazla pişirilmesi ile sosis, salam gibi işlenmiş besinlerin sık tüketilmesi kansızlığa sebep olur.
Kadınlarda aşırı adet kanaması, sık ve fazla sayıda doğum, düşükler, kürtaj yaptırmış olmak, mide-bağırsak sistemindeki iyi ya da kötü huylu tümörler de demir eksikliğinin sebeplerindendir.
Peki kansızlığın belirtileri nelerdir? İşte kansızlığın (demir eksikliğinin) belirtileri:
1. Sürekli yorgun hissediyorsanız…
Kansızlığın akla gelen ilk belirtisi yorgunluktur. Eğer kansızlık yaşıyorsanız vücutta hemoglobin adlı proteini üreten demirin eksikliğinden ötürü, kaslara ve dokulara daha az oksijen gider ve bu da beraberinde yorgunluğu getirir. Ancak yorgunluk pek çok sebepten de kaynaklanabileceği için yorgunlukla beraber güçsüzlük, konsantrasyonda zorluk, halsizlik de yaşıyorsanız doktora başvurabilirsiniz.
2. Nefes darlığı da kansızlığın belirtilerinden…
Nefes darlığı ve göğüs ağrısı da kansızlığın bir diğer belirtisi. Vücuda giden oksijenin azalması sebebiyle vücut daha çok enerji harcar ve bu durumda da vücudun gereğinden fazla enerji harcaması hareket halinde nefes darlığına yol açar.
Kalbin, hemoglobin azlığından ötürü vücuda oksijen taşımak için daha fazla çalışmak zorunda kalması düzensiz kalp atışına da sebep olur.
3. Cildiniz solgunsa kansız olabilirsiniz
Hemoglobin cilde pembemsi bir renk vermeyi sağlıyor. Bu sebeple demir eksikliğiyle beraber vücud kan hücrelerine gereken hemoglobini üretemediğinden cilt tonumuzda, tırnaklarımızda ve diş etlerimizde cilt rengimiz normale nazaran daha solgun olur.
4. Dudak çatlaması ve ağız kenarında yaralar oluşuyorsa…
Dudaklarınız sık sık çatlıyor ve ağız çevresinde sürekli yaralar oluşuyorsa bu da kansızlığa bağlı olabilir. Eğer kansızlık demir eksikliğinden oluşuyorsa ağız kenarlarında ve dilde yaralar kansızlığın belirtilerindendir.
5. Saç dökülmesi de kansızlık sebebi…
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi oksijen dağılımındaki dengenin bozulması vücudunumuzun pek çok yerinde düzeni bozar. Vücudda kansızlığın olması saçta da kendini gösterir. Saçlarda kuruma, yıpranma ve saç dökülmesi kansızlık belirtisidir.
6. Toprak ve buz yeme hissi…
Evet, böyle deyince biraz ilginç geliyor olsa da kansızlık kendisini toprak ve buz yeme hissiyle de gösterebiliyor. Toprak ve buz yeme hissi de kansızlığın en önemli belirtileri arasındadır. Bu belirti özellikle çocuklar ve hamile kadınlarda daha sık görülüyor.
7. Baş ağrısı yaşıyorsanız ve sebebini bulamıyorsanız…
Kansızlık baş ağrısı ve baş dönmesiyle de kendini gösterebilir. Beyne yeterli oksijen gitmemesi baş ve migren ağrılarına yol açabilir.
Bununla beraber kansızlık yaşayan kişiler baş dönmesi de yaşar.
8.Tırnaklarınız sürekli çatlıyorsa kansızlık olabilir
Kansızlık kendini tırnatklarda da gösterebilir. Tırnaklarınız sürekli çatlıyorsa ve tırnaklarınızda şekil bozukluğu yaşıyorsanız bunun sebebi kansızlık olabilir.
9. Huzursuz bacak sendromu
Huzursuz bacak sendromu araştarmalarından çıkan ortak sonuç bu hastalığının kansızlık çekenlerde de ortaya çıktığıdır.
Kansızlıkla beraber vücudun hareketi için hayati önem taşıyan dopaminin azalması huzursuz bacak sendromunu tetikleyebilir.
10. Diliniz şişiyorsa kansız olabilirsiniz
Ağzımızın içindeki bazı belirtiler hastalıklarla ilgili bize işaretler verebilir. Ağzınızda yolunda gitmeyen bir şeyler varsa bu kansızlıkla ilgili olabilir.
Eğer diliniz şiş, iltihaplı veya renksiz görünüyorsa bunun kansızlıkla alakası olabilir. Çünkü dildeki kas dokusunda bulunan miyoglobin proteini; oksijen ve demirle ilişkili bir proteindir. Miyoglobinin düşük seviyede olması dilde yara ve şişliğe neden olur.
11. Kansızlığın diğer belirtileri şunlar olabilir
Kansızlık belirtileri, kansızlığın türüne, aneminin şiddetine ve altta yatan sağlık sorununa göre değişebilir. Diğer kansızlık belirtileri şunlardır:
Depresyon, iştahsızlık, çabuk sinirlenme, cinsel istekte azalma, sık hastalanma, bağışıklık sisteminin zayıflaması, Adet düzensizliği…
Kansızlığa iyi gelen besinler nelerdir?
Demir yönünden en zengin yiyecekler sakatatlardır. Onun dışında kırmızı et, balık, tavuk, süt ve yumurta da demir açısından zengindir. Kurubaklagiller (mercimek nohut fasulye vb.), fındık, badem, kuru kayısı, kuru üzüm ve özellikle ıspanak ile karnabahar gibi sebzeler de yüksek oranda demir içerir.
