Demirin vücudumuzdaki en önemli görevi kana kırmızı rengini veren hemoglobinin yapısına girerek akciğerden alınan oksijenin dokulara aktarılmasını sağlamasıdır. Yani demir eksikliğinin yarattığı en büyük problemlerden biri de bir kansızlık türü olan anemidir. Demir eksikliğine bağlı anemi olan “Demir eksikliği anemisi” dünyada en çok görülen kansızlık türüdür ve birçok sağlık problemine yol açar.
Mide ve bağırsak kanserine kadar birçok hastalığa yol açan demir eksikliği anemisi dünyada kadınların %35’inde bulunurken erkeklerin %20’sinde bulunur. Hamilelerde ise bu oran %50.
Demir eksikliği; demir açısından zengin yiyecekleri yetersiz tüketme, yanlış diyet programları, fazla çay-kahve tüketimi, hayvansal gıdaların yeterli alınmaması, hazır gıdalarla beslenme gibi sebeplere bağlı ortaya çıkabilir.
1. Yorgunluk ve halsizlik
Aşırı yorgunluğun birçok sebebi olabileceği gibi en büyük sebeplerinden biri de demir eksikliğidir. Demir eksikliğinin sebep olduğu vücudun tüm noktalarına kan aracılığıyla oksijen taşımanın yetersiz olması halsizlik ve zihin bulanıklığı yaratır.
2. Soluk ten
Demir eksikliğine bağlı olarak kana kırmızı rengini veren hemoglobin oranı azaldığında cildin pembe ve sağlıklı tonu gider, ciilt soluklaşır. Özellikle dudaklar solukluğu ilk belli eden bölgedir.
3. Nefes darlığı
4. Baş ağrısı ve baş dönmesi
Kronik baş ağrıları, ani bir şekilde ayağa kalkıldığında veya durduk yere yaşanan baş dönmesi, göz kararması hatta bayılmaların sebebi demir eksikliğine bağlı kan hacmindeki azalmadan kaynaklanıyor olabilir.
5. Ellerin ve ayakların uyuşması, soğuk olması
El ve ayak uyuşmasının sebepleri diyabet, kalp-damar hastalıkları olabileceği gibi demir eksikliğine bağlı kansızlık da olabilir. Hepsi ciddi problemler olduğundan mutlaka sebebinin araştırılması, demir eksikliği varsa bu sorunun giderilmesi gerekir.
6. Çabuk kırılan tırnaklar
Çabuk kırılan tırnakların sebebi de demir eksikliğine bağlı vücuttaki oksijenin azalması olabilir. Ayrıca tırnaklarda düzleşme ve çizgilenme de görülebilir.
7. Konsantrasyon bozukluğu
Özellikle çocuklarda oldukça sık görülen ve okulda, eğitim hayatında birçok probleme yol açan konsantrasyon bozukluğunun fark edilmesi oldukça zordur. yorgunluk, derslerin zor olması ya da tembellik gibi birçok sebebe bağlanarak konsantrasyon bozukluğunun fark edilememesi mümkündür. Bu yüzden özellikle çocuklarda böyle bir durum yaşanıyorsa kan testlerinin yapılması gerekir.
8. Sinirlilik ve gerginlik
Ortada hiçbir sebep yokken sinirlenmek, gerilmek de demir eksikliğinin bir belirtisi olabilir.
9. Dudak çatlakları ve yaraları
Demir eksikliğine bağlı olarak kırmızı kan hücrelerindeki myoglobulin proteininin azalmasıyla dil şişebilir ve ağrıyabilir. Ayrıca dudaklarda ve çevresine çatlaklar oluşur.
10. Saç dökülmesi
Vücuttaki oksijen desteğinin azalmasına bağlı olarak saçlar dökülmeye başlar.
11. Toprak, buz ve kireç yeme isteği
Bu belirti demir eksikliğinin ileri düzeyde olduğunun bir belirtisidir. Demir eksikliği olanlarda besin olmayan maddelere karşı yoğun bir yeme isteği oluşur.
12. Huzursuz bacak sendromu
Bacaklarda hissedilen ama tam olarak tarif edilemeyen bir his olan huzursuz bacak sendromu uykuyu büyük ölçüde etkiliyor. Tedavisi olmayan bu rahatsızlığın en büyük sebeplerinden biri de demir eksikliği. Huzursuz bacak sendromu yaşayanların yüzde 15’inde demir eksikliği olduğu görülmüştür.
