Eskilerin sofralarından kolay kolay eksik olmayan, sağladığı faydalar nedeniyle şifa kaynağı olan bal günümüzde şifa yerine mikrop saçabiliyor. Bunun en yaygın sebebi, dolandırıcılık ve sahte besin üretiminin normalleşmesi neticesinde büyük markaların dahi katkı maddelerini kullanmaya yönelik eğilimi. Katkı maddesinden oluşan ya da doğrudan sahte olan balları ayırt etmenin net yöntemlerinin olup olmadığı dönem dönem tartışılsa da uzmanlara göre sahte balın çıplak gözle anlaşılabilmesini sağlayacak net çözümler yok. Mutlaka laboratuvar ortamında gerçekleştirilecek birtakım analizler sonrası kesin bir sonuca varılabileceği belirtiliyor. Bahar yaklaştıkça kovanda beslenen arılar dışarı çıkıp çiçekleri döllemeye başlıyor. Bal mevsimi olarak da adlandırılan bu dönem içinde piyasaya sürülen katkı maddeli veya sahte balların ayırt edilmesi birey ve toplum sağlığı açısından ciddi bir öneme sahip.
Uzmanların tavsiye ettiği o yöntemlerden bazılarını bu yazımızda sıraladık.
1. Ambalaj
Marketlerdeki bal kavanozlarının/ambalajlarının üzerinde “bal kodeksine uygundur” yazısının bulunması gerekiyor. Bal kodeksinin kriterlerine uygun olması sizin sağlığınıza uygun olduğu anlamına geliyorsa afiyet olsun. Bir sorun yok demektir. Ayrıca, “içindekiler” kısmında bal dışında glikoz, glikoz şurubu, fruktoz şurubu, şeker gibi maddelerin bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi fayda sağlayacaktır. Katkı maddesi olan balın tüketilmesinde bir sorun görmüyorsanız bu katkı maddelerinin oranlarını incelemeniz verilen tavsiyeler arasında.
2. Şekerlenme
Balın buzdolabında bekledikçe kavanoz tabanından itibaren şekerlendiği görülüyorsa sahte olma ihtimali düşüktür. Özellikle buzdolabında 30 gün bekleyen gerçek balın neredeyse tereyağı kıvamına gelmesi gerektiği belirtiliyor.
3. Renk
Sahte balların rengi çoğu zaman gerçek baldan daha açık görünür. Açık renk balları satın almamak doğru bir tercih olacaktır. Ancak bu kesin bir gösterge değildir çünkü her koyu renk bal da gerçek bal değildir. Sahte bal üreticileri birtakım katkı maddeleri ekleyerek sahte balın da koyu renk almasını sağlayabilir.
4. Koku
Gerçek bal kokusuzdur. Balı kokladığınızda koku alabiliyorsanız katkılı olduğu söylenebilir. Balın rengi konusundaki uyarı burada da geçerlidir ve her kokusuz balın gerçek bal olduğu anlamına gelmez. Üreticiler birtakım maddelerle sahte balların da kokusunu bastırabilir.
5. Uzama
Gerçek balı kaşıkla aldığınızda bir süre kesilmeden uzadığı bilinir. Kabından aldığınız balı, doğrudan kaşığa alabiliyorsanız balın sahte olduğu söylenebilir.
6. Boğazda yanma
Gerçek bal geniz yakar. Bunun sebebi, balın tadı biraz keskin ve acı olmasıdır.
7. Ilık su deneyi
Ilık bir suya 1 yemek kaşığı kadar bal koyun ve bekletin. Bal gerçek ise bıraktığınız şekilde kalacaktır, katkılı ise çözünmeye uğradığını göreceksiniz.
8. Kağıt Havlu deneyi
Bir yemek kaşığı balı, herhangi bir kağıt havlunun üzerine koyduğunuzda havlu tarafından emilime uğruyorsa katkılı olduğu söylenebilir.
9. Yanma deneyi
Bir çöp şişine sardığınız pamuk parçasını bala daldırıp ateşe tuttuğunuzda yanıyorsa yaktığınız gerçek baldır. Değilse sahte balı tatmak üzeresiniz demektir.
Afiyet bal olsun!
