Hayatımızın neredeyse 3’te 1’ini uyuyarak geçiyoruz. Ayurveda felsefesine göre de uyku sağlıklı olmamız için gereken üç temel ihtiyaçtan birisi. Daha sağlıklı ve mutlu olmak için iyi bir uyku süresi geçirmek çok önemli. Ayurvedik tipinizi keşfederek daha iyi bir uyku uyuyabilirsiniz. Hemen başlayalım!
Kökeni 5000 yıllık olan Ayurveda Hindistan’da çıkan bütünsel bir sağlık anlayışı olarak biliniyor. Ayurveda kelime olarak Sanskritçe’de ‘Yaşam Bilgisi’ anlamına geliyor. Yalnızca hastalıkların şifasına değil, sağlıklı yaşamaya dair bir bilgeliği içerdiği için, bir tedavi yöntemi olarak değil, yaşamı ve sağlığı anlamayı, bedeni doğru kullanmayı hedefleyen bir felsefe olarak benimsenmesi gerekli. Ayurveda felsefesine göre uyku tüm canlılar için gerekli olan temel bir yaşam içgüdüsüdür. Vücudumuzu, zihnimizi ve ruhumuzu gençleştirmek ve harekete geçirmek için uykuya ihtiyacımız var. Ayurveda’da uyku, nidra olarak bilinen sağlığın üç ayağından biridir. Uykudan sonra yemek (ahara) ve seks (brahmacarya) geliyor. Sağlıklı bir yaşam için bu üç unsurun doğru dengesi gerekli. Bu yazımızda da ömrümüzün 25 yılını geçirdiğimiz uykuyu ayurveda felsefesine göre inceledik!
Uyku tipleri nelerdir?
Ayurveda’ya göre, uyku ve diğer bedensel işlevler, üç yapısal dosha tarafından belirlenir. Üç dosha şunlardır: Vata (rüzgar), Pitta (ateş), Kapha (su ve toprak). Uykuda ağır bir yorgunluk hissi yaratan kapha doshasına hakimdir.
Ayurveda saatine göz at
Doğal uyku, uyumak için doğru zamana, uyku süresine ve uyanmak için ideal zamana odaklanan Ayurvedik saati takip eder. Ayurveda felsefesine göre bir gün her biri tek bir dosha’nın hakim olduğu 4 saatlik 6 bölgeye ayrılır.
sabah 6’dan sabah 10’a kadar Kapha
sabah 10’dan öğlen 2’ye kadar Pitta
öğleden sonra 2 akşam 6’ya kadar Vata
akşam 6 akşam 10’a kadar Kapha
akşam 10. saat 2’ye kadar Pitta
02:00 – 06:00 Vata
Doshanıza göre uyku rehberi oluşturun
Ayurvedik saatine göre gün doğumundan önce uyanmak ve kapha döneminin vücutta donukluk yarattığı gece saat 10’dan önce uyumak en iyisi olarak biliniyor. Akşam yemeği ve uyku zamanı arasında en az 2 saat boşluk olması da önemli. Akşam yemeği için ideal saat 19.00’dır. Geç bir akşam yemeği yiyorsanız, hafif bir şeyler yemeye özen gösterin. Yatmadan 2 saat önceye kadar yemek yemeyi kesmek daha yararlı olabilir.
Vata doshasında uyku düzensizlikleriyle baş edin
Ağır vataya sahip bireylerin vücutta kapha’yı artıran yiyecekler yemesi önemli olarak kabul ediliyor. Bu ağırlık, dinginliği ve rahatlığı arttırıyor. Vatası yüksek olan kişilerin gençleştirici yiyecekler tüketmesi gerekiyor. Bu yiyecekler arasında süt ürünleri, hindistancevizi sütü, avacado ve tereyağı bulunuyor. Vata doshasında uykuya sahipseniz beslenmeye dikkat etmenin yanı sıra serinletici yağlarla yapılan ayak masajı veya tüm vücut abhyanga masajı daha iyi uykuya yardımcı olur. Vata uykusu çok fazla aktivite ile uyarılabilir. Yatmadan bir saat önce televizyon izlemek ve telefonun kullanmaktan kaçınmak ve vatanız yüksekse akşamları egzersiz yapmamak rahat bir uykunun reçetesi olabilir. Huzurlu bir uyku için yatak odanızı uygun şekilde havalandırabilir ve karanlık tutabilirsiniz. Papatya, lavanta, tatlı portakal veya okaliptüs gibi kokulu mumları yakmak da yardımcı olabilir.
Pitta doshasına göre uyku kalitesini arttırın
Yüksek pittanız varsa, iş stresi veya diyetinizde çok fazla asit uykuya dalmakta zorluk çekmenize neden olabilir. Felsefeye göre pitta doshasında olanlar biraz daha geç, saat 11’e kadar uyuyabiliyor. Daha iyi bir uyku için ılık bir ayak masajı öneriliyor. Serin, havalandırılmış bir odada uyumak; yasemin ve gül gibi tatlı, serinletici doğal öz yağlar kullanmak ve hafif bir battaniye ile uyumayı tercih etmek daha rahat uyumanızı sağlayabilir.
Kapha doshasına göre uykunuzu düzenleyin
Kapha doshasında olanlar bünyelerinde bol miktarda toprak ve suya sahip. Bu nedenle genellikle ağır uyuyan insanlardır ve fazla uyumaya eğilimli olabilirler.Ağır kaphanız varsa, erken bir uyanma saati belirleyerek ve buna bağlı kalmayı deneyebilirsiniz. Uyku için kokulardan yardım almak söz konusu olduğunda, okaliptüs, biberiye ve zencefil gibi ısıtıcı ve canlandırıcı yağları tercih edebilirsiniz.
