Otizm, genellikle üç yaşından önce başlayan ve hayat boyu devam eden, kişinin ilişkilerini, iletişim kurma becerilerini etkileyen ve etrafıyla sözel ve sözel olmayan şekilde uygun ilişkiler kurmasını engelleyen bir gelişim bozukluğu olarak tarif ediliyor. Ancak bilim insanlarına göre otizm, her zaman kolaylıkla fark edilebilen bir gelişim bozukluğu değil. Özellikle de yetişkinlerde.
Amerikalı klinik psikolog Dr. Megan Anna Neff, otizmli kadınların yüzde 80’ine 18 yaş ve üzerinde olmalarına karşın teşhis konulamadığını ifade ediyor. Kısacası otizm, bazı yetişkinler için hiçbir zaman teşhis edemedikleri fakat yaşam boyu mücadele etmek durumunda kaldıkları bir durum. Ancak uzmanlara göre yetişkin insanlarda da otizmi ele verebilecek bazı önemli belirtiler var. İşte yetişkinlikteki otizmin en önemli 8 belirtisi.
Uzmanlara göre her insanın kendisini belirli dönemlerde, çeşitli açılardan farklı hissetmesi oldukça doğal. Ancak otizm, yetişkinlerdeki bu farklılık duygusunun çok daha şiddetli ve ilginç bir şekilde tezahür etmesine sebep oluyor. Otizm sorunu ile boğuşan bazı yetişkinlerin, farklı hissetme duygusunun, “bir uzaylı gibi” hissetmeye benzediğini dile getiriyor.
Öte yandan bu sıra dışı farklı hissetme hali, tanı konulamamış yetişkinler için dönemsel bir durum değil. Tam aksine, yaşam boyu devam ediyor. Bununla birlikte otistik yetişkinlerdeki bu farklı hissetme durumu çoğu zaman “yabancı” hissetme duygusuyla birleşiyor.
2. Sosyal yaşamdaki davranış bozuklukları
Bazı uzmanlar, sosyal yaşamdaki davranış kalıplarına adapte olamayan yetişkinlerde, teşhis edilememiş otizm sorunu olabileceği kanaatinde. Örneğin bir sohbet esnasında ne zaman gülümseyeceğini bilememek, göz teması kurulması gereken zamanları doğru bir şekilde ayarlayamamak gibi gündelik yaşamdaki çeşitli davranış sorunları, yetişkinlikteki otizmin emarelerinden biri olabilir.
3. Karmaşık ilişkiler
Psikolog Dr. Megan Anna Neff’e göre tanı konulamamış pek çok otizmli yetişkin, kafa karıştırıcı ve karmaşık bir ilişki geçmişine sahip.
4. Çevresel uyaranlara karşı aşırı hassasiyet
İnsanların pek çoğu, çeşitli uyaranlara karşı benzer tepkiler verir. Ancak belirli uyaranlara (siren sesine veya saat sesi gibi) karşı aşırı hassas olmak veya bu uyaranları fark etmeyecek denli tepkisiz olmak, yetişkinlikteki otizm işaretleri arasında gösteriliyor.
5. Rutin arzusu
Rutinler, hemen herkes için zaman zaman sığınılabilecek güvenli limanlardır. Ancak rutin arzusu, “her sabah aynı bardaktan çay içmek” istemenize neden olacak denli bir tutkuya dönüşmüşse bu otizmin belirtilerinden biri olabilir.
6. Yalnızlık ihtiyacı
Uzmanlara göre yorucu olayların veya duyguların ardından yalnızlık ihtiyacı duymak son derece normal. Ancak bu ihtiyacın şiddetli bir şekilde hissedilmesi, yetişkinlikteki otizmin karakteristik özelliklerinden biri. Özellikle de yalnızlık ihtiyacının herhangi bir olay ve duygu sonrasında bir “kaçınma” arzusu ile birleştiği durumlarda.
7. Çok fazla ilgi alanına sahip olmak
Her insanın kendini rahat ve mutlu hissettiği ilgi alanları vardır. Fakat bu ilgi alanlarının sayısındaki aşırılık, bazı sorunların habercisi olabilir! Çünkü Dr. Megan Anna Neff’e göre otistik yetişkinlerin hemen her şeyi kendi özel ilgi alanlarıyla ilişkilendirmek gibi bir özelliği var.
8. Yüzeysel sohbetlerden kaçınmak
“Havadan sudan konuşmak” zaman zaman tüm insanlar için katlanılmaz olabiliyor. Ancak bu yüzeysel sohbetlere karşı derin bir nefret duymak, sık rastlanan bir durum değil. Neff’e göre otizm tanısı konmamış bazı yetişkinler arasında; kariyerlerini ve yaşamlarını, sırf bu havadan sudan sohbetlerle karşı karşıya kalmayacak biçimde şekillendiren insanlar var!
