Taijin-kyofu-sho (TKS) Japonya’da yaygın olarak görülen ve kültüre bağlı olduğu düşünülen bir sendromdur. İfade, insanlar arası ilişkilerden (taijin) duyulan korku (kyofu) bozukluğu (sho) anlamına gelir. 1930’larda Masateke Morita tarafından tanımlanmıştır ve yarım yüzyılı aşkın bir süredir Japonya’da geçerli bir psikiyatrik kategori olarak kullanılmaktadır.
Türkiye’de de bu rahatsızlıktan muzdarip on binler olduğunu iddia etsek yanılmış olmayız. Çünkü bizde genellikle her psikolojik rahatsızlık stres, depresyon, vb. çok genel rahatsızlıklar altında değerlendiriliyor. Bu türden psikolojik rahatsızlıkların biraz derinine inildiğinde karşımıza çok sayıda Taijin Kyofu Sho hastasının çıkacağına eminiz.
Bu noktadan hareketle, olası Taijin Kyofu Sho hastalarının neler yaşadığına, ne gibi sıkıntılar içinde olduklarına dair bir takım bilgileri sizlerle paylaşmak istedik.
Öncelikle bu rahatsızlıkla ilgili olarak şunları kısaca hatırlayalım:
– TKS hastaları başkalarının kendilerine dikkat ettiğini düşünür ancak bu düşünce ve duygunun kendilerinden kaynaklandığını kabul ederler.
– Hatta toplumsal anksiyetenin belirtilerini gizleyerek başkalarının dikkatini daha az çekmeye çalışırlar.
– Fobik ortam dışında TKS hastaları rahat ve sağlıklıdır, alınma düşünceleri korku uyandıran ortamlarla sınırlıdır.
– TKS’deki alınma düşünceleri kötülük görme düşüncesinin bir uzantısı değildir, kişi toplumsal ilişkilerden çekilir ve insanlarla temastan kaçınır ancak bir yandan da bunu şiddetle arzular.
– TKS hastaları çevrelerindeki insanların iyi niyetinden emindir, ancak onları rahatsız etmek istemezler.
1. Kalabalık bir şehirde yaşıyor olmak sizin için bir kabustur, hele toplu taşıma kullanıyorsanız.
2. Toplu taşıma demişken metrobüs gerçeğini unutmamak lazım, kokmak, insanları rahatsız etmek, sürtünmek, bakışmak, vs. ne ararsan metrobüste.
3. “Ne bakıyorsun” kavgaları yüzünden insanların öldürüldüğü bir ülkede başkalarının gözlerine bakamamak konusunda son derece haklı olduğunuzu düşünürsünüz.
4. Yalnız olduğunuz hissinden bir türlü kurtulamazsınız, siz insanları rahatsız etmekten bu kadar çekinirken başkalarının üstünüze üstünüze gelmesi…
5. Kimse beni anlamıyor düşüncesi esir alır sizi, yavaş yavaş depresyonda veya stres altında olduğunuza siz de inanmaya başlarsınız.
6. Başkası adına utanma duygusunun tavan yaptığı bir ülkede bu duygunun sizi aşırı rahatsız etmesi… Ne diyelim o da sizin felaketiniz.
7. Yeri gelir anne babanıza kızar öfkelenirsiniz, beni neden ülkenin gerçeklerinden uzak yetiştirdiniz dercesine.
8. “Konfor alanı” lafı en çok sizi bağlıyor, yalnız başınıza olduğunuz her yer sizin konfor alanınızdır, çıkmak istemezsiniz.
9. Evden çalışmak gibi güzeli var mı? İnsanlar sizin çalışmayı sevmediğinizi düşünüyor, siz insanların içinde olmayı sevmiyorsunuz kimse anlamıyor.
10. Japonlar zaten dokunmadan uzaktan selamlaşıyor, peki tutanın tuttuğunu öptüğü bir ülkede Taijin Kyofu Sho olmak? Allah sabır versin.
11. “Değişik misin lan sen?” sorusuna muhatap olmayı göze alacak kadar kibarlaşmak…
12. Deodorant, parfüm kullanma konusunda herhangi bir rahatsızlık hissetmeyen bir toplumda kokusuyla başkalarını rahatsız eddeceğini düşünmek de biraz şov bizce.
13. Maalesef “başkalarının ne dediği” senin için halen önemli, insanların ne dediğini umursamadan yaşamayı sen de çok isterdin.
Bonus – Belki de çok fazla arkadaşın olmamasının, bir türlü sosyal biri olamamanın temel sebebi bu sendromdur hiç düşündün mü?
