Türkiye, içerisinde bulunduğumuz günlerde oldukça endişe verici bir gelişmeye sahne oluyor. Pek çok uzman, son dönemde ülke genelindeki kızamık vakalarında gözle görülür bir artış yaşandığını ifade ediyor. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayımlanan son raporda ise Avrupa genelinde en çok kızamık vakası bildiren ülkenin Türkiye oluğu bilgisine yer veriliyor. Uzmanlar, etkin bir aşılama çalışması yapılmadığı takdirde, kızamığın korkutucu bir salgına dönüşebileceğinden endişe ediyor. Öte yandan kızamık vakalarındaki artış, son günlerde tehlikeli ve hatta ölümcül bir hastalığı da gündeme getirmiş durumda: SSPE!
Kızamık virüsünün sebep olduğu bu tehlikeli hastalığın tam adı “Subakut Sklerozan Panensefalit.” Ancak yaygın olarak SSPE olarak isimlendiriliyor. Ülkemizdeki kızamık vakalarının son bir yılda endişe verici bir şekilde artması, SSPE hastalığı konusunda pek çok soru sorulmasına neden oluyor. SSPE ne demek, SSPE nedir, SSPE neden olur ve belirtileri nelerdir gibi sorular pek çok vatandaş tarafından merak ediliyor. Detaylara birlikte bakalım.
SSPE nedir?
Kızamık virüsü
SSPE kızamık virüsünün sebep olduğu, merkezi sinir sistemini etkileyen oldukça tehlikeli bir hastalık. Kızamık virüsüne bağlı olarak ortaya çıkan hastalık, yavaş ilerleyen kalıcı bir viral enfeksiyon olarak tanımlanıyor.
SSPE, bağışıklık sisteminin kızamık virüsüne anormal bir reaksiyon geliştirmesiyle ortaya çıkıyor
Kızamık virüsüne yakalanan kişilerde takip eden yıllar içerisinde ortaya çıkabilen hastalık beynin iltihaplanmasına, şişmesine ve tahrişine neden oluyor ve oldukça ciddi nörolojik sorunlara sebebiyet veriyor.
Son derece nadir bir hastalık olan SSPE, kızamık virüsüne karşı aşılanmamış veya yeterince bağışıklık geliştirmemiş kişilerde görülüyor
Hastalık, kızamık aşısı olmayan veya yeterli antikor düzeyine sahip olmayan kişilerde, kızamık hastalığını takip eden 5-6 yıl içerisinde ortaya çıkıyor.
SSPE, genellikle 2 ila 32 yaş arasındaki kişileri etkiliyor
Ancak hastalığın yaygın olarak 5-15 yaş aralığındaki kişilerde görüldüğü belirtiliyor. Çoğunlukla çocukluk döneminde ortaya çıkan hastalığın en sık 7 yaşında başladığı biliniyor. Ancak nadir de olsa, yetişkinlik döneminde ortaya çıkan vakalar da var. Bununla birlikte yapılan bilimsel çalışmalar hastalığa erkek çocuklarda daha sık rastlandığını ortaya koyuyor.
SSPE neden olur?
Normal şartlar altında kızamık, beyin hasarına sebep olan bir hastalık değil. Ancak kızamık virüsüne karşı bağışıklık sisteminin geliştirdiği olağan dışı tepki, virüsün beyne yerleşmesine ve burada ciddi bir nörolojik hasara neden oluyor. Hastalığa yakalanan kişilerde yıllar boyunca devam edebilen beyin iltihabı gözleniyor.
SSPE belirtileri nelerdir?
Genellikle kızamık hastalığını takip eden 5-6 yıllık süreçte ortaya çıkan SSPE, ilk etapta oldukça hafif semptomlar şeklinde ortaya çıkıyor. Bu sebeple pek çok uzman, hastalığın ilk evresinde teşhis edilmesinin hayli zor olduğunu belirtiyor.
Hastalığın ilerleyen aşamalarında ise kişide karakter değişikliği, okul ve iş performansında azalma, el yazısında bozukluk, gündelik faaliyetleri yerine getirmede zorlanma, konuşma güçlüğü ve bunlara benzer beyin hasarı kaynaklı sorunlar ortaya çıkıyor
Hastalığın diğer aşamasında ise istemsiz kas hareketleri de yaygın olarak gözleniyor. Sıklıkla kol ve bacaklarda istemsiz hareketlerinin görüldüğü bu evrenin ardından hastalık, nöbetlerin görüldüğü ve demans durumunun ortaya çıktığı bir evreye geçiyor.
Hastalığın son evresinde, kişinin kendi yaşamını idame ettirmesi imkânsız hale geliyor
Çünkü bu son evrede beslenme, yutma ve nefes almayı da ciddi şekilde etkileyen fiziksel belirtiler ortaya çıkıyor. Bu nedenle hastalığa yakalanan kişiler ancak dışarıdan sağlanan bakım sayesinde hayatta kalabiliyor.
SSPE kızamık aşısı ile tedavi edilebilir mi?
Kısa cevap, ne yazık ki hayır. Bu zorlu hastalığın bilinen herhangi bir tedavisi yok. Ancak çeşitli ilaçlarla hastalığın seyri yavaşlatılabiliyor. Bununla birlikte hastalık sürecinde ortaya çıkan farklı semptomların tedavisi için kullanılan ilaçlar da var. Uzmanlar bu tehlikeli hastalığı önleyebilmek için en etkili yöntemin uygun yaşlarda yapılan kızamık aşıları olduğunu belirtiyor.
SSPE son derece zorlu ve ölümcül bir hastalık
Hızlı seyreden vakalar 6-24 ay içerisinde ölümle sonuçlanıyor. Ancak hastalığın yavaş seyrettiği durumlarda, hasta kişiler çok daha uzun süre hayatta kalabiliyor.
