Tıp alanında son yıllardaki gelişmeler, tüm insanlığın ortalama yaşam süresini uzatmakla kalmadı, insanlığın yaşam kalitesini de önemli ölçüde yükseltti. Buna paralel olarak sporcu sağlığı alanında da ciddi bir ilerleme kaydedildi. Birkaç on yıl önce, bir sporcunun spor hayatının sona ermesine neden olabilen sakatlıklar, günümüzde neredeyse birkaç haftada tedavi edilebiliyor. Buna karşın son dönemde özellikle genç sporcular, müsabakalarda yaşadıkları kalp sorunları ile gündeme geliyor. Diğer insanlara göre genel olarak çok daha sağlıklı olması beklenen profesyonel sporcuların yaşadığı kalp sorunları son dönemde göz ardı edilemeyecek düzeyde artmış görünüyor. Peki, ama neden? Genç sporcuların kalbi, maç sırasında neden aniden duruyor? Detaylara birlikte bakalım…
Amerikan futbolu yıldızı Damar Hamlin’in kalbinin durması, genç sporcuların müsabakalar sırasında yaşadıkları kalp sorunlarını bir kez daha gündeme getirdi
Buffalo Bills takımında forma giyen genç sporcu Cincinnati Bengals ile oynanan NFL karşılaşması sırasında rakip oyuncuyla çarpıştıktan sonra yere yığıldı. 24 yaşındaki sporcuya saha içerisinde müdahale eden sağlık ekipleri Hamlin’in “kardiyak arrest” geçirdiğini açıkladı. Yani yıldız oyuncunun kalbi durmuş ve vücudundaki kan dolaşımı kesilmişti.
Hamlin’in sağlık durumu hâlen kritik. Ancak oyuncunun kalbinin neden durduğu henüz açıklanmadı. İşte son olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde meydana gelen bu üzücü olay, “genç sporcuların kalbi, maç sırasında neden duruyor” sorusunu bir kez daha akıllara getirdi.
Bazı uzmanlara göre oyuncuların maç sırasında kalbinin durmasının nedeni, künt travmalar
Künt travma fiziksel darbe, saldırı veya spor karşılaşmalarındaki yaralanmalar veya düşmeler nedeniyle meydana gelen fiziksel travmalar sonunda ortaya çıkan durum. Bu travmalar sonunda sporcularda Komosyo Kordis, yani fiziksel darbeye bağlı kalp durması meydana geliyor.
Spor müsabakalarındaki fiziksel darbeler, kardiyak arrest’e yani kalp durmasına ve vücuttaki kan dolaşımının kesilmesine sebep oluyor. Uzmanlar bunun kalp krizinden farklı bir durum olduğunu ifade ediyor. Çünkü kalp krizinde kalp kasına kan gitmiyor.
Maç sırasında, özellikle göğüs bölgesine alınan sert darbeler ciddi kalp sorunlarına neden olabiliyor
Hamlin’in, rakibiyle çarpıştığı sırada kalbinde veya başka iç organlarında hasar oluşup oluşmadığı henüz açıklanmadı. Ancak spor karşılaşmalarında alınan darbelerin bu gibi hasarlara neden olabileceği biliniyor. Yani Hamlin’in maç sırasında kalbini durduran şey, çarpışma nedeniyle kalbinde oluşan hasar olabilir.
Bazı sporcuların maç sırasında kalbinin durmasına neden olan bir diğer durum ise “hipertrofik kardiyomiyopati” isimli genetik bir bozukluk
Hipertrofik kardiyomiyopati, temelde kalbin fazla büyümesi ve kalınlaşmasıyla kalbin kan pompalama işlevini yerine getirememesi olarak tanımlanabilir. Üstelik son derece tehlikeli ve bir o kadar sinsi bir sporcu hastalığı.
Çünkü çoğu zaman bu hastalığa sahip sporcular, hiçbir sağlık sorunu belirtisiyle karşılaşmıyor. Bu nedenle hipertrofik kardiyomiyopati, ani kalp durmalarına ve hatta ölümlere neden olabiliyor. Kardiyak arrest nedeniyle gerçekleşen ölümlere ise “Ani Ölüm Sendromu” adı veriliyor.
Son dönemde sporcular arasında kalp durma vakalarında önemli bir artış var
2016 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir araştırmaya göre yalnızca ABD’de her yıl 100-150 kardiyak arrest vakası yaşanıyor. Geçtiğimiz yıl Danimarkalı futbolcu Christian Eriksen bir futbol karşılaşması sırasında ciddi bir kalp sorunu yaşamış ve ölümden dönmüştü. Eriksen, daha sonra kendisinde veya ailesinde herhangi bir kalp rahatsızlığı olmadığını açıklamıştı.
Kısa süre önce Damar Hamlin’in de maç sırasında kalp sorunu yaşaması, vakaların son dönemde gözle görülür şekilde arttığına işaret ediyor.
Öte yandan hiçbir bilimsel dayanağı olmasa da vakalardaki artışı Covid aşılarıyla ilişkilendirenler bile var!
