En lezzetli makarnaların mucidi İtalyanlar olarak biliniyor. İlk kez 1154 yılında Sicilya’da üretilen bu besin İtalyan mutfağının vazgeçilmez lezzetleri arasında. Makarna kelimesi Türkçeye “maccherone” sözcüğünden geçmiş. İtalyan usulü üretilen makarnalar birbirinden enfes soslarla harmanlanıyor ve ortaya şahane tarifler çıkıyor. Siz de makarnaları ile adını tüm dünyaya duyuran İtalya’nın enfes makarnalarının sırrını mutfağınıza taşımak istiyorsanız doğru yerdesiniz. Italyan makarna çeşitleri nelerdir? İşte birbirinden leziz İtalyan makarna çeşitleri ve en az çeşitleri kadar renkli sosları.
İtalyan makarna çeşitleri
Eğer İtalya seyahatine çıktıysanız leziz İtalyan makarnalarının tadına mutlaka bakmışsınızdır. Ancak ülkemizde de İtalyan lezzetlerini şahane hazırlayan restoranlar bulunmakta. Makarna deyip geçmeyelim çünkü İtalyanlar için adeta bir gelenek makarna sanatı. Üstelik İtalyanlara göre her sos her makarnaya uyum sağlamayabilir seçimi iyi yapmak gerekir. Hatta makarna mutlaka sosa göre tercih edilmelidir. Peki İtalyan makarna çeşitleri nelerdir? İtalyan makarna isimleri ve tarif detaylarına gelin birlikte göz atalım.
1. Spaghetti
İtalyan makarna çeşitleri arasında söz edeceğimiz ilk seçenek spagetti. İnce ve uzun bir makarna çeşidi olarak biliniyor. İtalyan mutfağına göre domates sos, parmesan peyniri ve yanına eşlik eden bir kadeh şarap ile tüketilmesi tavsiye ediliyor. Bolognese ve napolitan sosun spagettiye çok yakıştığını söylemeliyiz. Aslında bu makarna çeşiti bildiğiniz spagetti makarna ile hemen hemen aynı ve klasikler arasında yer alıyor. Bizde yer alan şekliyle öğütülmüş buğday ve sudan üretiliyor. Fakat İtalya’da masanıza geldiği zaman içeriğinin makarnalık irmikten yapıldığını hatırlatalım. Yani aşina olduğumuzdan biraz farklı ama yine çok lezzetli bir tarif.
2. Fusilli Rotini
Zengin Türk mutfağında burgu olarak adlandırdığımız bu makarna seçeneği İtalyan mutfağında Fusilli Rotini olarak isimlendiriliyor. Kıvrımlı şekli nedeniyle birçok sos ile hazırlanabilir. Biz et ve domates sos ile tüketmenizi tavsiye ediyoruz. Ayrıca makarna salatası vb. tarifler için de burgu makarna ideal bir seçim olacaktır. Peki nasıl hazırlanır? İlk adım olarak makarnayı tuzlu suda kaynatalım. Çok pişirmemeye dikkat edelim. Fesleğen, sarımsak, peynir, taze fıstık su, süt ve zeytin yağı bir rondoda çekelim. Tuz ve karabiber ile harmanlayıp ardından dolaba koyalım. geniş bir tava içerisine sıvı yağ koyalım ve makarnanın üzerine pesto sosu dökelim. Pişince son aşama olarak domates ve mozarella ile servis edebiliriz. Affiyet olsun.
3. Penne
İtalyan makarna çeşitleri arasında bulunan Penne, uçları açılı olarak kesilmiş, silindir formunda parçalara sahip bir makarna. Penne, Latince penna’dan türeyen İtalyan pennasının çoğul hali ve İngilizce pen kelimesinin bir benzeri. Türk mutfağındaki adı ile kalem makarna da diyebiliriz. Pesto sosun yani fesleğenli sosun en çok yakıştığı makarna çeşidi desek yanlış olmaz. Boru şeklinde bir görünüme sahiptir. Ayrıca bu leziz İtalyan makarnasını kremalı tavuklu ve domates soslu olarak da denemenizi öneriyoruz.
4. Fettuccine
Fettuccine, Roma ve Toskana mutfağında oldukça popüler olan enfes bir makarna türüdür. Rönesans’ın ince capelli d’angelo’sundan türemiş ancak geleneksel olarak yumurta ve undan yapılan yassı, kalın bir makarna çeşiti olduğunu söyleyebiliriz. Yapı olarak yassı ve uzun olan bu makarnayı kremalı soslar ile denemenizi mutlaka öneriyoruz. Eğer tavuk ya da mantar ile aranız iyiyse bu makarnaya bayılacaksınız.
5. Linguini
Linguine, fettuccine ve trenette’e benzetilen ancak yassıdan ziyade eliptik görünüme sahip bir makarna türü. Yaklaşık 4 milimetre genişliğinde, spagetti’den daha geniş bir yapıda. Ancak fettuccine kadar geniş olmadığını söyleyelim. Linguine adı İtalyanca’da “küçük diller” anlamına geliyor. İtalyan makarna çeşitleri arasında en çok sipariş edilenlerden biri olan Linguini yanında bir kadeh şarap nefis olacaktır.
6. Orecchiette
Bu makarna çeşidi, deniz kabuğu görünümündedir. İçerisinde ise oldukça bol malzeme bulunuyor. Türk mutfağında da bu şekilde üretilen makarnalar mantı makarna olarak da adlandırılıyor. Kase gibi bir şekle sahip olan İtalyan makarnasının İtalyanca adı ise ‘küçük kulaklar’dır. Bu leziz makarnayı hem et ile hem de sebze ile tercih edebilirsiniz. Eğer evde yapmayı tercih ederseniz, iki parça makarnalık buğday irmiği ve biraz un ile tarife başlayabilirsiniz. Doğru oranları elde etmek için ölçek kullanmanız gerekebilir.
7. Tortellini
Tortellini İtalyan mutfağında genellikle parmesan ve et suyu ile servis edilen bir lezzet. Dolgu malzemesi olarak ise genellikle 4 peynirli ya da dana eti tercih ediliyor. Tortellini, yüzyıllardır devam eden İtalyan geleneğini izleyerek hazırlanmakta. Yumurta ile zenginleştirilmiş oldukça ince bir makarna hamuru tabakası birbirinden lezzetli Swiss Emmenthal ve Ricotta peynirleri ile hazırlanmış harç ile tamamlanır.
8. Ravioli
Ravioli, mantı görünümünde ince makarna hamuruyla sarılmış bir dolgu içeren makarna türü. Genellikle et suyunda veya sosla servis edilirler ve İtalyan mutfağında geleneksel bir yemek olarak adından söz ettirir. Mantı yaygın olarak kare formundadır. Ancak dairesel ve yarı dairesel olmak üzere başka formlar da tercih edilir. Genellikle iç dolgusu ıspanak ve ricotta peyniri ile hazırlanabilir. Mantarlı çeşitini de bazı restoranlarda sipariş etmeniz mümkün. Sos tercihi olarak da genellikle cevizli sos ile servis edilen bir lezzet. Bizdeki mantı gibi de düşünmeniz mümkün. İçi et, dışı hamur olan nefis bir İtalyan karışımı Ravioli.
9. Lasagna
İtalyan mutfağındaki en lezzetli makarna çeşidi olabilir Lasagna. Geniş ve dikdörtgen formunda katmanları bulunur. Tarifin en idealinin 4 katmanlı olduğu söylenir. Katmanlar halinde kâseye yerleştirilir ve arasına beşamel sos, parmesan, bolonese sos eklenip bu şekilde pişirilir. Ayrıca veganlar için de pesto soslu seçeneği olduğunu da hatırlatalım. Lazanya, peynir, domates sosu veya ragù ile yapılan İtalyan usulü bir yemek. Farklı katmanlarda ve farklı şekillerde hazırlanabilen yemeğe, ricotta veya mozzarella peyniri de ilave edilebilir.
10. Farfalle
Bu enfes makarna çeşidi kendi mutfağımızda kelebek makarna olarak isimlendiriliyor. Formu minimal olduğundan makarna salatası yapımında da tercih edilmektedir. Bu makarna çeşitinin Kuzey İtalya’nın Lombardia bölgesinde ortaya çıktığı bilinmekte. Fiyonk makarna deyince de hatırlayanlarınız olacaktır. İtalya’da sipariş edecekseniz farfalle olarak sipariş etmelisiniz. Soğuk makarna salatası olarak da biliniyor. Etli sebzeli makarna olarak pişmiş hali ise İtalyan menülerinde Prosciutto Farfalle olarak not düşülmüş.
İtalyan makarna sosları
İtalyanlar için köklü bir gelenektir makarna. Mesela İtalyanlara göre her sos her makarnaya yakışmaz ve makarna mutlaka sosa göre seçilmelidir. Makarna o kadar özel bir lezzet ki İtalyanlar için, neredeyse her şehrin kendine has bir makarna çeşidi bulunuyor. Hatta o makarna çeşidine uygun bir sos tarifi de bulunmakta. Toscana’nın Pici makarnası, Campania Bölgesi’nin penne makarnasını buna örnek verebiliriz. Dilerseniz İtalyanların birbirinden leziz makarna soslarının tarif detaylarına birlikte göz atalım.
Siracusana Sos
Sicilya Bölgesi’nin Syracuse şehrinden tüm dünyaya yayılan bu keyifli sos bol sebze aromalı makarna sevenler için ideal. İtalyanlar sosları ve makarnaları bir bütün olarak görmeyi tercih ediyorlar. Siracusana sosu da genel olarak spagetti makarna ile tercih ediliyor. Penne ile yakıştığını da söyleyebiliriz, denemekte fayda var.
Bolonez Sos
İtalya’nın güzel şehri Bolonya’da üretilen en güzel lezzetlerden biri de et tabanlı bir sos olan ‘bolonez’dir. Dünyada en çok tanınan ve yapılan soslardan biri olan bolonezin geleneksel şekilde hazırlanan tarifinde soğan, kereviz ve havuç gibi sebzeler bulunmakta. İtalyanların ragu sosunu anımsatan bolonez sos en çok spagetti makarnaya yakışıyor sanki.
Milaneze Sos
Modanın başkenti Milano ile ayrı düşünülemeyen lezzetlerden biri de ‘Risotto alla Milanese’ yani Milano Usulü risotto tarifi. Risotto alla Milanese tadını nefis safran aromasından alıyor. Çoğunlukla domatesli ve fesleğenli sosların sözünün geçtiği İtalyan mutfağında safran aromalı milanez sosun da önemli bir yeri var. Risottoyu pişirmesi makarnaya göre biraz daha meşakkatli olsa da ortaya çıkan lezzet tüm uğraşlarınıza değecek bizden söylemesi.
Pesto Genovese
Enfes fesleğen kokusu ve aroması ile cezbeden yeşil pesto sos ya da diğer adıyla pesto, İtalya’nın Cenova şehrinden dünyaya uzanmış. En tanınan ve sevilen İtalyan soslarından biri olan ‘pesto Genovese’ bir makarna sosundan çok daha iddialı bir sos tercihi. Pesto sosu kızarmış ekmeğe sürüp keyifle tüketebileceğiniz gibi, pratik tavuk tarifleri de pişirmeniz mümkün. Bu kaçamaklar dışında kocaman bir tabak pesto soslu makarnaya da kimse hayır demez diye düşünüyoruz. Şimdiden afiyet olsun.
Napoletana Sos
Napoletana ya da bilinen adıyla napoliten sos, İtalya’nın Napoli şehrinden dünyaya yayılan en leziz soslardan biri. Pizzanın ortaya çıktığı şehir olan Napoli’den çıkan domates aromalı napoliten sos, hem pizzayla hem de makarnayla şahane bir uyum yakalıyor.
SorrentinaSos
Un, patates ve yumurta ile hazırlanan bir hamur olan minimal İtalyan ‘gnocchi’si için en yakışan sos sorrentina olacaktır. Limonları ile popülerlik yakalayan Sorrento kasabasında üretilen bu enfes sos, makarna tariflerinizi adeta taçlandıracak. Taze peynir, domates ve fesleğen kullanılarak hazırlanan bir sos olan Sorrentina’ya parmesan peyniri de çok yakışıyor.
