Ünü dünyaya yayılan Türk mutfağında; tatlılardan zeytinyağlılara, etli yemeklerden hamur işlerine kadar pek çok çeşit bulunuyor. Türkiye yurt dışında ise özellikle kebapları ile ünlü. Ancak Türk mutfağı söz konusu olduğunda popüler yemekler buzdağının yalnızca görünen kısmı. Akdeniz ve Ege’nin çeşit çeşit zeytinyağlıları, Orta Anadolu’nun doyurucu hamur işleri, Doğu ve Güneydoğu’nun eşsiz baharatları ve etli yemekleriyle ülkemizin yemekleri hem göze hem mideye hitap ediyor. Çeşitlilik ise hemen hemen herkesin ilgisini çekiyor. Türk mutfağı yurt dışında da büyük ilgi görüyor. CNN Travel’de yayınlanan bir yazıda Türk yemeklerinin çeşitliliğinden ve lezzetinden bahsedildi ve en iyi 23 Türk yemeği belirlendi. İçerikte; “Türkler yemeklerini o kadar çok seviyorlar ki bu konuda şarkılar bile yazıyorlar. Ünlü Anadolu rock yıldızı Barış Manço’nun “Domates, biber, patlıcan” şarkısı buna bir örnek.” ifadelerine yer verildi. İşte CNN Travel’a göre kebabın ötesinde en lezzetli Türk yemekleri…
1. Piyaz
Antalya’nın piyaz salatası, Türkiye’nin en meşhur yemeklerinden biri. Kuru fasulyeyle yapılan piyaz, genellikle meze olarak tüketiliyor. Ancak piyaz çandır fasulyesi olarak bilinen ve yetiştirildiği bölgeden adını alan küçük bir fasulye türüyle yapılıyor.
Çandır fasulyesi; biraz su, limon suyu, sirke, tuz, sarımsak, yaprak maydanoz, zeytinyağı ve seyreltilmiş tahin ile karıştırılır. Daha geleneksel versiyonunda ise, yumuşak bir haşlanmış yumurta kabaca doğranıyor ve servis yapmadan hemen önce karıştırılıyor.
2. Ezogelin çorbası
Efsaneye göre ezogelin çorbası, gurbette ailesinden ayrı yaşamak zorunda kalan savaş kıtlığını gören Ezo Gelin tarafından yapıldı. Gurbete dayanamayan Ezo verem olup yaşamını yitirdi. Kırmızı mercimek, domates salçası, rendelenmiş taze domates ve soğandan oluşan bu çorba Türk mutfağının en sevilen lezzetlerinden biri. Tabii ki anlatılan bu efsaneye dair bir kanıt yok ancak Gaziantep yakınlarındaki küçük bir köyden gelen Ezo Gelin’in bu tarifi nesiller boyunca yapıldı ve yapılmaya devam ediyor.
3. Şakşuka
Türk mutfağı, zeytinyağlı yemek olarak bilinen çok çeşitli sebze yemeklerine sahip. Zetinyağında pişirilen yiyecekler, soğuk olarak servis ediliyor. Bu yemeklerin çoğu sebze bazlı ve taze fasulye, enginar ve patlıcan gibi sebzelerden oluşuyor..
En lezzetli patlıcan yemeklerinden biriyse şakşuka. Kabak, sarımsak, patlıcani domates ve biber küp küp doğranıp pişriliyor. Tabii ki içindeki sebze çeşitliliği yöreden yöreye çeşitlilik gösteriyor.
4. Kısır
Kısır; ince bulgur, domates, sarımsak, maydanoz ve naneden yapılan bir salata. Türkiye’nin hemen hemen her yerinde farklı versiyonları var. Ayrıca kısırın içerisine koyulan malzemeler kişiden kişiye göre de değişiklik gösteriyor. Güney’de kısır sıcak tüketilirken Batı’da durum farklı. İçerisine limon ya da nar ekşisi de eklenebiliyor.
5. Mercimek köftesi
Diyarbakırlılar tarafından “Belluh “olarak bilinen mercimek köftesi; kırmızı mercimek, ince bulgur, tuz, ince ince doğranmış soğan, taze soğan, domates ve acı biber salçası ve ezilmiş kişnişten yapılan bir yiyecek. CNN Travel, “Bu lezzet bombalarından birini marul yaprağına koyun, limon suyunu sıkın, sarın ve yiyin.” diye tavsiye ediyor.
6. Zeytinyağlı yaprak sarması
Yaprak sarması, ülkemizin en beğenilen yemeklerinden biri. Yaprak sarmasının Isparta versiyonunda pirinç, domates, bir demet maydanoz, soğan, sarımsak, salça, zeytinyağı, karabiber, tuz ve su ile pişiriliyor. Bu karışımdan bir kaşık dolusu asma yaprağına yerleştiriliyor, katlanıyor ve özenle düzgün küçük bir silindir haline getiriliyor. Yaprak dolması, Türk Ege mutfağının bir parçası.
7. İnegöl köftesi
Türk mutfağında köfte çok farklı çeşitleri olan bir yiyecek. Her birinin tarifi farklı. En bilinenlerinden biri Mustafa Efendi tarafından icat edilen İnegöl köftesi. Aslen Bulgaristan’dan, 19. yüzyılda Türkiye’nin kuzeybatısındaki İnegöl’e göç eden Mustafa Efendi, diğer Türk köftelerinin aksine, karışımında sadece kıyma veya kuzu eti ve soğanla baharatlanmış ekmek kırıntıları kullandı ve böylece eşsiz inegöl köftesi ortaya çıktı.
8. İskender kebap
Türkiye’nin kuzeybatısında bulunan Bursa üç şeyiyle ünlü; ipek kumaşı, Uludağ’ın kayak alanları ve İskender denilen bir kebap türü.
İskender isimli bir kişi bu yemeği ilk olarak 1867’de şehrin Kayhan Çarşısı’nda işçiler için pişirdi. İnce et dilimlerinin pide parçalarının üzerine dizildiği, domates sosuyla tatlandırıldığı tereyağıyla pekiştirildiği bu lezzet Türkiye’de oldukça seviyor.
9. Cağ kebabı
Erzurumluların meşhur cağ kebabı oldukça özen gerektiriyor. Taze soğan, tuz ve karabiber karışımıyla harmanlanan et 12 saat marine ediliyor. Ardından bir şişe geçiriliyor ve yatay olarak odun ateşinde pişiriliyor. Cağ kebabı, domates dilimleri, beyaz soğan ve sivri adı verilen uzun ince yeşil biberlerle birlikte yassı lavaş ekmeğine sarılarak da servis ediliyor.
10. Hamsili pilav
Hamsi, Türk Karadeniz mutfağının vazgeçilmezi. Rize’de ince balıklar pirinçle Hamsili Pilavı yapmak için hazırlanıyor.
Bu yemek, taze maydanoz ve dereotu ile karıştırılarak kavrulmuş soğan, tereyağı, yer fıstığı, yenibahar ve kuru üzümden yapılan et suyunda pişiriliyor. Ardından pirincin üzerine fileto hamsi diziliyor ve tamamı fırında pişiriliyor.
11. Perde pilavı
Siirt’e özgü bir yemek olan perde pilavı, tereyağlı hamurun içine sarılan, fırında pişirilen ve sıcak servis edilen bir pilav türü.
Genellikle düğünlerde servis edilen perde pilavı; tavuk, kuş üzümü, badem, çam fıstığı ve tereyağı ile pişiriliyor, tuz, kekik ve karabiber ile tatlandırılıyor. İnanışa göre yemeğin şekli yeni bir evin yaratılmasını temsil ediyor.
12. Mantı
Türkiye’nin birçok ilinde çeşitli mantılar yapılıyor. Ancak en popüler olanı Kayseri mantısı. Hamurun içerisine kıyma koyup küçük kareler olarak kapatılan mantı, oldukça seviliyor. Başka yerlerde ise peynir ve patates gibi malzemeler de kullanılıyor. Mantı kaynar suya atılıp haşlanıyor. Pişirildikten sonra ise üzerine yoğurt, pul biber ve tereyağı ekleniyor.
13. Testi kebabı
Nevşehir ilinin bu spesiyalitesi, ünlü Kızılırmak Nehri’nden kırmızı kil kullanılarak Avanos’ta yapılan çömleklerde yapılıyor. Çömlek önce dana eti, domates, dolmalık biber, sarımsak ve bir parça tereyağı ile dolduruluyor. Deliği daha sonra soyulmuş bir dilim patates ile kapatılıyor. Çömlek odun ateşinde yanan bir fırına yerleştirilmeden önce alüminyum folyo ile kapatılıyor. Çömleğin içindekiler piştiğinde ise yemek fırından çıkarılıp çömlek bir çekiç yardımıyla kırılıyor.
14. Gözleme
Gözleme genellikle sac üzerinde pişirilen ve içerisine çeşitli malzemelerin koyulduğu bir börek türü. Gözlemenin püf noktası ise kağıt inceliğinde açılan hamurdur ve bunu yapmak uzman işidir.
15. Pide
Pide, Türkler arasındaki en favori yiyeceklerden biri. Ülkenin hemen hemen her yerinde yapılsa da Karadeniz pidesinin yeri başka. Hamurun ince uzun bir tabaka halinde açılması ve içine çeşitli malzemelerin eklenmesiyle yapılan pidenin çeşitli versiyonları bulunuyor. En popüler olanı ise sucuklu kaşarlı yumurtalı ve kavurmalı pide.
16. Su böreği
Yufkayla yapılan su böreği özellikle Orta Anadolu’da yapılıyor. Ülkenin her yerinde farklı çeşitlerine rastlanıyor. İştah açan su böreği beyaz peynirle yapılıyor.
17. Simit
Simit, ülkemizde en çok sevilen ve en çok tüketilen gıdalardan biri. Hemen hemen her köşe başında satılan simidi, biz Türkler her öğünde tüketiyoruz. Simidin, Kanuni Sultan Süleyman zamanında Osmanlı mutfağında yapıldığına inanılıyor ancak resmi bir kayıt bulunmuyor. Simidin ünü dünya sınırlarını aştı, Ekim 2019’da simit kelimesi Oxford İngilizce Sözlüğü tarafından resmen tanındı.
18. Lahmacun
17. yüzyılda geniş bir alanda dolaşan Osmanlı kaşifi Evliya Çelebi’ye göre lahmacun, adını Arapça lahm-i acinli kelimesinden alıyor.
Lahm, Arapça et ve ajin, hamurdan yapılan bir hamur işi anlamına geliyor. Salça, domates salçası, sarımsak ve ince bir yuvarlak pide hamuru üzerine sürülmüş baharatlarla karıştırılmış az yağlı kıymadan oluşan lahmacunun illere göre farklı versiyonları bulunuyor. Türkler olarak 300 yılı aşkın süredir bu yemeği yiyoruz ve neredeyse hepimizin favorisi.
19. Çiğ köfte
Çiğ köfte, adını çiğ kıyma, bulgur, salça, soğan, sarımsak, biber baharatlar ile karıştırılarak yapılan orijinal tarifinden alıyor. Çiğ köftenin orijinal tarifi aslında Şanlıurfa’ya özgü biliniyor. Günümüzde çiğ köftede et kullanılmıyor.
20. Baklava
Baklava, Türkiye’nin en bilinen lezzetlerinden biri. Bu eşsiz tatlının özellikle Gaziantep mutfağında benzersiz bir lezzetle sunulduğu biliniyor. 40 kat ince hamurla yapıldığı söylenen baklava, fıstıklı veya cevizli olarak yapılabiliyor. Önce her bir hamura tereyağı sürülüyor ve birkaç kata bir fıstık serpilir. Daha sonra şerbeti dökülüyor ve hamur altın rengi olana kadar pişiriliyor. Baklava pek çok farklı versiyona sahip. CNN Travel baklavadan; “Hepsi aynı derecede karşı konulmaz lezzetle” olarak bahsediyor.
21. Dondurma
Bıçak ve çatalla yiyebileceğiniz dondurmayı nerede bulabilirsiniz? Elbette, Kahramanmaraş’ta. Geleneksel Türk dondurmasının merkezinde. Maraş dondurmasının ünü de dünyaya yayılmış durumda. Süt, salep ve sakız olmak üzere özel malzemelerle yapılan bu dondurma yurt dışında da oldukça seviliyor.
22. Lokum
İngilizcede “Turkish Delight” olarak bilinen lokumun tarihi yüzyıllar öncesine dayanıyor. Geleneksel Osmanlı tatlarından olan lokum, hemen hemen her lezzetle yapılıyor ve turistlerin Türkiye’de tercih ettikleri ilk yiyeceklerden biri oluyor.
23. Ekmek kadayıfı
Bu Afyonkarahisar tatlısı, ekmeğe benzer kıvamda olan özel bir kurutulmuş ekmek çeşidinden yapılıyor. Ekmek büyük bir tepsiye konuyor ve genişlemesi için suya batırılıyor. Daha sonra şeker, su ve limondan yapılmış bir şerbetle kaplanıyor ve ocakta pişiriliyor.
Kaynak: 1
