Gelişen teknoloji sayesinde bugün, gündelik yaşamı büyük oranda kolaylaştıran ve hayatımızda büyük yer kaplayan pek çok ürüne sahibiz. Ne var ki yaşamlarımızda temel rol oynayan bazı ürünler insan sağlığı için son derece tehlikeli bazı kimyasallar barındırıyor. İşte titanyum dioksit veya yaygın olarak ifade edildiği ismiyle E171 katkı maddesi de o tehlikeli kimyasallardan biri.
E171, gıda ve endüstri başta olmak üzere pek çok farklı alandaki sayısız ürünün içerisinde yer alıyor. Oldukça yaygın bir kullanım alanına sahip olması ise E171 isimli katkı maddesinin insan sağlığını tehdit eden kimyasalların başında getiriyor. Avrupa Birliğinin ilgili kurumları tarafından oldukça tehlikeli olduğu ifade edilen ve pek çok Avrupa ülkelerinde kullanımı yasaklanan E171’in 1 Nisan 2024 tarihinden itibaren ülkemizde de yasaklanacağı ifade ediliyor. Peki, bilim insanlarının en tehlikeli katkı maddeleri arasında gösterdiği E171 nedir, zararları nelerdir, hangi ürünlerde kullanılıyor? Detaylara birlikte bakalım.
Titanyum dioksit veya yaygın olarak kullanılan ismiyle E171 nedir?
E171 tüm dünyada yaygın olarak kullanılan bir gıda katkı maddesi. Bu kimyasal, pek çok farklı alandaki onlarca üründe beyazlatıcı ve parlaklığı artırıcı bir katkı maddesi olarak kullanılıyor. Ayrıca kimyasalın nem tutucu özelliği de var. Bu sebeple gıda ve kozmetik ürünlerinde yaygın şekilde kullanılıyor. Bu ise kimyasalı insan sağlığını en çok tehdit eden katkı maddelerinden biri haline getiriyor.
E171 hangi ürünlerde kullanılıyor?
Yukarıda da değindiğimiz E171’in kullanım alanı hayli yaygın. Örneğin araba camları, boyalar, güneş kremleri, tıraş köpükleri, şampuanlar ve diş macunları kimyasalın yer aldığı ürünler arasında. Fakat E171 ne yazık ki sık sık sofralarımıza da misafir oluyor. Kabartma tozu, hazır tatlılar, şekerlemeler, sakızlar, beyaz un, sofra tuzu ve beyaz çikolata gibi bazı tüketim ürünleri de E171 gıda katkı maddesi kullanılarak üretiliyor. Peki, gündelik yaşamda kullandığımız pek çok üründe yer alan E171 hangi amaçla kullanılıyor?
Daha önce de belirttiğimiz gibi E171 temelde yer aldığı ürünlerin beyazlığını ve parlaklığını artırmak için kullanılıyor
Tüm bunların yanı sıra nem tutucu özelliği, farklı gıda ürünlerinde de kullanılmasına sebep oluyor. Bazı gıda üreticileri bu kimyasal sayesinde ürünlerinin raf ömrünü uzatmayı hedefliyor.
Peki, bu kimyasal Avrupa Birliği tarafından neden yasaklandı? E171 neden yasaklandı sorusunun yanıtı kimyasalın barındırdığı tehlikelerde gizli
E171 zararları nelerdir?
Geçtiğimiz yıllara, özellikle fareler üzerinde yapılan bazı bilimsel çalışmalar, kimyasalın uzun vadede DNA yapısını bozabilecek denli tehlikeli olduğunu ortaya koyuyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı ise titanyum dioksiti insanlar için kanserojen olabilecek maddeler kategorisinde değerlendiriyor. Yani çeşitli kurum ve kuruluşların yaptığı çalışmalara göre E171 kanserojen bir madde.
Bunun yanı sıra nem tutucu özelliği, vücudun su dengesinin bozulmasına ve buna bağlı olarak ortaya çıkan sağlık sorunlarına da neden olabiliyor
Öte yandan bilimsel çalışmalara göre titanyum dioksit vücuttan atılımı mümkün olmayan bir kimyasal! Bu ise gündelik yaşamın hemen her alanında karşımıza çıkan bu maddeyi çok daha tehlikeli hale getiriyor.
Çok sayıda gıda ürününde renklendirici olarak kullanılan kimyasalın, gıda sektörü için bir tehlike oluşturmadığını iddia edenler de var
Bu iddiayı dile getiren kişiler, titanyum dioksit üzerine yapılan bilimsel araştırmaların çoğunlukla hayvanlar üzerinde gerçekleştirildiğini bu nedenle insan sağlığına etkileri konusunda daha fazla inceleme yapılması gerektiğini dile getiriyor. Öte yandan kimyasalın oral yolla ve cilt teması ile insan sağlığına herhangi bir zarar vermediğini ileri sürenler de var. Kısacası E171 içerikli gıdaların insan sağlığına bir zararı olmadığını ifade edenlerin sayısı az değil.
Titanyum dioksit adlı katkı maddesinin kullanımı önümüzdeki dönemde ülkemizde de yasaklanacak
E171 katkı maddesi, hakkındaki endişe verici iddiaların ve bilimsel çalışmaların ardından ilk kez 2020 yılında Fransa’da yasaklanmıştı. Takip eden süreçte AB üyesi ülkeler de kademeli olarak bu kimyasalın kullanımına yasak getirmişi. İşte geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen bir yönetmelik değişikliği ile E171’in ülkemizde kullanılması da yasak hale getirilecek. Yasak, 1 Nisan 2024 tarihinden itibaren geçerli olacak. Bu tarihten itibaren ilgili yönetmelikte belirtilen hususlar gereğince E171’in kullanımı mümkün olmayacak. Ancak bu tarihten önce üretilen ve içeriğinde E171 bulunan ürünler raf ömrü bitene kadar tüketiciye satılabilecek.
