D vitamini, kemik ve kas sağlığını destekleyen ve bağışıklık sistemini güçlendiren önemli bir vitamin. Ancak Güneş ışığına yeterince maruz kalmama, yanlış beslenme veya diğer sağlık sorunları nedeniyle D vitamini seviyeleri düşebiliyor. D vitamini eksikliği, çeşitli hastalıkların ve sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden oluyor. Özellikle çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde osteomalazi ve yaşlılarda osteoporoz gibi kemik hastalıklarına yol açabiliyor. Bunun yanı sıra bağışıklık sisteminin zayıflaması ve diğer kronik hastalıkların riskinin artması gibi sorunlar da yaşanabilir. Ayrıca D vitamini eksikliği bahar depresyonu belirlileri ile de ilişkilendirilebiliyor. İşte D vitamini eksikliğine bağlı hastalıklar 👇
Geçtiğimiz yıllarda yapılan bazı araştırmalar, D vitamini takviyelerinin COVID-19’u önlemede veya yönetmede faydalı olabileceğini ortaya çıkarmıştı. Çalışmalar henüz başlangıç aşamasında olsa da geçmiş araştırmalar D vitamininin insanları solunum yolu hastalıklarından korumaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılar, 11.321 katılımcı arasında D vitamini alan kişilerin, D vitamini almayan kişilere kıyasla solunum yolu hastalığına yakalanma olasılığının yüzde 12 daha az olduğunu buldu. Ancak bu çalışmada bazı kısıtlamalar olduğunu da göz ardı etmemek gerek. Mesela, çalışmaya katılanlar arasında kimlerin grip aşısı olduğuna dair bir veri yoktu. Grip aşısı da solunum yollarını korumuş olabilir.
2. Osteoporoz
Harvard Health Publishing’e göre D vitamininin birincil rollerinden biri kemik sağlığını korumak. Düşük D vitamini seviyeleri kemikteki kalsiyum depolarının azalmasına yol açabiliyor ve kemiklerin kırılma riskini artırıyor.
D vitamini eksikliği insanları osteoporoz riskine de sokabiliyor. Osteoporoz, kemiklerin yoğunluğunu ve gücünü azaltan bir hastalık. Bu durum, kemiklerin daha kırılgan ve zayıf hale gelmesine yol açıyor.
D vitamini, osteoporoz da dahil olmak üzere kemik sağlığında büyük bir rol oynuyor. Düşük D vitamini seviyeleri kemik sağlığı açısından önemli olan kalsiyum emilimini azaltıyor.
3. Depresyon
D vitamini eksikliğinin düşük olması, depresyon riski ile bağlantılı. Özellikle de bahar depresyonunun ortaya çıkmasının en büyük nedenlerinden biri bu. İnsanlar ihtiyaç duydukları D vitaminin çoğunu Güneş’e maruz kalarak üretebiliyor. Ruh hali ile D vitamini düzeyleri arasında bir ilişki olduğunu gösteren araştırmalar var. Bu kanıtlara dayanarak D vitamini eksikliği depresyon ile ilişkilendirilebiliyor.
4. Şizofreni riski
ABD Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’ne göre şizofreni, Amerikalı yetişkinlerin yüzde 0,25 ile 0,64’ünü etkileyen ciddi bir beyin bozukluğu. Genellikle 16 ila 30 yaşları arasında ortaya çıkan şizofreninin belirtileri arasında halüsinasyonlar, tutarsız konuşma, başkalarından uzaklaşma, odaklanma veya dikkat sorunları yer alıyor.
Bir araştırmaya göre, D vitamini eksikliği olan kişilere şizofreni tanısı konma riski, olmayanlara kıyasla iki kat daha fazla. Araştırmacılar, şizofreni ile D vitamini eksikliği arasındaki olası ilişkiyi analiz eden 19 çalışmayı incelediklerinde iki faktör arasında bir bağlantı olduğunu gözlemlediler.
5. Demans
Neurology dergisinde yayınlanan bir araştırma, yaşlılarda orta ve şiddetli D vitamini eksikliğinin, Alzheimer hastalığı da dahil olmak üzere bazı demans türleri için iki kat risk oluşturduğunu gösteriyor. Demans, günlük yaşamı olumsuz yönde etkileyen düşünme, davranış ve hafızayı etkileyen bir hastalıktır. Alzheimer Derneği’ne göre Alzheimer hastalığı, demansın en yaygın şeklidir ve demans vakalarının yüzde 80’ini oluşturur.
Araştırmacılar, normal D vitamini seviyesine sahip insanlarla karşılaştırıldığında, vitamin seviyesi düşük olanlarda demans gelişme riskinin yüzde 53 arttığını buldu. Ancak eğer vitamin eksikliği ciddi boyutlardaysa bu oran yüzde 125’e kadar çıkabiliyor.
6. Diyabet
D vitamini eksikliğine bağlı hastalıklar arasında diyabet de bulunuyor. Düşük D vitamini seviyeleri ile diyabet arasında açıkça bir bağlantı var. Bazı araştırmacılar bu durumun D vitamininin insülin duyarlılığı ve direncindeki rolü ile ilgili olduğuna inanıyor. Ancak ne yazık ki çalışmaların tümü, D vitamini seviyesini artırmanın insülin duyarlılığında iyileşmeye yol açtığına dair kanıtları desteklemiyor. Yani sonuçlar biraz karışık.
Bir inceleme, D vitamini eksikliğinin vücuttaki hücresel süreci bozduğunu ve bunun da diyabet gibi hastalıkların başlangıcına zemin hazırladığını ortaya çıkardı.
7. Prostat kanseri
D vitamini eksikliğinin prostat sağlığındaki rolü ile ilgili bazı kanıtlar var. Bir çalışma düşük D vitamini düzeylerinin erkeklerdeki agresif prostat kanseri ile arasında bir bağlantı buldu.
Araştırmacılar, yaşları 40 ile 79 arasında değişen ve prostat biyopsisi yapılan 667 erkeğin D vitamini düzeylerine baktı. Düşük D vitamini düzeyine sahip Afrikalı Amerikalı erkeklerin, normal D vitamini düzeyine sahip diğer erkeklere göre kanser olma olasılığının daha yüksek olduğu ortaya çıktı.
8. Erektil Disfonksiyon
Küçük bir çalışma, ciddi erektil disfonksiyona (ED) sahip erkeklerin, hafif ED’ye sahip olanlara göre daha düşük D vitamini düzeylerine sahip olduğunu ortaya çıkardı. D vitamini eksikliği, arterlerin genişleme yeteneğini engelleyerek ED’ye katkıda bulunabilir gibi görünüyor.
9. Kalp hastalıkları
Bir araştırma kandaki düşük D vitamini düzeyleri ile kalp hastalığı arasında bir ilişki olduğunu gösteriyor. Ancak D vitamini takviyesinin kalp hastalığı riskini azalttığı konusunda kesin bir kanıt yok.
10. Meme kanseri
Düşük D vitamini düzeyleri ile bağlantısı olan sadece prostat kanseri değil. D vitamini eksikliği ve meme kanseri arasında da bir bağlantı bulundu. D vitamini ile ilgili çalışmaların çoğu, vitamin düzeyinin yüksek olmasının meme kanseri riskini azalttığını ortaya çıkardı.
