Tırnak yeme, insanların hayatlarını olumsuz etkileyen bir davranıştır. Çoğunlukla çocuklarda ve gençlerde görülen bu davranış, kişiler yetişkin olduktan sonra da devam edebilir. Tırnak yeme alışkanlığının tıptaki adı onikofaji olarak tanımlanır. Bu durum, tırnak yeme hastalığı olan kişinin tırnağını veya tırnaklarını yiyip tükürmesi ya da yutmasıdır. Araştırmalara göre bu davranış, stres altındayken gerçekleşir ve genellikle 3 yaşından sonra başlar. Sizler için tırnak yeme alışkanlığı hakkında merak ettiğiniz soruların yanıtlarını bu listede bir araya getirdik.
Çocuklarda tırnak yemeyle bağlantılı yaygın psikiyatrik durumlar, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, karşıt olma bozukluğu ve ayrılma kaygısı bozukluğudur. Ek olarak, eşlik eden diğer bazı bozukluklar arasında majör depresif bozukluk, tik bozukluğu, OKB formları, enürezis (istemsiz idrara çıkma), zeka geriliği, yaygın gelişimsel bozukluk ve bazen de yaygın anksiyete bozukluğu ve panik bozukluğu yer alır.
Tırnak yemeyle bağlantılı aşağıdaki gibi bir sınıflandırma sistemi vardır:
Farkında olmadan tırnak yeme
Kaygıyı kontrol etmek için tırnak yeme
İlgi çekmek amacıyla tırnak yeme
Saldırganlığı kontrol etmek için kendine zarar veren tırnak yeme
Obsesif kompulsif bozukluk spektrumunun bir parçası olarak tırnak yeme
DSM-5’e göre tırnak yeme; obsesif kompulsif ve ilişkili bozukluk
ICD-10’a göre tırnak yeme; genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkan diğer tanımlanmış davranışsal ve duygusal bozukluklar
Tırnak yemenin mükemmeliyetçi kişilik tipine sahip olmakla da bağlantılı olabileceği düşünülüyor. Mükemmeliyetçilik, düşük bir can sıkıntısı eşiğiyle ve hayal kırıklığına karşı çok daha düşük bir toleransla ilişkilidir.
Peki bu çok yaygın rahatsızlıktan muzdarip olanlar için ne yapılabilir? Başlangıç olarak, durum ve etkisi hakkında farkındalık yaratmak iyi bir başlangıç noktasıdır. Bu durumla başa çıkma açısından, özellikle çocuklarda, uyarı tamamen etkisizdir. Ancak olumlu pekiştirme ve davranış değiştirme teknikleri şu ana kadar çok umut vadediyor.
Tırnak yeme alışkanlığı sebepleri
Tırnak yemenin nedenleri genellikle stres ve kaygı, can sıkıntısı ve zihinsel sağlık bozukluklarıdır. Ancak trikotilomani gibi bazı obsesif kompulsif bozukluklarla (OKB) ilişkili bir davranış da olabilir. Tırnak yeme alışkanlığı neden olur öğrenelim.
Stres ve kaygı
Stres ve kaygı gibi olumsuz sorunlarla mücadele eden kişiler, tırnak yedikleri zaman sinir sistemi üzerindeki sakinleştirici etkisi nedeniyle rahatladıklarını hissederler. Tırnak yemek kişinin stresini ve kaygısını azalttığı için bu alışkanlığa devam eder.
Can sıkıntısı
2015 yılında yayınlanan bir Scientific American makalesinde, kompulsiyon bozukluklarının tek nedeninin stres olmadığı, aksine can sıkıntısı ve hayal kırıklığının da hiçbir şey yapmamak yerine bir şeyler yapma ihtiyacını tetikleyebileceği belirtilmektedir. Bu tür davranışlar mükemmeliyetçi bir kişilik tarafından ortaya çıkarılabilir. Ayrıca canınız sıkıldığında ellerinizi meşgul etmek için tırnak yeme eylemi otomatik olarak gerçekleşebilir.
Ruh sağlığı bozuklukları
Psikoloji ile ilgili yayınlanan birçok makalede, tırnak yemenin obsesif kompulsif bozukluk (OKB) altında listelenen vücut odaklı, tekrarlayan bir davranış bozukluğu olduğu belirtilmektedir. Obsesif kompulsif bozukluk, bireyin kendisini tekrar tekrar bir şeyler yapmaya iten istenmeyen düşüncelere, fikirlere veya hislere sahip olduğu bir zihinsel sağlık durumudur.
Bu tür davranışlar kişinin günlük aktivitelerini ve kişisel etkileşimlerini kesintiye uğratabilir. Kompulsif davranışı sergilememek, rahatlamaktan çok sıkıntıya neden olur. Kompulsif tırnak yeme durumunda iyi hissettirir ve stresi azaltır.
Tırnak yeme sorunu olan kişilerin sahip olabileceği diğer zihinsel sağlık koşulları şunlardır:
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
Karşıt olma bozukluğu (bir bireyin otoriteye karşı meydan okuması ve itaatsiz olması)
Ayrılma kaygısı bozukluğu
Tourette sendromu
Depresyon gibi psikolojik sorunlar
Genetik
Bazı araştırmalara göre, tırnak yiyen kişiler, bu alışkanlığı büyük olasılıkla ebeveynlerinden gözlem ve taklit ile değil, genetik yoluyla almış olabilir. Genetiğin nasıl dahil olduğu bilinmese de, araştırmalar aşağıda belirttiğimiz şeyleri ortaya koyuyor:
Tırnak yiyen kişilerin %30’undan fazlasının ailesinde en az tırnak yiyen bir kişi vardır.
İkiz çocuklarla ilgili yapılan araştırmalara göre, tek yumurta ikizlerinin çift yumurta ikizlerine göre tırnak yeme eğiliminin daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Tırnak yeme alışkanlığı zararları
Tırnak yemenin aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli potansiyel yan etkileri vardır:
Yanlış hizalanmış, kırılmış ve yontulmuş dişler gibi diş sorunları
Tırnak yatağında mantar enfeksiyonları
Parmaklarınızın ağzınıza bakteri bulaştırması nedeniyle meydana gelen soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıklar
Çene ağrısı ve yumuşak doku yaralanmaları gibi ağız sorunları
Kişinin kendini kötü hissetmesi ve özgüven eksikliği
Cilt enfeksiyonları
Yutulan tırnağın mide enfeksiyonuna sebep olması
Parmaklarda, tırnaklarda ve tırnak etlerinde doku hasarı
Tırnak yeme alışkanlığı nasıl bırakılır?
Aşağıda tırnak yeme alışkanlığı nasıl giderilir merak ediyorsanız, aşağıda sizin için uzmanların önerisini derledik.
Bunu yapmaya en yatkın olduğunuz zamanı belirleyin: Tırnaklarınızı yeme olasılığınızın en yüksek olduğu zamanları veya yerleri aklınızda tutun. Bir tetikleyiciden kaçınılması mümkün olmasa bile, onun varlığını bilmek, savuşturmayı kolaylaştırabilir.
Tırnak yemeyi başka bir aktiviteyle değiştirin: Sıkıldığınızda veya stresli olduğunuzda tırnaklarınızı yemek yerine, stres topu sıkmayı, yürüyüşe çıkmayı veya dikkatinizi dağıtmaya ya da sakinleştirmeye yardımcı olabilecek başka bir aktivite yapmayı deneyin.
Tırnak yemeyi önlemek için acı oje sürmek gibi fiziksel önlemler alın: Tırnaklarınızı yemek otomatik bir davranış olduğu için başlangıçta tırnak yemeye karşı fiziksel bir bariyer koymak yardımcı olabilir. Örneğin acı oje tadı, sizi tırnaklarınızı yemekten caydırmak için tasarlanmıştır. Tırnaklarınızı yaptırmak da caydırıcı olabilir; sadece seçtiğiniz manikür türüne dikkat edin. Jel ojeyi ısırmak veya yemek aslında yarardan çok zarar verebilir.
Alışkanlığı kırmak için kendinize zaman tanıyın: Sonuçta bir alışkanlığı kırmak zordur ve bu bir günde olmayacaktır. Tırnaklarınızı yemeyi bırakmanın anahtarlarından biri, bir alışkanlığı başarıyla kırmanın neler gerektirdiğini anlamaktır. Tırnak yeme davranışını kestikten sonra, tırnaklarınızı yememenizin ödülünü kendinize hatırlatma konusunda kararlı olun. Eğer herhangi bir hata yaparsanız, kendinize biraz zaman ayırın ve tekrar tekrar denemekten asla vazgeçmeyin.
Stresi ve kaygıyı azaltın: Stres, bu alışkanlığı tekrar tekrar yapmanıza neden oluyorsa, spor, nefes egzersizleri ve yoga yapmak ya da dışarı çıkmak veya sevdiğiniz birine, arkadaşınıza veya danışmanınıza güvenmek gibi stresi azaltan adımlar atın.
Adım Caner Cem Martı, 1996 yılında Bartın'da doğdum. 2010 yılında geçirdiğim kaza sonucunda vücudumun %99'u felç kaldı. 2015'ten bu yana bazı cihazlar yardımıyla internet ortamında çalışabiliyorum. İçerik editörlüğü ve sosyal medya uzmanlığı gibi alanlarda tecrübe sahibiyim, ancak asıl uzmanlık alanım SEO uyumlu makale yazmak. Ayrıca front-end tasarımlar yapıyorum. Sinema, spor ve tarih gibi konular çok dikkatimi çekiyor. Özellikle sinema tutkunuyum.
