İstemsiz bir refleks olarak ortaya çıkan hıçkırık, göğüs ile karın boşluğunun arasında bulunan diyafram kasının ani bir şekilde kasılmasıdır. Diyafram kaslarının kasılmasının ardından ses telleri kapanır ve istemsiz bir “hık” sesi meydana gelir. Genellikle alkollü ve gazlı içecekler içmek, çok miktarda yemek yemek, hava yutulması, reflü hastalığı ve yoğun stres hıçkırığın ortaya çıkmasına neden olur. Sizler için hıçkırık nedir, hıçkırık neden olur ve hıçkırık nasıl geçer gibi merak edilen soruların yanıtlarını bu listede bir araya getirdik.
Singultus adıyla da bilinen hıçkırık, akciğerlerin alt tarafında bulunan diyaframın aniden kasılmasıyla meydana gelir. Bir birey nefes aldığı sırada diyafram kasılarak alt kısma doğru hareket eder. Bu olayın sonrasında göğüs kafesi genişler ve akciğer kapasitesi artar. Kişi nefes verdiği sırada diyafram gevşer ve yukarı doğru hareket eder. Böylece alınan havanın burun ve ağızdan verilmesine destek olur. Ses tellerinin yer aldığı gırtlağın üst kısmında bulunan epiglot isimli kapakçık yutkunma sırasında kasılır ve bu kasılma sonucunda nefes borusunu kapatır. Bu durum, yemek yerken ağzımızda bulunan yiyeceklerin yutkunma esnasında nefes borusuna kaçmasını önler. Hıçkırık meydana geldiğinde duyulan “hık” sesi ise diyaframın istemsiz bir şekilde kasılmasından sonra akciğerlere hızlı bir biçimde hava girmesi ve ses tellerinin kapanmasıyla meydana gelir. Hıçkırık nedir öğrendiğimize göre hıçkırık neden olur ve hıçkırık nasıl geçer sorularına cevap verelim.
Hıçkırık neden olur?
Stres, heyecan, reflü, çok fazla ve çok hızlı yemek yemek, alkol ve gazlı içecekler içmek, hazımsızlık, havayı yutulması ve acı yemek hıçkırığa neden olan şeylerin başında gelir. Ayrıca diyaframın uyarılması, sigara içmek, akciğerin rahatsız edici kokulara ve sigara dumanına maruz kalması ve tümörler de hıçkırığa sebep olur. Şimdi gelelim herkesin merak ettiği hıçkırık nasıl geçer sorusunun cevabına…
Hıçkırık nasıl geçer?
Hıçkırık her insanda meydana gelen bir durumdur. Bu nedenle pek çok kişi hıçkırık nasıl geçer sorusuna cevap arıyor. Aşağıda hıçkırığı geçirme yöntemleri nelerdir anlattık:
Yaklaşık olarak 10 ile 20 saniye nefesinizi tuttuktan sonra verin.
Buzlu su için veya buzu emin.
Diyaframı etkisiz hale getirmek amacıyla üç kere üst üste nefes alıp verin.
Dizlerinizi göğsünüze kadar çektikten sonra öne doğru eğilin.
Dilinize bir damla sirke damlatın.
Su ile gargara yapın.
Ağzınıza limon sıkın veya limonun içini ısırın.
Ağzınızı kapatıp ellerinizle burnunuzu sıkıştırdıktan sonra nefes verin. Bu eyleme “valsalva manevrası” adı veriliyor.
Şah damarınıza masaj yaparak o bölgede manevralar uygulayın.
Dilinizi birkaç kez öne çekerek boğazınızdaki sinirleri uyarın.
Dilinizin üzerine toz şeker koyduktan sonra yaklaşık olarak 5-10 saniye bekletin ve yutun.
Kaşıkla dilinizin arkasına dokunun ve öğürme eylemini gerçekleştirin.
Sürekli ve geçmeyen hıçkırık neden olur?
48 saatten uzun süren ve sürekli devam eden hıçkırık bir sağlık sorunu olabilir. Bu sağlık sorunları aşağıda yer almaktadır:
Reflü yüzünden mide asidinin yemek borusuna kaçması, diyaframla birlikte çevrede bulunan sinirleri tahriş eder ve bunun sonucunda sürekli devam eden bir hıçkırık meydana gelebilir.
Böbrek yetmezliği, elektrolit dengesizlikler ve diyabet gibi sağlık sorunları, sinirlerin tahriş olması ile beraber toksik birikimine yol açar ve böylece hıçkırığa sebep olabilir.
Bilim insanlarına göre inme, beyin tümörleri ve menenjit gibi hastalıklar da sürekli ve geçmeyen hıçkırığa neden olabilir.
Abdominal şişlik gibi durumlar, astım, karaciğer büyümesi ve zatürre, diyaframı zorlar ve bir türlü geçmek bilmeyen hıçkırığa sebep olur.
Larenjit, guatr, boyun bölgesinde bulunan bir tümör, kist, kulak zarına temas eden herhangi bir şey ve boğaz ağrısı bir türlü geçmek bilmeyen hıçkırığa neden olabilir.
Elektrolit dengesizliği, sakinleştiriciler, steroidler, şeker hastalığı ve anestezi gibi durumlar da uzun süreli hıçkırığı tetikleyebilir.
Hıçkırık tanı yöntemleri
Bir kişi hıçkırık sebebiyle doktora gittiğinde öncelikle tıbbi geçmişine bakılır ve fizik muayenesi yapılır. Fizik muayenesinde ve tıbbi geçmişinde herhangi bir sorun olmadığı sürece akut hıçkırık için bir değerlendirme yapılmaz. 48 saatten uzun süren hıçkırık durumlarında ise kan üre nitrojeni (BUN), EKG, serum elektrolitleri, göğüs röntgeni ve kan değerleri gibi testler yapılır. Yapılan testlerin sonuçları normal olmadığı takdirde göğüs BT’si ve beyin MR’ı yapılabilir. Eğer doktor başka tıbbi durumlardan şüphelenirse farklı testler isteyebilir.
Hıçkırık tedavisi
Çoğu hıçkırık vakası kendiliğinden geçse de, 48 saatten uzun süren hıçkırık vakaları ilaç tedavisi ya da cerrahi müdahale gerektirebilir. Duruma göre doktor metoklopramid, baklofen ya da klorpromazin içeren ilaçların kullanılmasını önerebilir. İlaç tedavileri yeterli olmazsa, hıçkırık vakasını durdurmak için frenik siniri bloke etmek amacıyla anestezi enjeksiyonu uygulanabilir. Bunların hiçbiri işe yaramazsa cerrahi bir operasyon ile pille çalışan bir cihaz implante edilir.
Adım Caner Cem Martı, 1996 yılında Bartın'da doğdum. 2010 yılında geçirdiğim kaza sonucunda vücudumun %99'u felç kaldı. 2015'ten bu yana bazı cihazlar yardımıyla internet ortamında çalışabiliyorum. İçerik editörlüğü ve sosyal medya uzmanlığı gibi alanlarda tecrübe sahibiyim, ancak asıl uzmanlık alanım SEO uyumlu makale yazmak. Ayrıca front-end tasarımlar yapıyorum. Sinema, spor ve tarih gibi konular çok dikkatimi çekiyor. Özellikle sinema tutkunuyum.
