Stres, vücudun “belirsizlik” karşısında verdiği en doğal tepkilerden biridir. Zaman zaman stresli ve endişeli hissetmek son derece normal kabul ediliyor. Ancak geleceği saplantılı bir şekilde düşünmek ve “belirsiz” bir zamandaki olmayan olaylar karşısında korku duymak anksiyete bozukluğu belirtisi olabilir. Bu tip belirtileri birçok hastasında gördüğünü belirten psikoterapist Jenny Maenpaa, kaygı bozukluğunun tedavi edilmediği durumlarda depresyon, uyku problemleri ve kronik ağrılara neden olabileceğini ifade ediyor. Bir dönem kendisinin de endişe döngüsünün içine girdiğini belirten Maenpaa, gelecek saplantısından kurtulmak için uyguladığı üç yöntemi açıkladı. Detaylara birlikte bakalım.
1. Sorunları çözmek istiyorsanız varsayımlarınızı sorgulayarak işe başlayın
Maenpaa, aklına kötü bir şey geldiğinde içgüdüsel olarak ilk başta bu düşünceleri hemen zihninden göndermeye çalıştığını ancak bunun yanlış bir strateji olduğunu belirtiyor. Ona göre korkutucu düşünceleri sorgulamak, neden korktuğunuzu anlamak için daha verimli bir yol. Örneğin bir projeyi istediğiniz gibi yapamadınız. Bu nedenle patronunuzun öfkeleneceğini ve işten kovulacağınızı düşünüyorsunuz. Maenpaa bu noktada olaya şöyle yaklaşmanızı tavsiye ediyor:
Şöyle düşünebilirsiniz: Pekala, ya işimi kaybedersem? Sonra ne olacak? Şu anki pozisyonumda mutlu muyum? Bundan sonra ne yapmak istediğimi anlamak için kendime biraz zaman ayırmalı mıyım? Tek bir hata yüzünden beni kovabilecek bir yerde çalışmak istiyor muyum? Bunun önüne geçmek için şu an hangi adımları atabilirim? Psikoterapiste göre bu sorulara gerçekçi yanıtlar verildiğinde kaygı düzeyi azalıyor.
2. Sadece kontrol edebileceklerinize odaklanın
Maenpaa, koronavirüs pandemisi ilk çıktığı dönemlerde karantina günlerine, aşının üretilip üretilemeyeceğine ve salgının küresel boyutlarına çok fazla kafa yorduğunu söylüyor ve bunun üretken bir düşünce yapısı olmadığını da sözlerine ekliyor. Ona göre kontrol edemeyeceğimiz şeyleri düşünmek yerine endişeleri azaltmak için neler yapabileceğimize odaklanmalıyız. Örneğin kendisi, pandeminin geleceği hakkında kaygılanmayı bırakıp sosyal mesafeyi korumak ve sık sık ellerini yıkamak gibi önlemler almış. Bununla birlikte Maenpaa, bir sonraki ay ya da yılı düşünmek yerine günlük ve haftalık olarak neler yapabileceğinize odaklanmamız gerektiğini belirtiyor.
3. Kanıt arayın
Psikoterapist Maenpaa’ya göre, kafanızda dönen kuruntulara odaklanmak da sizi endişe döngüsüne sürükleyebilir. Bunun yerine gerçekte yaşananları daha yakından inceleyebilir ve düşüncelerinizin doğruluğunu test edebilirsiniz. Fikirlerinizi doğrulamak ya da çürütmek için mutlaka gerçekte yaşananlara dair ipuçlarına başvurun. Böylece endişeye kapılma ihtimaliniz azalacaktır. Örneğin birinin size sinirlendiğini düşünüyorsanız kendinize şunları sorabilirsiniz:
Onun hangi davranışları bu şekilde hissetmeme neden oluyor? Son zamanlarda benimle iletişiminde bir değişiklik oldu mu? Benimle alakalı olmayan başka şeylerle meşgul olması mümkün mü? Hayatı nasıl gidiyor? Ailesi nasıl?
