Beşinci hastalık olarak da bilinen parvovirüs B19, tek DNA zinciri olan zarfsız bir virüstür. Genellikle çocuklarda görülen beşinci hastalığın en yaygın belirtisi yüzde meydana gelen kırmızı döküntüdür. Bu enfeksiyonun belirtileri, kişinin yaşına ve sağlık durumuna bağlı olarak değişkenlik gösterir. Sizler için parvovirüs B19 nedir, beşinci virüs bulaşıcı mı ve belirtileri nelerdir gibi merak edilen soruların yanıtlarını bu listede derledik.
Parvovirüs enfeksiyonu yaygın ve oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Özellikle çocuklarda daha sık görülür. Yüzde ortaya çıkan kendine özgü döküntü nedeniyle bazen tokatlanmış yanak hastalığı olarak da adlandırılır. Parvovirüs enfeksiyonu aynı zamanda beşinci hastalık olarak da bilinir. Çünkü tarihsel olarak döküntü ile ilişkilendirilen yaygın çocukluk hastalıkları listesinde beşinci sırada yer alır.
Bu enfeksiyona yakalanan çocukların çoğunda belirtiler hafiftir ve çok az tedavi gerektirir. Ancak bazı yetişkinlerde enfeksiyon ciddi olabilir. Bazı hamile kadınlarda parvovirüs enfeksiyonu fetüs için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Enfeksiyon ayrıca, bazı anemi türleri olan veya bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler için daha ciddidir.
Parvovirüs enfeksiyonu olan çoğu insanda hiçbir belirti veya semptom görülmez. Enfeksiyona yakalanan kişinin yaşına ve sağlığına bağlı olarak belirtiler değişiklik gösterir.
Çocuklarda parvovirüs belirtileri
Çocuklarda parvovirüs enfeksiyonunun erken belirtileri şunlardır:
Ateş
Mide rahatsızlıkları
Baş ağrısı
Burun akması
Belirgin yüz döküntüsü
Belirgin yüz döküntüsü
Semptomların ortaya çıkmasından birkaç gün sonra çocuğun yüzünde, genellikle her iki yanağında, belirgin ve parlak kırmızı bir döküntü görünebilir. Zamanla kollara, gövdeye, uyluklara ve kalçalara yayılabilir ve buradaki döküntü pembe, dantelli ve hafif kabarık bir görünüme sahiptir. Döküntüler özellikle ayak tabanlarında kaşıntılı olabilir.
Genellikle döküntü hastalığın sonuna doğru ortaya çıkar. Döküntüyü diğer viral döküntüler veya ilaca bağlı döküntülerle karıştırmak mümkündür. Kızarıklık üç hafta kadar sürebilir. Çocuk aşırı sıcaklıklara maruz kaldığı veya güneşte vakit geçirdiği takdirde kızarıklık daha belirgin hale gelebilir.
Yetişkinlerde parvovirüs belirtileri
Yetişkinlerde genellikle tokatlanmış yanak görüntüsüne benzer kızarıklık ve döküntü gelişmez. Bunun yerine yetişkinlerde parvovirüs enfeksiyonunun en yaygın semptomu, günlerce ya da haftalarca süren eklem ağrılarıdır. En sık etkilenen eklemler eller, bilekler, dizler ve ayak bilekleridir.
Parvovirüs burun mukusunda ve tükürükte bulunur. Virüs, enfekte bir kişinin öksürmesi veya hapşırması sırasında havadaki damlacıklar yoluyla bulaşır. Ayrıca kan veya kontamine kan ürünleri yoluyla da yayılabilir. Parvovirüslü hamile kişiler virüsü plasenta yoluyla fetüse yayabilir. Ayrıca, İnsanlarda bulunan parvovirüs, kedilerde ve köpeklerde bulunan aynı isimli virüsten farklıdır. İnsanlarda bulunan aynı isimli virüs hayvanlara, hayvanlarda bulunan aynı isimli virüs ise insanlara bulaşmaz.
Ne zaman doktora görünmek gerekir?
Genellikle parvovirüs enfeksiyonu için doktora görünmenize gerek yoktur. Ancak siz veya çocuğunuzda komplikasyon riskini artırabilecek altta yatan bir durum varsa, kesinlikle doktora gitmeniz gerekir. Bu koşullar şunlardır:
Orak hücre anemisi
Zayıf bağışıklık sistemi
Gebelik
Parvovirüs B19 nedenleri
Parvovirüs B19 enfeksiyonuna insanlar neden olur. Bu, köpeklerde ve kedilerde görülen parvovirüsten farklıdır, dolayısıyla bu virüs bir evcil hayvandan bulaşmaz. İnsanlardaki parvovirüs enfeksiyonu en çok kış ve ilkbahar aylarındaki salgınlar sırasında ilkokul çağındaki çocuklar arasında görülür, ancak herkes yılın herhangi bir zamanında hastalığa yakalanabilir. Tıpkı soğuk algınlığı gibi kişiden kişiye sıklıkla nefes alma, öksürme ve tükürük yoluyla yayılır. Yani insanlar arasındaki yakın temas yoluyla da bulaşabilir. Parvovirüs enfeksiyonu kan yoluyla da yayılabilir. Enfekte olan hamile bir kadın virüsü bebeğine geçirebilir.
Hastalık döküntülerin ortaya çıkmasından önceki hafta bulaşıcıdır. Kızarıklık ortaya çıktığında enfekte olan kişi hastalığı bulaştıramaz.
Enfeksiyondan kaynaklanabilecek komplikasyonlar
Parvovirüs ve anemi
Parvovirüs enfeksiyonu, anemisi olan kişilerde ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Anemi, vücudunuzun her yerine oksijen taşıyan hücrelerin (kırmızı kan hücreleri), kemik iliğinizin yenileyebileceğinden daha hızlı tükendiği bir durumdur. Anemisi olan kişilerde parvovirüs enfeksiyonu, kırmızı kan hücrelerinin üretimini durdurabilir ve anemi krizine neden olabilir. Orak hücre anemisi olan kişiler özellikle risk altındadır.
Hamilelikte parvovirüs enfeksiyonu
Hamilelik sırasında parvovirüs enfeksiyonu bazen fetustaki kırmızı kan hücrelerini etkiler. Nadir bir durum da olsa bu, düşük veya ölü doğuma yol açabilecek ciddi anemiye neden olabilir.
Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde parvovirüs
Parvovirüs enfeksiyonu aynı zamanda bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde ciddi anemiyi de tetikleyebilir. Bu durum aşağıdakilerden kaynaklanabilir:
HIV enfeksiyonu
Kanser tedavileri
Organ nakli sonrası kullanılan ilaçlar
Parvovirüs B19’dan korunmak mümkün mü?
İnsanlardaki parvovirüs enfeksiyonunu önleyecek bir aşı yoktur. Parvovirüse yakalandığınızda ömür boyu bağışıklık kazanırsınız. Ellerinizi ve çocuğunuzun ellerini sık sık yıkayarak, yüzünüze dokunmayarak, hasta kişilerden uzak durarak, yiyecek ve içecek paylaşmayarak enfeksiyona yakalanma olasılığını azaltabilirsiniz.
Adım Caner Cem Martı, 1996 yılında Bartın'da doğdum. 2010 yılında geçirdiğim kaza sonucunda vücudumun %99'u felç kaldı. 2015'ten bu yana bazı cihazlar yardımıyla internet ortamında çalışabiliyorum. İçerik editörlüğü ve sosyal medya uzmanlığı gibi alanlarda tecrübe sahibiyim, ancak asıl uzmanlık alanım SEO uyumlu makale yazmak. Ayrıca front-end tasarımlar yapıyorum. Sinema, spor ve tarih gibi konular çok dikkatimi çekiyor. Özellikle sinema tutkunuyum.
