Bir işi kaybetmek, özellikle kayıp ani ise, kariyerinizde yaşayabileceğiniz en stresli olaylardan biri. Özellikle corona virüsü salgını ile boğuştuğumuz şu günlerde ise işten ayrılmak bu stresi gerçekten artırabilir. İşten çıkarıldığınızda sadece istikrarlı bir gelir kaynağını kaybetmekle kalmaz, aynı zamanda amacınızı rutininizi ve bir iş arkadaşı topluluğunu da kaybedebilirsiniz. Bu durum ise sizi psikolojik olarak etkiler. Öte yandan işsizlik süresinde evde kaldığınız zaman diliminde ise sağlığınız etkilenebilir. Zihniniz ve bedeniniz size, işsizliğin sizi nasıl etkilediğine dair sinyaller gönderiyor olabilir. Zihinden bedene: İşsizlik vücudunuzu nasıl etkiler?
1. Uyuyamıyorsunuz ya da çok uyuyorsunuz
Uyku ile ilgili zorluklar, iş kaybının sağlığınızı etkilediğinin bir işareti. Anksiyete ve Davranış Değiştirme Merkezi’ndeki lisanslı psikolog Kristin Bianchi, uykuya dalmakta güçlük çekebilir ya da uyanmakta zorlanabilirsiniz diyor. Eğer bu durum bir ya da iki günden fazla sürüyorsa, bu durum stresli olduğunuzu gösterebilir.
Arizona Üniversitesi Sağlığı Geliştirme Bilimleri Bölümü’nde Doçent olan Patricia Haynes ise işyerinde yaşanılan stresin işten ayrıldığınızda da sağlığınız üzerinde nasıl kalıcı bir etki bırakabileceği konusunda araştırmalar yaptı. Yapılan çalışmada; iş güvensizliği ve örgütsel politika gibi engellerle ilgili stres faktörleri yaşayan bireylerin, işlerini kaybettikten sonra uykusuzluk problemi yaşama olasılıklarının daha yüksek olduğu belirlendi.
2. Zihinsel sağlığınızın kötüleştiğini hissediyorsunuz
356 bin Amerikalının katıldığı bir ankete göre, ne kadar uzun süre işsiz kalırsanız depresyon yaşama olasılığınız o kadar artar. İşsizlik zihin sağlığını etkiler. Yaklaşık bir yıl veya daha uzun süredir işsiz olan her beş Amerikalıdan birinin depresyon tedavisi gördüğü belirlendi. Uzmanlar; işsiz kalan kişiler için depresyonun iki ayırt edici özelliğini olduğunu söylüyor. Biri; eskiden zevk aldıkları etkinliklere ilgilerini kaybetmeleri, diğeri ise sıkıntı ve üzüntü gibi duyguları eskiye oranla çok daha sık yaşamaya başlamaları.
3. Tahammülünüz azalıyor
Journal of Applied Psychology’de yayınlanan ve 2015 yılında yapılan bir araştırma, işsizliğin temel kişilik değişikliklerine neden olabileceğini buldu.
Dört yıl boyunca kişilik testlerini tamamlayan 6 bin 769 Alman yetişkinden deney sırasında işini kaybedenler, çalışmaya devam eden yetişkinlere kıyasla uyumluluk düzeylerinde önemli değişiklikler yaşadı. İşini kaybeden kadınlar her yıl daha az uyumlu hale geldi. Bunun yanı sıra, erkekler işsizlik süresinin ilk iki yılında tahammüllü olduklarını ancak ancak bundan sonra gittikçe daha az tahammül edebilir hale geldiklerini belirttiler.
Araştırmacılar, bu değişikliklerin uzun vadeli işsizliğin ardından bakış açınızın değişmesi nedeniyle olabileceğine inanıyorlar.
4. Migren ve mide rahatsızlıkları yaşıyorsunuz
Vücudunuz stres altındayken, kaslarınız sizi algılanan bir tehditten korumak için gerilir. Bu vücudun savaş ya da kaç tepkisinin bir parçasıdır. Zamanla, sürekli tetikte olmak migren gibi kronik stresle ilgili sorunlara yol açabilir. Amerikan Psikoloji Derneği stresin bu tip sorunlara yol açabileceğini ortaya koydu. Öte yandan beynimiz bağırsaklarımızla sürekli iletişim halindedir ve iş kaybından doğan stres de bağırsaklarda problemlere yol açabilir. Uzmanlar; kaygı nedeniyle gastrointestinal semptomların ortaya çıkmasının nadir bir durum olmadığını söylüyor.
5. İştahınız değişiyor
Amerikan Psikoloji Derneği’ne göre, stres iştahın artmasına veya azalmasına neden olabilir. Bu iştah değişikliklerine kilo kaybı veya kilo alımı eşlik edebilir veya etmeyebilir. İştahtaki değişiklikler oldukça kolay fark edilir. Özellikle işsiz kaldığınız süreçte daha az hareket ettiğinizi düşünüyorsanız, kesinlikle beslenmenize dikkat etmeniz gerekiyor.
İşsizlik sırasında motivasyonunuzu kaybetmemek için yapabilecekleriniz neler?
İşsizlik hem maddi hem de manevi olarak oldukça zorlu bir süreç. Yaşamımızı idame ettirmek için gerekli olan gelir kaynağının beklenmedik bir anda kesilmesi yoğun stres altında kalmamıza neden olabilir. Ancak bu süreçle başa çıkmak için hem vücut hem de zihin sağlığımızı korumamız gerekiyor. Peki bunun için neler yapabilirsiniz?
Rutininizi bozmamaya çalışın: Bir iş gününün düzenli yapısından mahrum kaldığınızda, sizi pijamalarınızdan kurtarabilecek yeni bir rutin planlayın. Her gün belirli bir saatte uyanın ve o gün yapmanız gereken işleri planlayın. İş nedeniyle ertelediğiniz hobilere ya da etkinliklere zaman ayırın, spor yapın, düzenli beslenin. Her sabah aynı saatte kalkmak, düzenli beslendiğinden emin olmak ve kendi günlük rutininizi geliştirmek bu süreçte size fayda sağlayabilir.
Bir alanda uzmanlaşmayı deneyin: İşinizi kaybettiğinizde, asla her şey bitmiş gibi davranmayın. Aksine bunu kendinizi geliştirmek için bir fırsat olarak görmeye çalışın. Özellikle kariyer anlamında eksiklikleriniz olduğunu düşünüyorsanız bunun üzerine odaklanın ve eksik olduğunuz alanda gelişmeye çalışın. Şimdilerde faydalanabileceğiniz pek çok online eğitim bulunuyor. Özellikle zihinsel sağlığınızı korumak için size zevk, ustalık veya öz-yeterlik duygusu getiren aktiviteler planlamayı deneyin.
Ya hep ya hiç gibi düşünmeyin: Hayatlarımızda olumsuz bir gelişme olduğunda, diğer olumsuzluklara da odaklanıp asla iyi şeyleri görmüyoruz. Bu ise bir kısır döngü, olumsuzluklar diğer olumsuzlukları beraberinde getiriyor. Bu döngüden çıkamadığımızda ise depresyon kapımızda beliriyor. Ya hep ya hiç diye düşünmeyin. Mutlaka kötü şeyler de iyi şeyler de olacak. Çaresizlik duygularına yol açabilecek bu çarpık düşüncelere karşı koymanın en iyi yolu; gurur duyduğunuz şeyleri listeleştirmektir. Kendinizle ilgili sevdiğiniz ve kendinizi yetkin gördüğünüz şeyleri sıralayın. Çaresizlik gibi bir hisse kapıldığınızda yaptığınız tüm eylemleri kendinize hatırlatın.
Kaynak: 1
