Yarın işe gitme düşüncesinden korkuyor musunuz? Ya da iş yeriniz saygısızlık ve olumsuzlukla mı dolu? O halde toksik bir iş yerinde çalışıyor olabilirsiniz. İster ağır iş yükü ve kötü niyetli iş arkadaşları olsun, isterse mobbing uygulayan bir patron olsun, toksik bir iş ortamı stres, uykusuzluk ve depresyona yol açarak çalışanın zihinsel sağlığını olumsuz etkileyebilir. Peki, toksik çalışma ortamı nasıl anlaşılır ve bununla nasıl başa çıkılır? İşte, konuyla ile ilgili bilmeniz gereken her şey…
Toksik çalışma ortamı nedir?
Toksik çalışma ortamı kendinizi sağlıksız, yetersiz ve stresli hissettiğiniz bir çalışma ortamı olarak tanımlanabilir. Böyle bir iş yerinde negatiflik, sağlıksız rekabet, zorbalık, ayrımcılık ve yapıcı olmayan eleştiriler vardır. Bununla birlikte buradaki yakın tarihli çalışmanın yazarları, toksik bir iş yeri ortamında aşağıdaki durumların olabileceğini belirtiyor:
Narsist davranışlar,
Saldırganlık,
Taciz,
Zorbalık,
Dışlama,
Yöneticilerin veya iş arkadaşlarının tehdit edici davranışları,
Aşırı dedikodu,
Mikro yönetim,
Pasif agresif patron veya iş arkadaşları,
Ayrımcılık,
Güvensiz çalışma koşulları,
Büyüme fırsatlarının olmaması,
Düşük ücret,
Ağır çalışma koşulları,
Öngörülemeyen iş programı,
Gerçekçi olmayan iş yükü,
Yapıcı olmayan eleştiriler,
Sürekli kovmakla tehdit eden yönetici,
Genel olarak olumsuzluk atmosferi.
Toksik çalışma ortamı ruh sağlığını nasıl etkiler?
Çoğu insan gününün büyük bir kısmını iş yerinde geçiriyor. Ortalama 8 saatin böylesine toksik bir ortamda geçirilmesi ise ruh sağlığını önemli ölçüde olumsuz etkileyebiliyor. Buradaki araştırma taciz, zorbalık ve dışlama dahil olmak üzere toksik bir iş yerinin çalışanlar için önemli bir psikolojik baskı kaynağı olduğunu, bunun yüksek düzeyde strese ve tükenmişliğe yol açabileceğini gösteriyor. Bu toksisite aynı zamanda iş yerindeki verimsiz davranışları teşvik edebilir, organizasyonun verimliliğini düşürebilir, çalışanlar arasında ayrılığa neden olabilir, üretkenliği azaltabilir, yaratıcılığı ve yenilikçiliği engelleyebilir.
Toksik çalışma ortamı ile başa çıkmak için ipuçları
Toksik bir çalışma ortamına sahip olduğunuzu düşünüyorsanız aşağıdaki ipuçları size yardımcı olabilir?
Sizin suçunuz olmadığını unutmayın: İşinizdeki olumsuzlukların sizin suçunuz olmadığını bilin. Olumlu bir tavır ve işbirlikçi bir zihniyete sahip olmak bazı durumlarda yardımcı olsa da iş yerinizdeki kültürü geliştirmek için yapabileceğiniz pek çok şey olduğunu unutmayın.
Öğle molanızı başka bir yerde geçirin: Öğle yemeği molanızı farklı yerlerde geçirmeye çalışın. Eğer mümkünse açık havada vakit geçirmeye dikkat edin.
Sınırlarınızı belirleyin: Öğle molanızı atlamaya veya saatlerce ücretsiz çalıştırılmaya zorlanıyorsanız bunu kabul etmeyin. İşvereninize, enerjinizi toplamak ve işinizi en iyi şekilde yapabilmek için molaya ihtiyacınız olduğunu açıklayın.
Dedikodudan uzak durun: İş yerindeki her türlü dedikodudan uzak durun. Bunun size kesinlikle olumlu bir geri dönüşü olmayacak.
Hedeflerinize odaklanın: Olumlu bir zihniyette kalmak için elinizden gelenin en iyisini yapın. Sonsuza kadar bu iş yerinde kalmayacağınıza ve önünüzde daha büyük hedefler olduğuna odaklanın.
Modunuzu yükseltmek için işten sonra bir rutin oluşturun: Gerginliği üzerinizden atmak ve modunuzu yükseltmek için işten sonra bir şeyler yapın. Doğada yürüyüş yapabilir, sıcak bir duş alabilir veya yakın arkadaşlarınızla vakit geçirebilirsiniz.
Stresle başa çıkmanıza yardımcı olacak hobiler edinin: Kronik stresle baş etmenize yardımcı olacak yoga veya meditasyon gibi hobiler edinin. Egzersiz yapmak da zihinsel ve bedensel olarak rahatlamanıza yardımcı olacaktır.
Çıkışınızı planlayın: Toksik çalışma ortamınızın kısa vadede düzelmeyeceğini düşünüyorsanız, çalışanına değer veren kurumsal şirketlerde iş arayışına başlayabilirsiniz.
Çalışma ortamını iyileştirmenin yolları var mı?
Tıpkı havadaki gerçek bir toksik madde gibi, iş yerindeki toksik ortam da kişinin zihin ve beden sağlığına zarar verebilir. Bu ortamda uzun süre kalmak yüksek stres seviyesine, düşük benlik algısına ve hatta depresyona yol açabilir. Peki, toksik çalışma ortamını iyileştirmenin herhangi bir yolu var mı? Eğer iş yerindeki toksisite liderden kaynaklıysa veya şirket kültüründen geliyorsa bu konuda yapılabilecek çok fazla bir şey yok. Ancak bir veya birkaç kişiden kaynaklanan bir sorun ise güvenilir bir yöneticiyle problemleri tartışmak, çözüm bulmaya yardımcı olabilir.
Böyle bir iş yerinde ne kadar süre kalınır?
Ne kadar süre kalacağınız, toksisitenin üzerinizdeki etkisiyle doğrudan ilişkili olmalıdır. Toksik bir çalışma ortamı ile karşı karşıyaysanız, iş yerinde kalmanız gerekip gerekmediğini belirlemek için kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
Bu iş ruh sağlığımı ne kadar etkiliyor? Eğer uyumaya çalışırken bile iş yerindeki olumsuzlukları düşünüyor veya şirkete gitme düşüncesi sizi korkutuyorsa başka bir iş aramak en iyisi olacaktır.
Toksisite ne kadar yaygın? Bu durumun şirket kültürü mü yoksa birkaç çalışandan mı kaynaklandığını iyi analiz edin. Eğer geçici bir sorun olduğunu düşünüyorsanız güvendiğiniz bir yöneticiyle konuşabilirsiniz.
Cinsel taciz yaşıyor musunuz? İşyerinde cinsel tacize uğruyorsanız yapacağınız en iyi şey bu durumu belgeleyip insan kaynakları departmanına başvurmak olacaktır.
Sonuç olarak;
Sürekli olumsuzluk, yapıcı olmayan eleştiriler, zorbalık, dedikodu veya dışlama gibi durumlar iş yerinizde hâkimse, muhtemelen toksik bir çalışma ortamına sahipsiniz.
Duygusal toksisite, tıpkı havadaki gerçek toksin madde gibi sizi hasta edebilir. İş yerinde kendinizi güvende hissetmemeniz veya takdir almamanız uykusuzluk, düşük benlik algısı, aşırı stres ve depresyona yol açabilir.
Hala iş yerinizden ayrılıp ayrılmamanız konusunda emin değilseniz, bulunduğunuz yerde kalmanın artılarını ve eksilerini bir kağıda yazın. Eksiler çoğunluktaysa, akıl sağlığınızın öncelikli olacağı yeni bir iş aramayı düşünebilirsiniz.
