Dünyayı etkisi altına alan corona virüsü salgını nedeniyle herkes hijyen alışkanlıklarını değiştirdi. Dünya Sağlık Örgütü virüsten korunmak için sık sık el yıkamayı ve dezenfektan kullanmayı önerdi. Bu öneri ise yoğun talebe ve dezenfektan stoklarının tükenmesine neden oldu. Hem Dünya Sağlık Örgütü hem de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri su ve sabun yoksa, en az yüzde 60 alkol içeren alkol bazlı el dezenfektanı kullanımını öneriyor. Stoklar tükendiği için bu ürünlere ulaşmak oldukça zor ancak evde kendi dezenfektanınızı üretmeniz mümkün. Peki evde kendi el dezenfektanınızı nasıl yaparsınız? Detaylara birlikte bakalım.
Küresel corona virüsü salgını nedeniyle el dezenfektanı ve kolonya gibi ürünlere talep arttı.Bu yoğun talep de stokların tükenmesine neden oldu. Stoklarda kalan ürünlerin ise fiyatı oldukça yükseldi
Ancak evde kendi imkanlarımızla el dezenfektanı yapmamız mümkün. Tabii alkol bazlı olup olmaması tamamen size bağlı
Evde el dezenfektanı yapmak için Ball State Üniversitesi’nde Sağlık Bilimleri Doçenti Dr. Jagdish Khubchandan’ın paylaştığı malzemeler şöyle;
– İzopropil alkol (3/4 bardak)
– Aloe vera jeli (1/4 bardak aloe vera jeli)
– Çay ağacı yağı veya lavanta yağı gibi uçucu bir yağ. Bunun yerine limon suyu da kullanabilirsiniz. ( 10 damla)
Alkol bazlı olan bu el dezenfektanının yapımı ise şöyle;
– Tüm malzemeleri bir kaseye dökün, cam bir kap kullanmanız ideal olacaktır. Bir kaşıkla karıştırın ve daha sonra dezenfektanı bir jele dönüştürmek için bir çırpma teli ile çırpın. Kolay kullanım için malzemeleri boş bir şişeye dökün ve “el dezenfektanı” olarak etiketleyin. İşte bu kadar basit!
Ball State Üniversitesi’nde Sağlık Bilimleri Doç. Dr. Jagdish Khubchandani el dezenfektanı yaparken şunlara dikkat etmeniz gerektiğini söylüyor;
– El dezenfektanını temiz bir alanda yapın. Tezgahları önceden silin.
– El dezenfektanı yapmadan önce ellerinizi iyice yıkayın.
– Karıştırmak için temiz bir kaşık kullanın ve çırpın. Kullanmadan önce bu parçaları iyice yıkayın.
– El dezenfektanı için kullanılan alkolün seyreltilmediğinden emin olun.
– Tüm malzemeleri iyice karışana kadar çırpın.
– Kullanıma hazır olana kadar karışıma elinizle dokunmayın.
Evde kendiniz hazırlayabileceğiniz bir başka dezenfektan tarifi ise şöyle;
– 1 tatlı kaşığı boraks
– 2 çorba kaşığı beyaz sirke
– 2 bardak sıcak su
– Yarım çay kaşığı lavanta yağı
– 3 damla çay ağacı yağı
Boraks zararsız ve etkili bir temizleyici olam özelliği taşıyor. Malzemelerin hepsini bir kaba koyup karıştırmak gerekiyor. Karışımı uzun süre saklayabilirsiniz.
Dezenfektanların kullanımı yalnızca ellerinizi yıkmayamadığınız durumlar için öneriliyor. Öte yandan alerjik bir bünyeniz varsa, dezenfektanı yapmadan önce malzemelerin içeriğini iyice araştırmanızı öneriyoruz
Uyarı: Dezenfektan yapımında malzemelerin oranlarının yanlış kullanımı aşağıdakilere yol açabilir;
– Cilt tahrişi, yaralanması veya yanıkları
– İnhalasyon yoluyla tehlikeli kimyasallara maruz kalma
Öte yandan ev yapımı el dezenfektanının çocuklarla kullanılması da önerilmez. Çocuklar bu konuda çok daha hassas bir cilde ve bünyeye sahip olabilir. Bu da onların yaralanmasına yol açabilir.
El dezenfektanı nasıl kullanılır?
El dezenfektanı kullanırken dikkat edilmesi gereken iki şey var. Birincisi; dezenfektan kullanımından sonra elleriniz kuruyana kadar ellerinizi cildinize sürmeniz gerektiği. İkincisi ise elleriniz kirliyse dezenfektan kullanımından önce ellerinizi iyice yıkamanız gerektiği. El dezenfektanını etkili bir şekilde kullanmak için bazı ipuçları;
– Dezenfektanı bir elinizin avuç içine püskürtün veya uygulayın.
– Ellerinizi iyice ovalayın. Ellerinizin ve tüm parmaklarınızın tüm yüzeyini kapladığınızdan emin olun.
– Sürtünmeye 30 ila 60 saniye veya elleriniz kuruyana kadar devam edin. El dezenfektanının çoğu mikropları öldürmesi en az 60 saniye veya bazen daha uzun sürebilir.
El dezenfektanı hangi mikropları öldürebilir?
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne göre; alkol oranı miktarını karşılayan alkol bazlı bir el dezenfektanı, ellerinizdeki mikrop sayısını hızla azaltabilir. Ayrıca yeni corona virüsü SARS-CoV-2 de dahil olmak üzere elinizde çok çeşitli hastalığa neden olan patojenlerin yok edilmesine yardımcı olabilir. Bununla birlikte, en iyi alkol bazlı el dezenfektanlarının bile sınırları vardır ve her türlü mikropları ortadan kaldırmaz.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne göre, el dezenfektanları aşağıdaki mikropları öldürmede de etkili değildir:
– Nörovirüs
– Cryptosporidium
– Clostridium difficile ( C. diff olarak da bilinir)
Kaynak: 1
