28 Aralık ‘ın uğursuz bir gün olarak kabul edildiğini söylesek inanır mıydınız? Hatta bu günde küçük erkek çocukların dövülmesinin şans getirdiğine inanıldığını söylesek? Pek çok kişi 13. Cuma’nın uğursuz olduğunu söyler ama Antik kültüre göre Hristiyan takvimindeki en uğursuz gün, 28 Aralık’tır! Peki düğünlerin, seyahatlerin bile engellendiği 28 Aralık gününü bu kadar kötü kılan şey neydi? Gelin birlikte bakalım.
1. Genelde uğursuz gün denildiğinde akıllara Hristiyan inanışında yer alan 13. Cuma gelir ancak Antik kültüre göre Hristiyan takvimindeki en uğursuz gün, 28 Aralık’tır
13. Cuma’nın uğursuz kabul edilmesinin birçok sebebi var ve bu, günümüzde de Hristiyanlar arasında yaygın bir inanış haline gelmiş. Öyle ki bu inanış, 2009 yılında 13. Cuma adlı bir slasher korku filmine bile konu olmuştu. Ancak bu sefer durum başka!
2. Francis Kildale’in 1855’teki Yorkshire Kelimeler ve İfadeler Sözlüğü’ne göre 28 Aralık, gelecek bütün bir yıl için kara gün olarak kabul edilirdi
3. 28 Aralık, Kutsal Masumlar Günü olarak biliniyordu ve bu gün, lanetli olarak görülmüştü
Kutsal Masumlar Günü, İngilizce’de “Holy Innocents Day” ya da “Childermass Day” adıyla bilinir. Bu gün, lanetli kabul edildiği için gemiler limanlarından ayrılmamaya özen gösterir ve önemli meseleler ele alınmazdı. Düğünler, seyahatler yapılmazdı.
4. 28 Aralık ile ilgili tarihteki bazı yazarlar bu gün hakkında çeşitli uyarılar bile yapmıştı;
Örneğin William Brockie, 1886 tarihli “Durham İlçesinin Efsaneleri ve Batıl İnançları” adlı metninde 28 Aralık için “Bu gün ne olursa olsun herhangi bir işe başlamak çok uğursuzdur” diye uyarı yapmıştı.
Brand’in “Büyük Britanya’nın Popüler Eski Eserleri”nde ise bu gün için “En uğursuz alamettir. Kimse Kutsal Masumlar Günü’nde evlenmez.” yazıyordu.
5. Bu günde, düğün törenleri ve seyahatler asla yapılmazdı. Bunların aksine çocuk dövme ayinleri yapılırdı
Evet yanlış okumadınız, 28 Aralık gününde çocuk dövme ayinleri yapılıyordu! Örneğin Paul Hawkins, “Kötü Noel Babalar ve Diğer Ürpertici Noel Karakterleri” isimli kitabında “17. yüzyıla kadar Kutsal Masumlar Günü’nde bir çocuğu sopayla ritüel halinde dövmenin iyi şans getirdiğine ve çocuğa Kral Herod’un (Herodes) kötülüklerini ve İsa’nın çektiği acıları hatırlattığına inanılırdı” diye yazmıştı.
6. Peki “Kutsal Masumlar Günü” olarak kabul edilen 28 Aralık, neden bu kadar uğursuzdu?
7. Monsenyörlere göre Katolik kilisesinde Noel’den hemen sonra üç bayram kutlanıyordu. 26 Aralık’ta Aziz Stephen Bayramı ve 27 Aralık’ta Havari ve Evangelist Aziz John’un bayramı kutlanıyordu. Ardından 28 Aralık’ta Kutsal Masumlar Bayramı geliyordu
8. İncil’in Matta 2:16-18 bölümünde Noel hikayesinin bir parçası da Kutsal Masumlar Bayram’dır. Bölümde, İsa’yı yok etmek amacıyla Kral Herodes’in emriyle Beytüllahim’in tüm küçük erkek çocuklarının katledilmesi anlatılır
Kral Herodes’in çok paranoyak biri olduğu söyleniyordu. Birinci yüzyıl tarihçilerine göre Kral Herod, sadece bir karısını ve birkaç çocuğunu öldürmekle kalmadı, aynı zamanda ölürken topraklarında bulunan her kasabadaki ve her köydeki insanların Herod hapishanelerinden birinde tutulmasını ve kendi ölümünün ardından katledilmesini istedi. Böylece Yahudiye’nin her bir kasabasında gözyaşı olacaktı.
Aziz Pius Cemaati’nin papazı ve Aziz John Piskoposluğu’nun genel başkanı ve başbakanı Brian Henneberry, Kral Herod ile olan ilişkisinin bir sonucu olarak 28 Aralık için “kesinlikle çocuklar için iyi bir gün değildi” diyor. Zira, Kral Herod’un emriyle iki yaşından küçük bütün erkek çocuklar bu gün katledilmişti.
9. Fredericton’daki New Brunswick Üniversitesi’nden Dr. Gary Waite’e göre ise, Orta Çağ’daki bebek ölüm oranlarının yüksek olması, Kutsal Masumlar Bayramı ile ilişkili popüler bir korku duygusunu ateşledi
Erken modern Avrupa dini, büyücülük ve şeytan kavramı üzerine dersler veren Dr. Gary White, şunları söylüyor:
“Ortaçağ’da, her hane bir çocuğun ölümünü deneyimlerdi. Kutsal Masumlar Bayramı neredeyse tüm ailelerin paylaştığı bir deneyimle ilgiliydi. Kilisenin kendisi bu günü resmi olarak uğursuz saymadı. Nitekim kilise için halk gelenekleriyle mücadele etmek çok ama çok zordu.”
10. Her ne kadar kökeni deli bir imparatora ve Orta Çağ’daki bebek ölümlerine kadar dayansa da Katolikler, bu günü hala kutlamaya devam ediyor
Katolikler, Matta’da kaydedildiği gibi Kral Herod’un bebekleri katletmesine atıfta bulunan dualar ve okumalarla 28 Aralık’ı hâlâ kutluyor. Hatta rahipler de bu gün, özel kıyafetler giyiyorlar. Tipik olarak, tüm Noel sezonu boyunca beyaz giyilmesine rağmen 28 Aralık’ta çocuk şehitlerinin bayramını anmak için kırmızı renkte kıyafetler giyiyorlar.
11. Ancak günümüzde 28 Aralık kutlamaları, ülkelere ve bölgelere göre değişebiliyor. Örneğin 2018’de İspanya’da Kutsal Masumlar Günü, yumurta ve un savaşlarıyla kutlanmıştı
BONUS: Hazır uğursuz günlerden söz etmişken 13 sayısının neden uğursuz kabul edildiğini tarihten anekdotlarla öğrenmek istiyorsanız buraya tıklayabilirsiniz 🙂
Kitap okumaya 3 yaşındayken "okubiçi" diyerek başlayan, sonrasında amatör yazarlıktan editörlüğe kadar kitapla ve içerikle ilgili pek çok alanda yer edinen bir psikolojik danışmanlık ve rehberlik mezunu. Hayat boyu öğrenmeye ve değişimin gücüne itimat eden, keşfetmeye ve yürümeye bayılan, şarap ve palmiye delisi. Özgürlüğün yollarda olduğuna can-ı gönülden inanan, kendisini ruhen İzmirli diye tanıtan bir alyoşa.
