Alt ve Orta Gelirli İnsanların Tüketim Çılgınlığı: Snob Etkisi

Hepimiz zaman zaman alışverişin ucunu kaçırıp, bütçemizi aşarız. Ay sonunda ise, gelen kart ekstreleriyle “Ben ne yaptım?” der ve gelecek ay kemerleri sıkmaya hazırlanırız. Ancak Snob Etkisi, alışveriş çılgınlığını dizginleyemeyen alt ve orta gelir düzeyine sahip insanların konu olduğu davranışsal ve iktisadi bir etki olarak tanımlanıyor. Bu insanlar, düşünmeden harcama yapıyor, borca giriyor ve hiçbir şekilde tüketmekten geri kalmıyorlar.

Britanyalı İktisatçı John Maynard Keynes, klasik iktisatta homo economicus olarak tabir edilen rasyonel insanın, rasyonel olarak hareket edemediğini öne sürdü ve bu noktada mantıksal kararlar alamayan bireyin, tercihlerini belirleyen faktörleri ortaya koydu.

Snob Etkisi terimi de, John Maynard Keynes tarafından tüketicilerin tercihlerini belirleyen unsurlardan biri olarak kullanıldı. Diğer adıyla Züppe Etkisi, alt ve orta gelir grubuna ait bireylerin kendi sosyal statülerini beğenmemesi anlamına geliyor.

Bu nedenle kişiler çevrelerine özeniyor ve “onlar gibi görünmek” için bütçelerini aşan alışverişler yapıyorlar. Başka bir deyişle tüketirken mantıksal davranamayan bireyin kendini kabullenme ve kabullendirme çabası olarak da değerlendirilebilir.