Sirke, dilden dile dolaşan “her derde deva”ların, internet çağında daha da kontrolsüzce yayılmasından payını alan ürünlerden biri. Yiyecekten kişisel hijyene, hastalıktan ev temizliğine kadar, çoğu yerde kullanılan “mucize” sirke nedir bir hatırlamakta fayda var. Sirke, üzüm ve elma gibi meyvelerdeki şeker mayalanarak üretiliyor. Sirkenin %5-%20 oranlarında seyreden bir kısmını asetik asit oluşturuyor. Dolayısıyla mide sorunları olanların, sirkeyle daha dikkatli olması gerekiyor.
Sirkenin insan bedenine faydaları üzerine az sayıda bilimsel araştırma yapılmış olsa da, kanıtlanmış özellikleri mevcut. Biz de sizin için nispeten güvenilir bir sirkenin faydaları derlemesi yapmak istedik. İşte vücudumuzdan mutfağımıza, sirkeden yararlanabileceğimiz durumlar, sirkenin faydaları.
1. Midenize iyi bakmanıza yardım eder
Keskin kokusuna ve tadına rağmen sirkenin faydaları midede başlıyor. Rahatsız, bulantı içinde bir mideye, suyla karıştırılmış 1-2 tatlı kaşığı sirke iyi gelebilir. Suyla karıştırılan sirke formülü, bakteriyel enfeksiyondan kaynaklanan ishalinize de çözüm olabilir. Son olarak, rivayete göre içerdiği pektin, bağırsak hareketlerini sakinleştirdiği için sindirim sistemine de yardımcı olabilecek sirkeyi, suyla karıştırmadan içmemelisiniz.
2. Ekşisi hıçkırığı dindirir
Hıçkırık tuttuğunda bir çay kaşığı kadar sirke içmeniz öneriliyor. Sirkenin ekşi tadı, hıçkırığı durdurabiliyor. Hatta 13 yaşındaki Mallory Kievman, 2012 yılında sirkeli lolipop “Hiccupops” ile, bir hıçkırık tedavisi lolipopu yaratmıştı.
3. Boğaz ağrısına iyi gelir
Boğazınız ağrımaya başladığında, eşit ölçüde sirke ve ılık su karıştırarak gargara yapabilirsiniz. Boğazınızdaki bakteriler, sirkenin asidik ortamından sağ çıkamayabilirler zira. Bu sayede bir enfeksiyonu daha ilk adımlarında önleyebilirsiniz.
4. Yiyecekleri saklamada kullanılır
Boğazınıza iyi geldiği gibi, yiyeceklerinize de iyi gelir sirke. Asidik yapısının, patojenlerle savaşan bir özelliği vardır. Dolayısıyla yiyecekleri, mesela turşulayarak, saklamaya yarar, çünkü E.coli gibi bakterilerin oluşumunu ve yiyeceklerin bozulmasını önler. Bakterilerin çoğalmasını da engeller.
5. Dezenfektan özelliği vardır
Ünlü Antik Yunan doktoru Hipokrat, iki bin yıl önce bile sirkeyi soğuk algınlıklarına karşı, ve yara temizleme malzemesi olarak kullanırmış. Sirkenin doğal bir dezenfektan olma özelliği de bulunuyor. Fakat öyle her cilt kondisyonuna da uymayabiliyor, örneğin akne tedavisine sirke yakıştıranlar da var fakat bunu doğrulayan bir bilimsel araştırma bulamadık.
6. Kan şekerini düşürür, diyabetle savaşır
Sirkenin faydaları arasından en rağbet göreni herhalde diyabet, ya da şeker hastalarındaki etkisidir. İnsülin direnci ya da yeterince insülin üretememe sebebiyle, kan şekeri yüksek olan diyabet hastaları, yemekle birlikte, yemekten sonra ya da yatmadan önce alınacak 1-2 tatlı kaşığı kadar sirkeden çok yarar görebilirler. Sirke, insülin hassasiyetini artırarak kan şekerini düşürebilir, ve bir hastalığı olmayan insanlar tarafından da aynı amaçla kullanılabilir. Demek ki özellikle karbonhidratı zengin, kan şekerini yükselteceği belli bir öğünden sonra çaresiz değilsiniz: sirke imdadınıza yetişiyor.
7. Kilo vermeye yardımcı olur
Tabii ki bir besin tek başına ne yağ yakar, ne de kas oluşturur. Ama sirke, yemek sırasında daha hızlı doygunluk hissinin sağlanması ve kan şekerini düşürmesi sayesinde, kilo vermeye yardımcı olabilir. Düzgün bir beslenme ve yeterince hareket ile, sirkenin bu tokluk ve insülin hassasiyeti faydalarından en verimli şekilde yararlanabilirsiniz.
8. Hazımsızlığa iyi gelir
Hazımsızlık çekiyorsanız, ya da felekten bir gün çalıp ağır bir yemek yemeyi planlıyorsanız, yemekten yarım saat kadar önce ılık suya birer çay kaşığı sirke ve bal karıştırarak bu karışımı içebilirsiniz.
9. Kolesterolü düşürür, kalp sağlığınızı korur
Bu yazımızdan hatırlayacağınız gibi, kolesterol kanımızdaki lipidin birikme yapacak, damarları engelleyecek seviyeye doğru artması, sınır aşması dolayısıyla yükselen bir kan değeri. Beslenmenize eklediğiniz takdirde sirke, kolesterolü düşürebilir, ve tam nedeninin kolesterolü düşürmesi olup olmadığı bilinmiyor ama sirkenin kalp hastalıkları riskini azalttığı biliniyor.
10. Kepeği azaltır
Haftada iki kere, eşit ölçüde karıştırılmış sirke ve suyu bir şişeden sprey yoluyla saçınıza sıkıp, 15 dakika saçınızı havluya sararak bekletip sonra durularsanız kepek sorununuzun çözülmeye başlaması mümkün. Mehmet Öz’ün tavsiyesine göre, sirkedeki asidite, saç derinizdeki pH seviyesine müdahale ediyor ve kepek oluşumunu zorlaştırıyor.
11. Enerji verir!
Bazen hayat, egzersiz, iş, yük, vücudumuzda laktik asit birikimine yol açabiliyor. Sirkedeki amino asitler, buna antidot sağlayarak vücudunuzu yorgunluktan kurtarıyor, üstelik sirkenin faydaları arasında şişkinliği önleyen ve canlı hissettiren potasyum da var. Bir dahaki bitkinliğinizde, içeceğinize 1-2 tatlı kaşığı sirke karıştırarak kendinize bir iyilik yapabilirsiniz.
12. Ağız kokusuna çaredir
Diş fırçalamak, gargara yapmak fayda etmiyorsa, sirke ya suyla karışık sirke gargarası yaparak ağız kokusuna sebep olan bakteriyi hedef alabilirsiniz. Bakteri sirkeden etkilenerek geriledikçe, ağız kokunuz da iyiye gidecektir.
Not: Bu yazımızda ağırlıklı olarak elma sirkesinin faydalarından bahsettik. Üzüm sirkesinin de kendine has, biricik faydaları var, onları öğrenmek için bu derlememize göz atabilirsiniz.
