Polonya, sürekli öne çıkan ve her daim adı duyulan bir ülke olmasa da, sinemasıyla dikkat çekmeyi başarıyor. 2. Dünya Savaşı temalı yapımlar, efsane yönetmen Roman Polanski‘nin yönettiği şaheserler ve duygu yoğunluğu hat safhada olan aşk filmleri… Tüm bunlar Polonya sinemasını çok çekici kılıyor. Bu nedenle birçok harika filmi kaçırmamanız için Polonya yapımı filmler listesi hazırladık. İşte en iyi Polonya filmleri…
1. Aşk Üzerine Kısa Bir Film – Krótki film o miłości (1988) – IMDb: 8.2
En iyi Polonya filmleri listemize Aşk Üzerine Kısa Bir Film ile başlayalım. Posta memuru olan Tomek (Olaf Lubaszenko), postanede çalışarak geçimini sağlamaktadır. Dışarıdan sıradan ve sakin görünse de, takıntılı ve fırtınalı bir ruh hali vardır. Karşı komşusu Magda’yı (Grażyna Szapołowska) seven Tomek, onun hayatına dair neredeyse her şeyi bilmektedir. Bir gün ona karşı hissettiklerini söylemek ister, ancak alacağı cevap ne olacaktır?
2. Ida (2013) – IMDb: 7.4
1960’lı yılların Polonya’sında geçen filmde, Polonya’daki Nazı İstilası sırasında tüm ailesini kaybeden ve kendini Tanrı’ya adayan Ida (Agata Trzebuchowska), rahibelik yemini etmesine çok az kala ailesiyle ilgili bir sır öğrenir. Ida, öğrendiği sır ile ilgili gerçekleri anlayabilmek için bütün parçaları birleştirir. Ancak inandığı ve uğruna savaştığı değerler, geçmişinin ortaya çıkmasıyla büyük bir değişime uğrayacaktır.
En iyi Polonya filmleri listemizde yer alan dram filmini Polonyalı yönetmen Pawel Pawlikowski yönetiyor.
3. Gümüş Küre – Na Srebrnym Globie (1988) – IMDb: 7.3
En iyi Polonya filmleri listemize başarılı yönetmen Andrzej Zulawski’nin yasaklanan ve yıllar boyu tamamlanamayan filmi ile devam ediyoruz. Film, yepyeni bir medeniyet kurmak için dünyadan ayrılan astronotların hikayesine odaklanıyor.
4. Mermer Adam – Czlowiek z marmuru (1977) – IMDb: 7.8
Okuldaki son senesini yaşayan Agnieszka (Krystyna Janda), mezuniyet projesi için 1950’li yıllarda devletin işçi kahramanlarından olan Birkut ile ilgili bir belgesel çekmek ister. Birkut ise Stalin döneminde kominist propoganda örgütü tarafından ulusal bir efsane haline getirilmiştir. Agnieszka ise bu olaydan 20 yıl sonra Birkut’u tanıyan kişiler ile görüşüp sorularına cevap arar.
5. Piyanist – The Pianist (2002) – IMDb: 8.5
Yahudi olan Wladyslaw Szpilman (Adrien Brody), başarılı bir piyanisttir. 2. Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’nın Polonya’yı işgal etmesiyle hayatı kabusa döner. Yahudi olduğu halde şans eseri toplama kamplarına gitmekten kurtulur ve Varşova’nın varoşlarında yaşamaya başlar. Daha sonra Wilm Hosenfeld (Thomas Kretschmann) isimli bir Alman subayının yardımıyla hayatta kalmayı başarır.
En iyi Polonya filmleri listemizde yer alan Piyanist, sadece Polonya değil dünyanın en iyi filmleri arasında gösteriliyor. Bu başyapıtın yönetmenliğini ise Roman Polanski üstleniyor.
6. Sudaki Bıçak – Nóż W Wodzie (1962) – IMDb: 7.5
Polonyalı çift Andrzej (Leon Niemczyk) ve Krystyna (Jolanta Umecka), yolda karşılaştıkları otostopçuyu tekne gezisine çağırırlar. Andrzej, kız arkadaşını etkilemek için sürekli genç ve yakışıklı otostopçuyu aşağılar. Bu durumdan rahatsızlık duyan Krystyna, öz güveni yüksek olan Andrzej ve yakışıklı otostopçu arasında kalır.
En iyi Polonya filmleri listemizde yer alan 1962 yapımı film, En İyi Yabancı Film dalında Oscar ödülüne aday gösterilmişti.
7. Kürklü Venüs – La Vénus à la fourrure (2013) – IMDb: 7.2
Gelelim en iyi Polonya filmleri listemizin sonuna… Thomas Novacheck, Avusturyalı yazar Leopold von Sacher-Masoch’un 1870 tarihli Kürklü Venüs romanından uyarlanan yeni bir oyunun yönetmenidir. Baş karakter Wanda von Dunayev için aktrislerin seçmeleriyle geçen bir günden sonra tiyatroda yalnız kalan Thomas, izlediği kötü performanslardan hiç memnun olmamıştır. Thomas tiyatrodan ayrılmaya hazırlanırken Vanda adlı bir oyuncu darmadağınık bir şekilde gelir. Vanda enerjisi ile yönetmeni rolü okumasına izin vermeye ikna eder.
En iyi Polonya filmleri listemizde kendine yer bulan 365 Gün, erotik sahneleri ve konusu yüzünden eleştirilerin odak noktası oldu.
8. Tanrının Unuttuğu Çocuk – Edges of the Lord (2001) – IMDb: 6.8
Romek (Haley Joel Osment) zengin bir Yahudi çiftin oğludur. Naziler Polonya’yı işgal ettiği sırada Romek’in ailesi eski bir arkadaşıyla iletişime geçer ve ondan oğullarını saklamasını ister. Bu işgal sırasında Romek, şefkatli bir rahibin (Willem Dafoe) yardımıyla bir çiftçinin (Olaf Lubaszenko) Katolik yeğeni gibi davranacaktır.
9. Rejs (1970) – IMDb: 7.6
En iyi Polonya filmleri arasında yer alan Rejs, Polonya sinemasındaki ilk kült film olarak değerlendiriliyor. Filmde, Tim adındaki kaçak bir yolcu gizli bir şekilde gemiye biner. Kaptan onu bir Komünist Parti kültürel koordinatörüne götürür. Kaçak yolcu hiç yadırgamadan yeni rolüne girer. Tim, kısa bir süre sonra herkese istediğini yaptırır ve kendi komik diktatörlüğünü ilan eder.
10. Soğuk Savaş – Zimna Wojna (2018) – IMDb: 7.6
Soğuk Savaş zamanında geçen filmde, birbirlerine aşık olan iki kişinin hikayesi anlatılıyor. Zula (Joanna Kulig) ve Wiktor (Tomasz Kot), birbirinden farklı kişiliklere sahip olan iki aşıktır. Her ne kadar birbirlerinden farklı olsalar da, kaderlerinde birlikte olmak vardır.
11. Katyn Katliamı – Katyn (2007) – IMDb: 7
Gerçek hikayeden uyarlanan filmde, 1940 yılında Josef Stalin’in emriyle 22.000 Polonyalı subay ve sivilin infaz edilmesi anlatılıyor. Filmin oyuncu kadrosunda Andrzej Chyra, Maja Ostaszewska ve Artur Żmijewski gibi isimler bulunuyor. En iyi Polonya filmleri arasında gösterilen Katyn Katliamı, En İyi Yabancı Film dalında Oscar ödülüne aday olmuştu.
12. Her Şeye Rağmen – Chce sie zyc (2013) – IMDb: 7.7
Gerçek bir hayat hikayesine dayanan filmde, doğuştan beyin felçli olan Mateusz’un (Dawid Ogrodnik) zihinsel özürlüler kliniğine yatırılması ve kendini ispat etmek için gösterdiği çaba anlatılıyor. En iyi Polonya filmleri arasında gösterilen dramatik yapım, Montreal Dünya Film Festivali’nde jüri, seyirci ve ekümenik ödülleri kazandı.
13. Küller ve Elmaslar – Popiól i diament (1958) – IMDb: 7.8
2. Dünya Savaşı’nın son günlerinde direnişçiler arasında bulunan Maciek’e (Zbigniew Cybulski) zor bir görev gelir. Görevi Szczuka’yı (Waclaw Zastrzezynski) öldürmektedir. Aslında diğer görevler göz önüne alındığında bu görev zor değildir. Fakat Szczuka, Maciek’in eski bir arkadaşıdır.
En iyi Polonya filmleri arasında yer alan Küller ve Elmaslar’ın yönetmenliğini Akademi Onur Ödülü ile ödüllendirilmiş Polonyalı yönetmen Andrzej Wajda üstleniyor.
14. Body – Cialo (2015) – IMDb: 6.5
Anoreksiya ile mücadele eden Olga (Justyna Suwala), avukat (Janusz Gajos) tarafından psikiyatri hastanesine gönderilir ve burada, hayaletlerle iletişim kurabileceğine inanan bir terapist olan Anna (Maja Ostaszewska) tarafından tedavi edilir. Anna, Olga’nın ölmüş annesiyle temas halinde olduğu konusunda ısrar eder ve avukattan bir oturuma katılmasını ister.
En iyi Polonya filmleri arasında kendine yer bulan Body, 2015 Gdynia Film Festivali’nde Altın Aslan ve 2016 Avrupa Film Ödülleri’nde Halkın Seçimi ödüllerini kazandı.
15. Kum Saati Sanatoryumu – Sanatorium Pod Klepsydra (1973) – IMDb: 7.7
Yetişkinden bir insandan daha çok çocuk gibi görülen Joseph, ölmek üzere olan babasını ziyaret etmek için sanatoryuma gelir. Bu yer Joseph’e çok farklı bir şekilde görünür ve anılarının canlanmasına neden olur.
16. Karanlıkta Kalanlar – In Darkness (2011) – IMDb: 7.3
Polonya’da, Nazi işgali altındaki Lwów’da lağım işçiliği ve küçük çaplı hırsızlıklar yapan Leopold Socha (Robert Więckiewicz), arkadaşı ve iş arkadaşı Szczepek Wróblewski ile birlikte aralarında küçük çocukların da olduğu bir grup Yahudi’yi ücret karşılığında lağımda saklanmayı kabul eder. Basit bir iş anlaşması olarak başlayan olaylar, zamanla Leopold Socha’yı bambaşka bir insana dönüştürür ve bu basit lağım işçisi, Yahudiler’in hayatı için mücadele etmeye başlar. Yahudiler ilk başta yardım etmesi için ona günlük ödeme yaparlar ama Yahudilerin parası bitince onlara yardım etmek her zamankinden daha tehlikeli hale gelir, çok sonra gruba yardım etmeye devam eder.
En iyi Polonya filmleri listemizde bulunan Karanlıkta Kalanlar, Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday gösterilmişti.
17. Üç Renk: Mavi – Trois couleurs: Bleu (1993) – IMDb: 7.9
En iyi Polonya filmleri listemizde yer alan Üç Renk: Mavi, “Üç Renk” üçlemesinin ilk filmidir. Filmde, bir kaza sonucu kızını ve besteci olan kocası Patrice de Courcy’yi yitiren Julie’nin (Juliette Binoche) yaşama tutunma çabası anlatılmaktadır. İlkin ailesinin yokluğuna dayanamayan Julie intihara yeltense de, daha sonra bakış açısını değiştirip, kocasının ölümü nedeniyle yarım kalan bir bestesi üzerinde çalışmaya ve onu tamamlamaya karar verir.
18. Üç Renk: Beyaz – Trois couleurs: Blanc (1994) – IMDb: 7.6
Üç Renk üçlemesinin ikinci serisinde, Kırmızı ve Mavi’deki melankolik ve içe dönük karakterlerden farklı olarak, Polonyalı Karol Karol (Zbigniew Zamachowski) adlı film kahramanının dışa dönük kişiliğini, yaşamla mücadelesi, üzüntüleri ve öç alma çabası görülür. Karol, artık onu sevme karısının açtığı boşanma davasına boyun eğmiş ve karısıyla ortak olduğu güzellik salonunu kaybetmiştir. Beş parasız kalan Karol, Paris metrosunda para kazanmak için müzik yaparken kendisi gibi Polonyalı olan Mikołaj ile (Janusz Gajos) tanışır. Mikolaj ise zengin biriyle evlidir, başarılıdır fakat intiharı düşünmektedir. Karol, Mikołaj’ın yardımıyla Polonya’ya döner ve iş bulur. Mikołaj, daha sonra Karol ile Varşova’da metroda karşılaşır ve kendisini öldürmesini ister.
19. Üç Renk: Kırmızı – Trois couleurs: Rouge (1994) – IMDb: 8.1
En iyi Polonya filmleri listemizin sonunda Üç Renk üçlemesinin final filmi yer alıyor. Film, Londra ve Cenevre arasında yarı zamanlı model olarak çalışan üniversite öğrencisi Valentine (Irène Jacob) ile uzakta olmasına karşın onu fazlasıyla sahiplenen erkek arkadaşı arasındaki telefon konuşmasıyla başlar. Ardından, Valentine, köpeğini kazada yaraladığı, yalnız yaşayan emekli yargıç Joseph Kern ile tanışır. Filmde daha sonra Valentine ile yargıç arasında gelişen duygusal yakınlığı gösteren telefon konuşmaları izlenir.
Eş zamanlı bir başka öyküde ise, Valentine’nin komşusu hukuk öğrencisi Auguste’nin yaşadıkları anlatılır. Auguste, kız arkadaşı Karin’in ihanetine uğramıştır.
