Oruç İslam da dahil olmak üzere birçok din ve kültürde kutsal bir uygulamadır. İslam inancında özellikle Ramazan ayında tutulan oruç, birçok manevi ve fiziksel faydaları beraberinde getirir. Oruç tutmanın, kişinin ruhsal ve bedensel sağlığına pek çok olumlu etkisi bulunuyor. Ancak bazı özel durumlar ve sağlık sorunları oruç tutmayı zorlaştırabilir hatta bazı kişiler için sakıncalı olabilir. Bu nedenle, kimlerin oruç tutmaması gerektiği konusunda da dikkatli olmak gerekir. Bu yazımızda, oruç tutmanın faydaları ve daha fazlasını birlikte inceliyoruz 👇
Oruç nedir?
Oruç, İslam inancında müminlerin yılın belli bir döneminde imsak vaktinden iftara kadar yemek yemeyi ve içmeyi bıraktığı dini bir ibadettir. Bu ibadet, sadece manevi bir boyuta sahip olmakla kalmaz, aynı zamanda sağlık açısından da çeşitli faydalar sunar.
Kilo verme: Oruç tutmak, kilo verme sürecini hızlandırır. Vücut, açlık durumunda enerjiyi depolanan yağlardan elde etmeye başlar. Bu da zamanla kilo kaybına yardımcı olur.
İnsülin dengesi: Oruç sırasında, hücreler daha fazla glikoz alır ve bu durum insülin dengesini olumlu yönde etkiler. Şeker hastalığı riskini azaltır.
Metabolizma sağlığı: Oruç tutmak metabolizmayı hızlandırır ve sindirim sistemini dinlendirir. Bu durum sağlıklı yağ yakımını teşvik eder ve bağırsak fonksiyonlarını düzenler.
Yaşam süresini uzatır: Metabolizmanın hızlanması yaşam süresini uzatmaya yardımcı olur.
Beslenme alışkanlığını geliştirir: Oruç sırasında genellikle doğru beslenme alışkanlıkları benimsenir. Aşırı yeme davranışları düzelir.
Zihinsel fonksiyonları geliştirir: Bilimsel çalışmalar, orucun zihinsel aktiviteyi artırdığını gösteriyor. Oruç, beyindeki yeni kök hücre oluşumunu destekleyerek Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklara karşı korur.
Bağışıklık sistemini güçlendirir: Oruç tutmak, bağışıklık sistemini güçlendirir ve serbest radikallerin neden olduğu hasarları iyileştirir. Ayrıca kanser hücrelerinin yayılmasını azaltarak enfeksiyon riskini düşürür.
Kontrol sistemini geliştirir: Oruç tutmak, hem zihinsel hem de fiziksel olarak vücudu zinde tutmaya yardımcı olur.
Cilt sağlığını destekler: Oruç tutmak sindirim sisteminin temizlenmesini sağlar ve böylece cildin temizlenmesine yardımcı olur. Aynı zamanda, toksinlerin vücuttan atılmasına yardımcı olduğu için cilt sağlığını iyileştirir.
Psikolojik faydaları: Oruç tutmanın psikolojik faydaları da bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Oruç, stresi azaltır, ruh halini dengeler ve bireyin genel olarak psikolojik refahını artırır.
Kemik, kas ve eklem sağlığına olumlu etkiler: Oruç tutmak, kemik yoğunluğunu artırır, kas kaybını azaltır ve eklem sağlığını destekler.
Kronik hastalığı olan bireyler oruç tutmalı mıdır?
Yapılan araştırmalar, oruç tutmanın bireylerin vücut yağ oranlarını azalttığını ve VLDL kolesterol değerlerini düşürdüğünü ortaya çıkardı. Ancak, oruç tutmanın sağlığa olumlu etkileri olsa da, bazı kişiler için oruç tutmak tıbbi açıdan riskli olabilir. Özellikle kronik hastalıklara sahip bireylerin, örneğin diyabet, kalp hastalıkları veya sindirim sistemi rahatsızlıkları olan kişilerin, oruç tutmaması ya da doktor kontrolünde tutması daha iyi olacaktır.
Peki, kimler oruç tutarken dikkatli olmalıdır?
Pankreas hastalığı olanlar: Pankreas, sindirim ve metabolizma süreçlerinde kritik bir rol oynayan önemli bir organdır. Kronik pankreatit ve benzeri pankreas hastalıkları, bu organın işlevselliğini ciddi şekilde etkileyebilir. Bu hastalıklardan muzdarip olan bireylerin oruç tutmaları, sağlıklarını riske sokabilir.
Kalp hastaları: Kalp ve damar sağlığını korumak için birçok faktör önemlidir ve bunlardan biri de beslenme alışkanlıklarıdır. Ancak, oruç tutan bireyler için beslenme düzeninde bazı zorluklar ortaya çıkabilir.
Covid-19 geçirenler: Covid-19’u atlatan kişilerin bile, hastalığın etkileri hakkında dikkatli olmaları gerekir. Bir kişi virüsü atlatsa bile, hastalığın ciddiyetine bağlı olarak vücutta çeşitli komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle, Covid-19 geçmişi olan kişilerin oruç tutmadan önce doktorlarına danışmaları önemlidir.
Emziren anneler: Emzirme döneminde annelerin özellikle bol sıvı tüketimine dikkat etmeleri önemlidir. Vücutları süt üretimini sürdürebilmek ve anne sütünün kalitesini koruyabilmek için yeterli sıvıya ihtiyaç duyar. Emziren annelerin oruç tutarken vücutlarına yeterli besin ve sıvı alımını sağlamak zor olabilir. Bu sebeple uzmanlar, en azından doğumdan sonraki ilk aylarda emziren annelerin oruç tutmamasını öneriyor.
Şeker hastaları: Şeker hastalığı, pankreasın yeterince insülin üretememesi sonucunda ortaya çıkar. Bu hastalar için düzenli beslenme ve kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutma büyük önem taşır. Diyabetin kontrol altına alınması için ise belirli aralıklarla düzenli olarak beslenme gereklidir. İftar kan şekerinde ani yükselmelere neden olabilir. Ayrıca, gün boyunca aç kalan bir kişinin kan şekerinin düşmesi de ciddi bir tehlike arz eder.
Böbrek hastaları: Oruç tutan böbrek hastalarının, özellikle böbreklerinde küçük kistleri olanlar, üriner enfeksiyon geçmişi olanlar, böbrek donörleri ve sağlıklı tek böbreği olan kişiler, tedbirli olmaları gerekmektedir. Bu kişiler, oruç tutmadan önce mutlaka doktorlarına danışmalı ve önerilerini almalıdırlar.
Gastrit hastaları: Gastrit hastaları için belirli aralıklarla midelerini dinlendirip boş bırakmak semptomları hafifletebilir. Bu nedenle, gastrit hastaları doktorlarından onay alarak oruç tutabilirler. Ancak, iftardan sonra tüketilen yiyeceklere dikkat edilmelidir. Aşırı yeme ve mide asidini artırabilecek yiyeceklerden kaçınmak, gastrit belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
