Orta Çağ, kabaca 5. yüzyıl ile 15. yüzyıl arasını kapsayan tarihi döneme verilen isim. Tarihçiler tarafından Karanlık Çağ olarak da isimlendirilen bu dönem, tıpkı diğer tarihi dönemler gibi kendine has uygulamalara, inanç biçimlerine ve gündelik yaşam pratiklerine sahipti. Yine tarihin her döneminde olduğu gibi Orta Çağ’da yaşayan insanların yaşamında da yer kaplayan sıradan eşyalar vardı. İşte Orta Çağ insanları için büyük bir öneme sahip olan 9 sıradan eşya.
1. Egzotik hayvanlar
Hayvanların birer eşya olarak görülmesi elbette günümüzde kabul edilemez bir durum. Ancak günümüzden uzun zaman önce işler biraz farklıydı! Dönemin insanları için hayvanlar mücevherlerden, elbiselerden veya gündelik yaşamdaki herhangi bir eşyadan farksızdı! Bununla birlikte hayvanlar, birer eşya olarak görülse de, kıymetli eşyalar arasındaydı! Özellikle de egzotik olanlar.
Hayvanlar, Orta Çağ’da statü göstergesi olarak kabul ediliyordu. Bu sebeple özellikle de soylularının gündelik yaşamı için olmazsa olmaz canlılardı. Öte yandan uzak diyarlardan geldiği belli olan, pahalı ve nadir hayvanlar ise zenginliğin en önemli göstergelerindendi. Bu sebeple soylu bir Orta Çağ kadınına eşlik eden bir maymunla veya görkemli evlerin başköşesinde yaşayan bir kaplanla karşılaşmak, hiç de şaşırtıcı değildi.
2. İğ
Tarihin her döneminde olduğu gibi Orta Çağ’daki yoksullar da ancak emek yoğun sektörlerde çalışarak geçinebiliyorlardı. Alt sınıfa mensup Orta Çağ kadınlarının en fazla yer aldığı sektör ise tekstildi. Kadınların ham iplikleri tekstil ürününe dönüştürmek için kullandığı iğ, ekonomik ve sosyal yaşamdaki en önemli eşyalardan biriydi.
3. Kilise sunakları
İster zengin olsun ister fakir, kilise Orta Çağ’daki tüm insanların yaşamında merkezi bir konumdaydı. Kiliselerin en kutsal ve gösterişli unsuru ise tanrıyı onurlandırmak için altın, gümüş ve mermerden heykellerle ve değerli taşlarla süslenen sunaklardı. Kilisenin gündelik yaşamın odağında yer alması, kilise sunaklarını da Orta Çağ’daki önemli eşyalardan biri haline getiriyordu.
4. Dikiş iğneleri
Orta Çağ’daki en önemli gündelik eşyalardan olan iğ, çoğunlukla yoksul kadınların geçim aracıydı. Soylu sınıfa mensup kadınlar ise tekstil işlerini bir geçim kaynağı olarak değil, bir el sanatı olarak görüyorlardı. Yaygın olarak kullandıkları araçları ise dikiş iğneleriydi. Özellikle metal dikiş iğneleri oldukça nadir ve kıymetli eşyalardandı. Bu sebeple metal dikiş iğneleri, tıpkı egzotik hayvanlar gibi önemli bir statü göstergesi olarak kabul ediliyordu.
5. Aynalar
Aynalar, günümüzde hemen her evde bulunan sıradan eşyalardan biri. Ancak Orta Çağ döneminde bir aynaya sahip olmak, gerçekten sevinilecek bir şeydi. Çünkü aynalar, o dönemin en nadir nesneleri arasında yer alıyordu. Bu sebeple yalnızca gerçekten varlıklı Orta Çağ insanlarının kullanabildiği kıymetli bir üründü.
Bununla birlikte Orta Çağ döneminde yaşayan aşıklar arasındaki en popüler hediyelik eşyaydı. Sevdiği kadına bir ayna hediye edebilen bir şövalye, rakiplerinin bir adım önüne geçiyordu. Ancak Orta Çağ’daki aynalar günümüzdekilerden biraz farklıydı. O dönemdeki aynaların yansıtma işlevini layıkıyla yerine getirdiği pek söylenemezdi. Orta Çağ döneminde yaşayıp da bir aynaya sahip olma şansı yakalayanlar, kendilerini oldukları gibi değil, bulanık ve puslu bir şekilde görüyordu.
6. Kitaplar
Orta Çağ döneminde okuma yazma oranı özellikle toplumun alt kademelerindeki insanlar arasında hayli düşüktü. Sıradan bir Orta Çağ insanı, kitapları ancak kilisede görebilirdi ve muhtemelen okuyamazdı. Bununla birlikte kitaplar zenginler için kıymetli ürünlerdi.
Saatler Kitabı olarak isimlendirilen özel kitaplar ise yaygın statü göstergeleri arasında yer alıyordu. Günün farklı bölümlerinde gerçekleştirilmesi gereken ibadetlerin yer aldığı bu dua kitapları, zengin insanlar için özel olarak üretiliyordu.
7. Bitkiler
Orta Çağ dönemindeki tedavi yöntemleri, günümüze kıyasla oldukça ilkel ve hatta korkutucuydu. Buna karşın Orta Çağ döneminde de tıp alanının varlığı inkar edilemez. Bitkiler ise Orta Çağ tıbbının en önemli unsuru konumundaydı. Birini tedavi etmek durumunda kalan herkes (berberler, ebeler veya eczacılar gibi) farklı bitkilerden faydalanıyordu. Bu sebeple bitkiler de dönemin insanları için sıradan ve önemli nesnelerdendi.
8. Kirtle
Temelde bir tür uzun elbise veya tunik olan kirtle, gündelik yaşamdaki en önemli eşyalardan biriydi. Çünkü hem erkeklerin hem de kadınların giydiği bu elbise Orta Çağ’ın en yaygın kıyafeti konumundaydı.
9. Hacı rozetleri
Kilisenin, Orta Çağ döneminde yaşayan insanlar için ne denli önemli olduğundan bahsetmiştik. Başta Kudüs ve Roma olmak üzere Hristiyanlıkta kutsal kabul edilen dini merkezleri ziyaret etmek, özellikle 14. yüzyılda inanılmaz şekilde popüler hale gelmişti.
Avrupa içlerinden bu merkezlere doğru uzun ve zorlu bir yolculuğa çıkan ve sonunda hacı olarak ülkelerine dönen insanlar, kıyafetlerine buralardan topladıkları, genellikle bakırdan imal edilmiş nişanlar takıyordu. Hacı rozetleri olarak isimlendirilen bu takılar, her sınıftan Orta Çağ insanı için oldukça önemli bir gündelik eşyaydı.
