Bir çeşit psikolojik rahatsızlık olan narsistik kişilik bozukluğu (NKB), abartılı bir kendini beğenmişlik, empati yoksunluğu, sürekli kendine hayranlık duyma ve karşısındaki insanlara tepeden bakma gibi davranışlarla karakterize ediliyor. Bu kişilik bozukluğuna sahip kişiler kendilerini aşırı beğendikleri için sürekli birilerinin onlara hayranlık duymasına ihtiyaçları vardır. Empati eksikliği yaşarlar ve başkalarını sürekli küçümserler. Genellikle başkalarının işine burunlarını sokarlar, eğer kendilerine fayda sağlıyorsa en yakınlarını bile gözden çıkarabilirler. Diğer kişilik bozukluklarından farklı olarak NKB’nin tedavisi fazlasıyla zordur. Bu yazımızda narsist insanlarla nasıl başa çıkabileceğinizden bahsedeceğiz.
1. Narsisizmin ne olduğunu anlayın
Modern psikolojide kişilik bozuklukları A, B ve C olmak üzere üç gruba ayrılır. Narsistik kişilik bozukluğu; Antisosyal, histrionik ve borderline kişilik bozukluğu ile birlikte B kümesinde bulunur. Bu kümede bulunan rahatsızlıkların ortak özellikleri, kişilerin öngörülemeyen düşünce veya davranışlara sahip olmasıdır. Bu kişiler, duygularını ve davranışlarını düzenlemekte güçlük çeker. Bu kümedeki hastalıkların 3 tanesi belirli terapi yöntemleri ve ilaçlarla tedavi edilebilir. Ne yazık ki narsistik kişilik bozukluğu genellikle tedavi edilemez, çünkü terapi sadece iyileşmek isteyen insanlara yardımcı olabilir. Bunun için de kişinin öncelikle hasta olduğunu kabul etmesi gerekir. Narsistler ise kişilik bozuklukları gereği mükemmel olduklarını düşünür.
2. Öz saygınızı geliştirin
Narsistler kendilerine en yakın olanların öz güvenlerini ve benlik saygılarını kırma eğilimindedir. Onları küçük düşürürler, dalga geçerler ve kendilerine bağımlı hale getirirler. Bu kişilik bozukluğuna sahip kişilerle başa çıkmak çok zordur. Genellikle narsist kişiyi direkt hayatınızdan çıkarmak psikolojiniz için daha sağlıklıdır. Ancak herhangi bir nedenle narsist biriyle aynı ortamda bulunmanız gerekiyorsa eğer kendinizin farkında olun, onların söylediklerini ve yaptıklarını içselleştirmeyin.
3. Sınırlarınız net olsun
Narsist kişinin saldırgan davranışlarını fark ettiğinizde sakın ama sakın aynı şekilde yaklaşmayın, çünkü onların istediği de sizin büyük tepkiler vermenizdir. Bunun yerine sakin olun, net sınırlar çizin. Gerekirse tekrar tekrar sınırlarınızı hatırlatın ve bunlara sadece sözde değil eylemde de uyun.
4. Tepki vermeyin, ortamdan ayrılın
Size kötü davranmaya başladıklarında veya kavga çıkarmaya çalıştıklarında tepki vermeyin. İstedikleri tam olarak bu. Bunun yerine sessizce ortamdan uzaklaşın.
5. İstismarla yüzleşin
Eğer duygusal veya başka tür bir istismar durumu varsa bunu fark edip yüzleşmeniz gerekebilir. Bunu yapmak genellikle zordur. Bu yüzden psikolojik destek almayı tercih edebilirsiniz.
6. Güvendiğiniz insanlarla bu konuyu konuşun
Narsist kişiler genellikle kurbanlarını aile ve arkadaşlarından izole etmeye çalışır. Bu şekilde diğer insanlardan destek almalarını engeller. Eğer bu durumu fark ediyorsanız sizi izole etmelerine izin vermeyin. Aksine çevrenizdeki güvenilir insanlarla bu konuları konuşun ve onlardan destek alın.
7. Vaat değil eylem talep edin
Narsist kişiler kendilerinden uzaklaştığınızı fark ettiklerinde güzel sözlerle sizi yeniden yanlarına çekmeye çalışabilir. Bunların sizi kandırmasına izin vermeyin. Onun yerine söylediklerini eylemlerle kanıtlamalarını isteyin. Eğer yapmazlarsa ayrılmaya hazır olun.
8. Ayrılmaya hazır olun
Ne yaparsanız yapın bir süre sonra narsist kişinin size çektirdiği acıya değip değmediğini düşüneceğiz bir zaman gelecek. O zaman bu kişinin psikolojik destek almasına yardım etmek isteyebilirsiniz. Ancak narsist, hatalarını düzeltmek için hiçbir zaman harekete geçmiyorsa ve istismarı devam ediyorsa, bağları koparmanın zamanı gelmiştir. Unutmayın ki siz her şeyden daha değerlisiniz.
