Dünyanın ilk kadın milyoneri olarak adını tarihe altın harflerle yazdıran Madam C.J. Walker’ın hikayesini anlatacağız sizlere. Küçük bir kasabada yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Madam C.J. Walker yani gerçek adıyla Sarah Breedlove bir yandan hastalığı ile mücadele ederken diğer yandan da yılmayıp çalışmaya ve üretmeye devam etti. Bu azminin sonucunda ise kendi markasını kurdu. Kadınlara iş dünyasında ilham veren bu güçlü kadının hikayesini gelin birlikte dinleyelim. Bakalım Sarah başarıya giden bu yolculuğunda nelerin üstesinden gelmiş?
Kadın girişimciler hakkında bilgi sahibi olmak isterseniz iz bırakmış girişimci kadınlar içeriğimizi inceleyebilirsiniz!
Madam C.J. Walker, 1867’de Lousiana’daki bir pamuk tarlasında, ailesinin 5. çocuğu olarak dünyaya gözlerini açtı
Ailenin 5. çocuğu olan Madam C.J. Walker yani gerçek adıyla Sarah Breedlove, 7 yaşında anne ve babasını kaybetti. Sarah, bu acı kayıptan sonra ablasının yanına taşındı. 1877’de ise Mississippi’ye taşındılar ve burada pamuk işçisi olarak çalışmaya başladılar. Sarah, 14 yaşında ilk evliliğini yaptı. Bu evlilikten kızı, A’Leila doğdu. Sarah’ın eşi 2 sene sonra vefat etti ve Sarah, üç ağabeyinin berber olarak çalıştığı St. Louis’e taşındı. Sarah’a milyonlar kazandıracak saç bakım ürünlerinin ilk fikriyse burda ortaya çıktı. Kendisi, 3 aydan fazla okula gitmemiş de olsa, St. Louis’de çamaşırcı olarak günlüğü 1,5 dolara çalıştı ve kızını okula göndermeyi başardı.
1890’larda, yaşadığı kafa derisi hastalığı Walker’ı çok yıprattı ve saçlarının büyük bir kısmını kaybetmesine neden oldu
1890’larda, birçok Afro-Amerikalı gibi Sarah’ta bir kafa derisi hastalığına yakalandı. Bu hastalıkla beraber dönemin sabunlarında da temizlik için kullanılan bir maddenin etkisiyle Sarah saçlarının büyük bir kısmını kaybetti. O zamanlar hala Sarah Breedlove olarak bilinen Madam C.J. Walker’ın şiddetli kepek ve kellikten muzdarip olduğu biliniyordu. Seyrek saç yıkamasının nedenlerinden biri, o zamanlar çoğu Amerikalının kapalı su tesisatı, elektriği veya merkezi ısıtma sisteminin olmamasıydı. Berber olan ağabeylerinden yardım isteyen Sarah, evde yaptığı ürünleri kendi üzerinde denedi. Annie Malone adında, siyahi bir girişimci kadının ürünlerini deneyen Sarah, 1905 yılında Malone’un satış temsilcisi olmak üzere Denver’a taşındı. 1903’te ikinci eşinden ayrılan Sarah, 1905 yılında gazeteci olan üçüncü eşi Charles Joseph Walker ile evlendi ve adını Madam C. J. Walker olarak değiştirdi. Bu isimle ise kendi saç bakım ürünleri şirketini kurdu ve kafa derisini yumuşatan, iyileştiren “Madam Walker’s Wonderful Hair Grower” isimli ürününü satmaya başladı.
Yarattığı saç ürünlerini daha çok kadına ulaştırabilmek amacıyla uzun süreli güney ve güneydoğu eyaletleri turuna çıktı. Walker, pes etmeden kapı kapı dolaşarak ürünlerini tanıttı, anlattı ve satmaya çalıştı
Sarah, saçların hızla uzamasını sağlayacak bir formül geliştirdi. Sülfürün kokusunu örtmek için balmumu, hindistan cevizi yağı, kükürt, bakır sülfat ve menekşe özü parfüm karışımı kullandı. Hazırladığı saç ürünlerini tanıtmak amacıyla bir buçuk yıl süren, ağırlıklı olarak Afro-Amerikalı toplulukların yaşadığı, güney ve güneydoğu eyaletleri turuna çıktı. Kapı kapı dolaşarak ürünlerini tanıttı ve satmaya çalıştı. 1908 yılında Pittsburgh’a taşınan Sarah, burada Lelia adında kuaförlük ve saç bakımı üzerine bir okul kurdu.
1910’da, Amerika’ya yerleşen Sarah, burada “Madam C. J. Walker Manufacturing Company” isimli saç bakım ürünleri üreten fabrikasını kurdu
1900’lü yılların başında, firmalar siyahi kadınlara sattıkları ürünlerin üzerine siyahi kadınların resimlerini koymaktan çekiniyorlardı. Bunu, satışı düşürecek bir hareket olarak görüyorlardı. Madam C.J. Walker, standart ve dayatılmış güzellik kalıplarını hiçe sayarak ürünlerinin üzerine kendi resmini koydu. 1910’da, Amerika’nın üretim merkezi olan Indianapolis’e yerleşen Sarah, burada “Madam C. J. Walker Manufacturing Company” isimli saç bakım ürünleri üreten fabrikasını, kuaför ve manikür salonunu kurdu. Eğitime, öğrenmeye her zaman fazlasıyla önem veren Sarah, burada da fabrikada ve sahada çalışmak üzere deneyimli, güçlü kadınlar yetiştirmek için meslek okulu açtı.
Sarah, binlerce kadını fabrikasında işe aldı. 1917’de ise firma, fabrika kurulduğundan bu yana toplam 20 bin kadına eğitim verdiğini açıkladı
Üst düzey pozisyonlarda genellikle kadınlara görev veren Sarah, bunun yanı sıra birçok siyahi kadına bütçe yapmayı ve kendi işlerini kurmayı öğretti. Salonlarında kullandığı sıcak tarakların yaratıcısı Madam Walker olmasa da, günümüzde kullanılan saç düzleştiricisi ve benzeri ürünlerin ilham kaynaklarından biri olduğunu söyleyebiliriz.
Sarah, siyahilerin haklarını savunan birçok girişimde de aktif rol oynadı. NAACP ’nin başlattığı anti linç hareketini destekledi ve onlara 5 bin dolarlık yardımda bulundu
1913 yılında, Orta Amerika’ya işini güçlendirmek için giden Sarah, döndüğünde kızının New York’taki evine yerleşti. New York’ta aynı zamanda kuaför salonları da olan Walker kadınları artık ünlüydü. Harlem’deki sosyal ve politik hayata dahil olan Sarah, siyahilerin haklarını savunan birçok girişimde aktif rol oynadı. NAACP (Siyahi İnsanların Gelişmesi İçin Ulusal Birlik)’ın başlattığı anti linç hareketini destekledi ve onlara 5.000 dolarlık yardımda bulundu. Kurumun aldığı bu yardım, o güne dek aldığı en büyük yardım oldu.
Sarah’ın işleri hızla büyümeye başladı. Walker’ın çalışanları ise aynı marka ismiyle sendikalaşmıştılar
1917 yılında, Philadelphia’da, Sarah’nın organizatörlüğünde, ilk ulusal iş kadınları toplantısı gerçekleşti. Aynı yıl Sarah, ilk lisanslı siyahi mimar olan Vertner Tandy ile kendisine New York’ta bir ev tasarlaması için anlaştı Villa Lewaro adındaki bu evi Sarah bir evden çok, Afro-Amerikalıların birbirlerini desteklemek amacıyla toplanacağı bir toplantı mekânı olarak hayal etti ve hayallerini gerçeğe dönüştürdü.
1919’da 51 yaşında hayata veda eden Madam C.J. Walker, 1 milyon doları aşan servetiyle, Guinness Rekolar Kitabı’na, kendi çabalarıyla milyoner olan ilk siyahi kadın olarak kaydedildi
1919’da Villa Lewaro’da 51 yaşında hayatını kaybeden Sarah, 1 milyon doları aşan servetiyle, Guinness Rekolar Kitabı’na, kendi çabalarıyla milyoner olan ilk siyahi kadın olarak tescillenip hafızalarda yer edindi. Kendi adını taşıyan saç bakım ürünleri günümüzde hala Sephora mağazalarında satılmakta. Girişimci ruhu, çalışkanlığı ve güçlü fikirleriyle Madam C. J. Walker’ın zorluklarla başlayan yolculuğu uluslararası bir markanın sahibi ve kurucusu olarak sonlandı. Birçok kadının hayat şartlarının daha parlak olabilmesi için verdiği çaba, bu harika kadının genç girişimcilere ve cesur kadınlara bıraktığı en eşsiz miras oldu.
Bonus: Madam C.J. Walker’ın hayat hikayesini izlemek isterseniz, Netflix’in “SELF MADE: Inspired by the life of Madam C.J. Walker” isimli mini dizisini tavsiye ederiz
