Gezegenimizde, bazıları kadim zamanlardan bu yana varlığını sürdüren bazıları ise modern teknolojinin imkânlarıyla inşa edilen sayısız yerleşim yeri var. Bu yerleşim yerlerinden bazıları göz alıcı tarihi eserleriyle veya kültür unsurlarıyla hayranlık uyandırıyor. Bazıları ise büyüleyici doğal güzelliklere ev sahipliği yapıyor. Fakat çok daha farklı ve ilginç özellikleri ile dikkat çeken yerler de var. İşte Fransa’nın güneybatısında yer alan Landais Alzheimer isimli köy de bunlardan biri. Landais Alzheimer, ne köklü bir tarihe sahip ne de dikkate değer doğal yapılar barındırıyor. Öyleyese ilk etapta hayli sıradan görünen bu yerleşim yerini dikkat çekici hale getiren şey ne?
Bazı basın yayın organları tarafından Alzheimer köyü olarak da isimlendirilen yerleşim yerinin tüm sakinleri demans hastası! Elbette bu sıra dışı bir tesadüf değil. Landais Alzheimer, geniş çaplı ve hayli ilginç bir bakım projesinin ürünü. Bir başka ifadeyle Landais Alzheimer, demans hastalarına ihtiyaç duydukları bakım ve desteği verebilmek için inşa edilen bir yaşam kompleksi. Elbette bu sıra dışı köyün yalnızca kendine özgü bazı özellikleri de var. “Özgürlük” ise köydeki en belirgin kavramlar arasında. Detaylara birlikte bakalım.
Bildiğiniz gibi demans bellek ve benzeri zihinsel yeteneklerin bozukluğu ile tarif edilen zorlu bir hastalık
Çoğu zaman beyin hücrelerinin yok olması ve düşünce, hafıza ve davranış fonksiyonlarında azalma ile karakterize olan alzheimer hastalığıyla karıştırılıyor. Ancak demans tek bir hastalık değil, alzheimer ise en yaygın görülen demans türü.
Ne yazık alzheimer da dahil olmak üzere pek çok demans türünün bir tedavisi yok
Bu sebeple demans tedavisi çoğunlukla semptomları kontrol altına almayı ve bu sayede hastanın yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor. Bu doğrultuda demans hastalığının tedavisinde destek ve bakım süreçleri büyük bir önem taşıyor. İşte bu yazımızın konusu olan Landais Alzheimer adlı bakım kompleksi veya yaşam alanı ise demans hastaları ve hasta yakınları için devrim niteliği taşıyan sıra dışı bir projenin ürünü.
Landais Alzheimer, bir bakım kompleksi fakat diğer taraftan tüm sakinlerinin demans hastası olduğu bir köy
Fransa’nın güneybatısında yer alan Landais Alzheimer, 2013 yılında o dönem Landes Bölge Konseyi Başkanı olan Henri Emmanuelli’nin öncülük ettiği bir projenin ürünü olarak inşa edildi. Bu sıra dışı yaşam alanı ilhamını Hollanda’daki De Hogeweyk isimli köyden alıyordu.
Köy, kurulduğu günden bu yana demans hastalarının yaşam kalitesini ve refahını iyileştirme amacıyla faaliyet gösteriyor
Köyün giderleri ise büyük oranda yerel yönetim tarafından karşılanıyor. Elbette Landais Alzheimer demans tedavisine getirdiği yeni ve deneysel yaklaşımlarla da dikkat çekiyor. Bu sebeple köyün başka hiçbir bakım kompleksinde görülmeyen bazı özellikleri var.
Landais Alzheimer’da hiçbir tıbbi sembole yer yok
2020 yılında inşa edilen köyde, bugün yaklaşık 120 demans hastası yaşıyor. Hemen hemen bir o kadar da sağlık çalışanı ve gönüllü, köy sakinlerinin bakımıyla ilgileniyor. Ancak bu deneysel yaşam alanında herhangi bir tıbbi sembole rastlamak mümkün değil.
Örneğin sağlık görevlilerinin hiçbiri beyaz önlük giymiyor. Bununla birlikte köyün, bir bakım kompleksi olduğunu hatırlatacak işaret ve sembollere de rastlamak mümkün değil. Çünkü Landais Alzheimer, demans hastalığına karşı tıbbi bir yaklaşım yerine sosyal bir yaklaşım geliştiriyor.
Köyün en dikkat çekici özelliklerinden biri de hastalarına sunduğu geniş özgürlük ortamı
Her şeyden önce buradaki hastalar, kendilerine ait evlere yaşamını sürdürüyor. Bununla birlikte Landais Alzheimer bölgedeki herhangi bir kasabadan çok da farklı değil. Bu yerleşim yerinde market, kuaför, kütüphane, spor salonu, alışveriş mağazaları ve etkinlik alanları var. Yani köyün sakinleri, diğer pek çok demans hastası gibi sosyal hayattan ve şehir yaşamından izole edilmiş değil. Hastalar, köyde diledikleri gibi yaşamakta serbest.
Landais Alzheimer’ın kendine has başka kuralları var
Örneğin alışveriş, arkadaş buluşmaları veya temizlik için belirli saatler yok. Köyde zaman kavramı da sakinlerin diledikleri şekilde sosyalleşmesine olanak tanıyacak şekilde yeniden tanımlanmış. Buradaki düzen, hastalara daha fazla özgürlük kazandırmak için onları ikna ve teşvik etmek üzerine kurulu.
Landais Alzheimer köyü ile ortaya çıkan tedavi yaklaşımı, hastalığın seyrini de yavaşlatıyor
Köydeki sağlık görevlilerinden Hélène Amieva, konuyla ilgili olarak “İnsanlar bir kuruma girdiğinde gördüğümüz şey, bilişsel gerilemenin hızlanması. Burada böyle bir şey gözlemlenmiyor.” ifadelerini kullanıyor.
