İş yerindeyken üzüntü, kaygı, motivasyon eksikliği, odaklanma zorluğu, can sıkıntısı gibi belirtiler gösteriyorsanız iş depresyonu yaşıyor olabilirsiniz. Tam zamanlı çalışanların hafta içi günde ortalama 9 saat hafta sonları ise 6 saat çalıştığı düşünüldüğünde insanların iş yerindeyken depresif hissetmesi hiç şaşırtıcı değil. Stresli bir çalışma ortamı Türkiye’de ve dünyada her geçen gün daha fazla ruhsal sağlık sorunlarına yol açıyor. Uzun mesai saatleri, çalışanların iş yükünün artması, iş tanımının net olmaması, düşük ücretler gibi nedenler çalışanlar için depresyon riski oluşturuyor. Günümüzde çoğu işveren, çalışanların sağlığına önem vermek yerine onların işlerine yabancılaşmasına yol açacak politikalar izliyor. Peki iş depresyonu nedir, çalışanlar iş yerinde ruh sağlıklarını korumak için neler yapabilir?
İş depresyonu nedir?
Depresyon, sürekli üzüntü ve ilgi kaybına neden olan yaygın bir duygu durum bozukluğudur. Depresyondan herkes etkilenebilir. Ancak iş yerindeki stres düzeyinin yükselmesi bireylerin depresyona girme riskini artırabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, kötü bir çalışma ortamının şunlara yol açabileceğini belirtiyor: Zihinsel ve fizyolojik endişeler, üretkenliğin düşmesi, madde kullanımının artması, iş gücü kaybı.
Depresyon hayatın her alanında varlığını gösterebilen oldukça güçlü bir psikolojik rahatsızlık. Ancak iş yerindeki olumsuz çalışma koşulları depresyon semptomlarını çok daha fazla artırabiliyor. Günümüzde çalışan her 10 kişiden biri depresyon sebebiyle işten ayrılıyor. Uzmanlar depresyon sinyallerini önceden fark etmenin ve problem büyümeden önlem anlamının önem taşıdığını belirtiyor. Peki iş depresyonunda olduğunuzu nasıl anlarsınız?
İş depresyonunun belirtileri nelerdir?
İş depresyonu genel depresyon belirtilerinin tamamını kapsar. Bununla birlikte bazı semptomlar iş yerinde daha sık ortaya çıkabilir ve belirtilerin şiddeti artabilir. Uzmanlar, iş depresyonunun en yaygın belirtilerini şöyle açıklıyor:
Kaygı seviyesinin artması
İşle ilgili genel can sıkıntısı
Motivasyon eksikliği
İş yaparken isteksizlik
Uzun süreli üzüntü
Umutsuzluk, çaresizlik, değersizlik
İştahta azalma ya da artma
Baş ağrısı şikayetlerinin artması
İşe devam etmek istememek
İşten erken çıkmak
Sinirlilik
Normal çalışma saatleri içinde başka şeylerle ilgilenmek
Uyumakta zorluk
Bu belirtileri uzun zamandır yaşıyorsanız, iş depresyonundan muzdarip olduğunuzu iş arkadaşlarınızın fark etmesi pek mümkün değildir. Ancak fark etme olasılıkları daha yüksek olan başka belirtiler de bulunmaktadır:
Diğer insanlarla sohbet etmemek
Dış görünüşte özensizlik
Son teslim tarihlerinin sürekli kaçırılması
Performansın önemli ölçüde düşmesi
Sabahları sürekli işe geç kalmak
Aniden ağlama nöbetleri
İş yerinde neden depresyon belirtileri gösterirsiniz?
İş yerinde depresyon belirtileriniz artış gösteriyorsa bu durumun birçok nedeni olabilir. Uzmanlar iş depresyonu yaşayan kişilerin benzer sorunlarla mücadele ettiğini belirtiyor. O sorunlardan bazıları şunları içeriyor:
İş yerindeki sorunlar üzerinde kontrolünüz yokmuş gibi hissetmek
Uzaktan çalışmak çok konforlu görünse de olumsuz bazı sonuçları olabilir. Çünkü uzaktan çalışma sistemi, özel ve profesyonel yaşam arasındaki sınırı kolayca ortadan kaldırıyor. Bu durum ise günlük rutinlerde büyük karışıklıklara neden oluyor. Öte yandan sosyallikten uzak bir şekilde çalışan insanlar daha fazla yalnızlık hissedebiliyor. Bununla birlikte çalışanların evdeyken zamanı takip etmesi oldukça zorlaşıyor. Birçok insan evde çalışırken daha fazla mesai yaptığının farkında dahi olmuyor. Bütün bu faktörler birleşince bireylerin depresyon belirtisi gösterme riskinde artış yaşanabiliyor.
Çalışırken depresyon belirtileri gösterirseniz ne yapmalısınız?
Evde ya da ofiste, nerede çalışırsanız çalışın depresyon belirtisi gösterdiğinizde yapabileceğiniz bazı şeyler bulunmaktadır. Uzmanların bu konudaki tavsiyeleri şu şekilde:
Masadan ya da ofisten 10 dakika kadar uzaklaşın
Öğle yemeği molasında mutlaka dışarıda olun
Mola sırasında küçük bir yürüyüş yapın
Komik bir video izleyin
Bunalmış hissettiğinizde nefes egzersizleri yapın
Sevdiğiniz birini arayın
İş depresyonu nasıl tedavi edilir?
İş yerinde depresyon belirtileriniz artış gösteriyorsa yardım almak için zaman kaybetmeyin. Mevcut sorunlarınızı yöneticinizle ya da insan kaynakları departmanıyla paylaşın. Onlar tarafından desteklendiğinizi hissetmek, depresyonu tedavi etmenin ilk ve en önemli adımıdır. Aynı zamanda şirketinizin “çalışan yardım programı” olup olmadığını öğrenin. Bu programlar, özel ya da profesyonel hayatında endişeli hisseden çalışanlara ruh sağlığıyla ilgili hizmetler sunar. Eğer şirketinizin böyle bir programı varsa yardım istemekten çekinmeyin. İş dışındaki depresyon tedavisinde genellikle psikoterapi ve yaşam tarzı değişikliği öneriliyor. Bu konuda daha detaylı bilgi almak isterseniz en yakın zamanda bir uzmana danışabilirsiniz.
