Son zamanlarda tek duyduğumuz insanlık olarak eylemlerimizin gezegenimiz üzerindeki trajik etkileri. Okyanuslarımızı dolduran milyarlarca tonluk atık, her gün açlık çeken milyonlarca insan ve ‘nesli tükenmekte olan türler’ listesine giren binlerce canlı türü bir değişiklik yapma zamanının geldiğinin göstergesi. Bunun yanı sıra, dünyamıza yardım etmek için ellerinden geleni yapan birçok insan da var. Listemizde dünyanın dört bir yanından elini taşın altına koyan insanları ve başlattıkları çevre hareketlerini okuyacaksınız. Umarız bu inisiyatifler sadece gezegenimizin kurtulması adına yapılabilecekleri gösteren birer harika örnek olarak kalmaz, daha temiz ve daha yaşanır bir dünyanın parçası olmak adına elimizden gelenin en iyisini yapmak konusunda hepimize ilham da olur.
1. 40 yıl boyunca her gün bir ağaç diken ve Central Park’tan daha büyük bir orman yaratan adam
Bir zamanlar erozyonun harap ettiği bu alan şu anda 1.360 dönümlük bir orman ve hepsi Jadav Payeng adında Hintli bir adam sayesinde. Jadav, bu alana 40 yıl boyunca her gün bir ağaç dikmiş ve şimdi bu el emeği, göz nuru orman Central Park’tan daha büyük. Hatta bu inanılmaz orman yüzlerce file, gergedana, domuza, sürüngenlere ve kuşlara ev sahipliği yapıyor. Botanik meraklısı olan Jadav “son nefesine” kadar ağaç dikmeyi planladığını söylüyor. “Doğa Tanrı’dır. Bana ilham veriyor. Bana güç veriyor. Hayatta kaldığı sürece hayatta kalacağım.”
2. İnternette her arama yaptığınızda sizin adınıza ağaç diken arama motoru
Ecosia, oturduğunuz yerden ve klavyenizden parmağınızı bile kaldırmadan sizi dünyanın dört bir yanında ağaç dikme işleminin bir parçası yapan bir arama motoru. Her 50 aramada bir elde ettiği reklam geliri ile yeni bir ağaç dikiyor Ecosia. Bu arama motorunun şu ana kadar tam 50.120.906 ağaç dikti ve sayı her saniye artmaya devam ediyor. Şirket yetkilileri böyle bir yolu seçme sebeplerini; “Çünkü bir ağaç dikerek iklim değişikliğiyle savaşabilir, su döngüsünü yeniden başlatabilir, çölleri verimli ormanlara geri döndürebilirsiniz ve bu sayede beslenme, istihdam, eğitim, tıbbi yardım, politik ve yanı sıra ekonomik istikrar sağlayabilirsiniz. Ağaçların ve ormanların yok olmasının çevremiz üzerinde çok büyük bir etkisi var ve şu anda dünyada her yıl 7 milyar ağaç kesilmekte. Çölleşmeyi durdurmak istiyorsanız, günlük olarak yapabileceğiniz bazı değişiklikler var. Mümkün olduğunca fazla kağıt kullanmaktan kaçınabilir, arada bir ağaç dikebilir, geri dönüşümlü ürünleri satın alabilir ve et tüketiminizi azaltabilirsiniz.”
3. Basit bir ağ sistemiyle su kirliliğini engellemenin zekice bir yolunu bulan Avustralya kasabası
2018’de Avustralya’daki bulunan Kwinana şehri Henley Reserve’e iki adet drenaj ağı kurdu. Bu ağlar kurulmadan önce çöpler işçiler tarafından elle toplanıyordu. Kurulan ağların toplam maliyeti 20.000 dolar civarında ve bu da bu zor işin insan gücüyle yapılmasından daha az maliyetli. İşin iyi tarafı bu oldukça basit ancak zekice buluşun beklenenden çok daha kullanışlı olması. Ağlar sadece dört ayda yaklaşık 815lbs (370kg) çöp topladı. Sularımıza atılan plastik miktarını azaltmak için ilham arıyorsanız, plastik kirliliği ve bunun dünyamız üzerindeki etkileri hakkında daha fazla bilgi edinmenizi öneririz.
4. Mumbai sahillerinde milyonlarca kiloluk çöp toplayan gönüllüler
Bugüne kadar bu inanılmaz girişim “dünyanın en büyük sahil temizliği projesi” olarak adlandırılıyordu. Çevreci Afroz Shaz’ın 2015 yılında sahilden çöpleri toplamaya başlamasıyla ve gittikçe daha fazla insanın kendisine katılmasıyla başlayan bu hareketle gönüllüler 5,3 milyon kilo çöp topladı. Mumbai’de bulunan Versova plajı rüzgarın yönü nedeniyle oldukça kirlenmişti ve bölge popüler bir turistik mekan olmadığı için sahile bakmak için hiçbir işlem yapılmıyordu. Şimdi 1000 gönüllünün yardımıyla plaj açıldı ve halkın kullanımına sunuldu. Her yıl okyanuslarımıza 8 milyar tondan fazla plastik atılıyor. Plastik atıklarınızı azaltmak istiyorsanız, tek kullanımlık çatal bıçak takımlarından kaçınmayı, kahvenizi fincanda içmeyi, plastik çanta yerine kendi alışveriş poşetinizi kullanmayı ve mümkün olduğunca çok plastik içermeyen ürünler satın almayı deneyebilirsiniz.
5. Kullanılmış elektronik eşyaları Olimpiyat madalyalarına çeviren Japonya
Tokyo 2020 Olimpiyatları ve Paralimpik oyunlarında yarışacak olan sporcular ödül olarak geri dönüştürülmüş çöpler alacaklar. “Çevreye Duyarlı Madalya Projesi” ile Japonya yaklaşmakta olan olimpiyatlara ödül üretmek için hurda metalleri kullanmaya başladı. Tüm ülke bu konuda seferber olmuş durumda. Japonya vatandaşları kullanılmış elektronik aletlerini doğrudan bu amaç için bağışlıyorlar. E-atık ve kullanılmayan elektroniklerden gelen atık, dünya çapında en hızlı büyüyen atık sorunlarından. Birleşmiş Milletler’in yayınladığı bir rapora göre 2016 yılında dünya genelinde 45 milyon ton elektronik atıldı ve bu atığın sadece% 20’si geri dönüştürülebildi.
6. Bir milyar ağaç diken ve gelecek 5 yılda 10 milyar daha dikmeyi planlayan Pakistan
Pakistan hükümeti çevre sorunlarını önümüzdeki beş yıl içinde 10 milyar ağaç dikerek çözmeyi hedefliyor. Ülke, ağaç dikerek, hızlı aşınan manzarayı korumak, sel riskini azaltmak, ayrıca iklim değişikliğinin neden olduğu sıcaklıklar, kuraklıklar ve yağışlar gibi Pakistan’ın şu an karşı karşıya olduğu birçok sorunu çözebileceklerine inanıyor. # Plant4pakistan ve “Billion Tree Tsunami” gibi girişimler yalnızca çevre sorunlarıyla mücadele etmekle kalmıyor, ülke aynı zamanda bu alanları gelecek nesiller için ormanlara ve doğal yaşam parklarına dönüştürerek mafyanın elinden geri kazanmaya çalışıyor.
7. 2040 yılına kadar okyanuslardaki plastik atıkların %90’ını temizleyebileceğini iddia eden yeni arıtma sistemi
Şu anda okyanuslarımızda 5 trilyondan fazla plastik atık bulunuyor ve sularımızı temizleyebilmemize yardımcı olacak yeni buluşlara ihtiyacımız var, mümkün olan en kısa zamanda üstelik. “The Ocean Cleanup” kendilerini tarihin en büyük temizlik ekibi olarak nitelendiren bir girişim. 2013 yılında kuruldu ve okyanusların plastik atıklardan temizlenebilmesi için çözümler bulmaya çalışan kar amacı gütmeyen bir organizasyon. The Ocean Cleanup, okyanusun ortasında bulunan atıkları yakalayabilmek için 600 metre uzunluğunda yapay bir kıyı şeridi yarattı ve girişim önümüzdeki 5 yıl içerisinde okyanuslarda bulunan plastik atıkların % 50’sini, 2040 yılına kadar ise % 90’ını temizlemeyi umuyor.
8. Çöpe gidecek olan gıda malzemeleriyle mağaza açan Danimarka
Danimarka’da bir süpermarket küresel kıtlıkla mümkün olan en iyi şekilde mücadele etmeye çalışıyor. ‘WeFood’ adlı bir market son kullanma tarihi geçmiş veya ambalajı hasar görmüş ürünleri satarak tüketicilerin maliyetini yüzde 30 ila 50 oranında azaltıyor. WeFood sadece düşük gelirli müşteriler için değil aynı zamanda şu anda karşı karşıya olduğumuz büyük gıda israfı probleminden endişe eden herkes için faydalı bir girişim. Üstelik mağazanın tamamen gönüllü bir işletme ve kârların tamamını gelişmekte olan ülkelerdeki yardım girişimlerine gönderiyor. Küresel kıtlık dünyamız için çok büyük bir problem. Her yıl dünyada üretilen gıdaların üçte biri, ki bu yaklaşık 1,3 milyar ton kadar, çöpe atılıyor. Dünya çapında 795 milyon beslenmemiş insanın bulunduğunu düşünürsek israf tinsanlığın cesaretlendirmemesi gereken bir lüks.
9. Ganga Nehri’nden 55 tonluk atık çıkaran gönüllüler
Everest Dağı’na tırmanan ilk Hintli kadın olan Bachendri Pal, Ganga Nehri’nden tam 55 ton atığın çıkarılmasıyla sonuçlanan gönüllü bir girişim düzenlemeyi başardı. Dünyanın yedi zirvesine tırmanmayı başaran ilk Hintli kadın olan Premlata Agarwal’ın da aralarında bulunduğu 40 kişilik bir ekip bu büyük miktardaki çöpü yalnızca bir ayda temizledi. Ganga nehri her gün nehre giren nehre atılan tonlarca atık sebebiyle ciddi bir temizlik ihtiyacı içinde. Dini temizliğin yapıldığı bu kutsal nehir aynı zamanda tonlarca insani ve endüstriyel atığı da depoluyor.
10. Plastik torba kullanımını ücretlendirerek plastik kullanımını bir yılda %37 azaltan İngiltere
İngiltere plastik kullanımı konusunda oldukça sert bir önlem aldı ve 2015 yılından beri plastik alışveriş torbalarının kullanımını ücretlendirdi. Poşet başına 5 pence (kuruş) çok küçük bir rakam gibi görünebilir ancak büyük bir değişikliğe neden oldu. Sadece birçok insanın gereksiz plastik poşet kullanımını engellemekle kalmadı, aynı zamanda marketler de bu plastik poşetlerin satışından elde ettikleri gelirlerle çevre koruma kuruluşlarına bağış yapma konusunda için teşvik edilmiş oldu. “The Great British Beach Clean” adlı kurum 2016 yılında sahillerdeki plastik atıkların % 37 oranında azaldığını ve bunun ciddi bir değişiklik olduğunu açıkladı. Ancak hala gidilecek uzun bir yol ve yapılması gereken çok şey var. Sadece ABD’de bir kişi her gün 1 plastik poşet kullanıyor, bu da kişi başına yılda 365 plastik poşet yapıyor. Bu yolda oldukça ilerlemiş görünen ülkeler de var tabii ki. Danimarka ve Finlandiya vatandaşları yılda sadece 4 plastik poşet kullanıyorlar. Demek ki mümkün.
Kaynak 1
