Bonsai, Çin’den Japonya’ya ardından tüm dünyaya yayılan popüler bir bitki geliştirme sanatı. Minyatür ağaç görünümüyle bulunduğu ortamlarda hoş ve dekoratif bir hava yaratan Bonsai, Japonca bon ve sai kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Bon kelimesi saksı veya tabak anlamına gelirken, sai ağaç anlamını taşıyor. Yani Bonsai için kısaca saksıdaki ağaç demek mümkün. Bonsai görünüm olarak oldukça ilgi uyandıran bir bitki bu nedenle bakımı ve yetiştirilme teknikleri de merak konusu. Çin’de başlayan bu ilginç bitki sanatının detaylarına birlikte göz atalım.
Küçük ağaçlar olarak bilinen Bonsai, Japonca bon ve sai kelimelerinin birleşimiyle oluşur. Yani Bonsai kısaca saksıdaki ağaç anlamını taşır. Her ne kadar Bonsai çeşitleri boyut itibariyle oldukça minimal olsalar da normal bir ağaçtan genetik olarak hiçbir farkları yoktur. Bonsailer yalnızca birtakım teknikler kullanılarak saksıda yaşamaya alıştırılmış minik ağaçlardır. Herhangi bir ağaç veya çalı da birtakım teknikler kullanılarak Bonsai haline getirilebilir. Bir fidanın yaş almış bir ağaca dönmesi için gereken zaman Bonsai yetiştiriciliğinde bir takım teknikler kullanılarak hızlandırılır. Bitkiye olduğundan daha yaşlı bir görünüm kazandırılır. Bu görünüm için bazı budama ve dal biçimlendirme teknikleri kullanılır. Hatırlatmakta fayda var; Bonsai bir ağaç türü değil, bir ağaç yetiştirme yöntemi. Bu nedenle Bonsai tohumu diye bir şey bulunmaz.
Bonsai çeşitleri nelerdir?
Bonsai çeşitleri: Ficus, Aser, Platanus, Carpinus ve Ardıçlar olarak ayrılabilir. Bonsai oldukça hassas bir bitkidir bu nedenle bakımı da özen ister.
Bonsai yetiştirmek için tavsiye edilen 6 yöntem bulunur. Bunlar;
Tabii ki seçimi size bırakıyoruz fakat tohumdan bonsai yetiştirme sürecinizin minimum 5 yılınıza mal olacağını hatırlatmak isteriz. Çünkü küçük de olsa bir ağaç yetiştirmeyi planladığınızı aklınızın bir köşesinde tutmalısınız.
Bonsai bakımı yapılırken nelere dikkat etmek gerekir?
Sulama işleminin ardından damlacıkları mutlaka temizlemeye özen gösterin. Bonsai bitkinizin yapraklarını suladıktan sonra damlacıkların kalmadığından emin olun ki damlacıklar tıpkı bir mercek gibi güneş ışığını çekip bitkinizi çürütmesin. Bitkinizin toprak seviyesini mutlaka kontrol edin. Sulama, gübreleme ve bu gibi işlemler mevcut toprağın olması gereken seviyenin altına düşmesine sebep olabilir. Bu durum zamanla gerçekleşeceğinden dikkatinizden kaçabilir. Mutfak yetiştireceğiniz küçük ağaç bitkiniz için oldukça ideal bir alan. Çok sıcak veya aşırı soğuk olmayan, nemi seven ortamlar bonsai ağacı için sağlıklı yetişeceği alanlar sağlar. Isı konusunda dikkatli olun! Radyatör panelleri, soba civarları, kalorifer peteklerinin üzeri bonsainin kurumasını hızlandırır. Ayrıca bonsai çiçeği bakımı yaparken, yaprak dökümünün zamanına dikkat etmeniz gerekir. Bitkiniz eğer sonbahardan önce yaprak dökmeye başladıysa saksı değişim vakti gelmiş demektir.
Ginseng Bonsai ağaç nasıl bakılır?
Ginseng bonsai ağacınızı direkt olarak güneşe koymayın ancak evin ışık alan bir bölgesine yerleştirebilirsiniz. Ginseng bonsai fazla sudan hoşlanmaz. Yeteri kadar su ile size gayet parlak yapraklar ve canlı bir görünüm sunabilir. Bulunduğu ortam nemli değilse ise Ginseng bonsai ağacınızı 4 günde bir sulamanız yeterli olacak. Bulunduğu ortam yeterince nemli ise bu süreyi 5-6 güne de uzatmanız mümkün.
Zelkova Bonsai bakımı nasıl yapılır?
Zelkova Bonsai ağacınız güneşin altında kuruyup çürümemek için hafif serin bir ortam ve yüksek bir nem seviyesi ister. Zelkova Bonsai ağacının toprağının kurumasına asla izin vermemek ve sık sık kontrol etmek gerekir. Bitkinin toprağın her kısmının eşit derecede nemli olduğundan emin olun. Bu nedenle küçük ağacınızın toprağını iki günde bir kontrol etmenizde fayda var.
Bonsai üzerine sık sorulan sorular;
1. İç mekan Bonsai nasıl bir ortamda yetiştirilmeli?
İç mekan bonsailer, direkt güneş ışığına maruz bırakılmadan aydınlık bir yerde muhafaza edilmeli. Bonsai, hava alan ve nemli bir ortamda bakılmalıdır. Devamlı olarak karanlıkta bırakılmamalı ve gündüzleri gün ışığı almasına özen gösterilmeli. Bonsailer, güneş ile direkt olarak temas edecekleri yerlerde muhafaza edilmemelidir. Güneşi direkt almayan fakat aydınlık bir alan küçük ağaçlar için ideal olacaktır.
2. Bonsai ağacı bakılan ortamın sıcaklığı nasıl olmalı?
Bonsainin güzel bir bonsai çiçeği açması ve sağlıklı kalabilmesi için ortam sıcaklığının 22 dereceyi geçmemesine dikkat etmeniz gerekir. Yaz aylarında Bonsai ağacınızı sıcaktan koruyabilmek için evinizi sıklıkla havalandırmaya dikkat edin. Kış aylarında ortamın kuru olması da bitkinizin yapraklarını dökecektir. Bu nedenle sağlıklı bir Bonsai bakımı için bitkinizi kış bahçesi ya da cam önünde muhafaza etmeye özen gösterin.
3. Bonsai haftada kaç kez sulanır?
Bonsai ağacınızı yağmurlama tekniğiyle sulamak önemli. Aynı zamanda saksı altında bulunan fazla su drene edilmeli. Ardından bitki, yaklaşık 30 dakika sonra tekrar aynı şekilde sulanmalıdır. Böylece toprak tamamen nemlenecek ve bitki kökünün çürümesi engellenecek. Küçük ağacınızı 4 günde bir sulamak ideal sulama takvimine uygun olacak.
4. Bonsai çiçeğinin yaprakları neden dökülür?
Bonsai yetiştirirken karşılaşılan temel sorunlardan biri, küçük ağacın hızla yaprak ve bonsai çiçeği dökmesidir. Bu durumun en büyük sebeplerinden biri bitkinin yanlış sulama yöntemi ile sulanması. Bonsai sulama sıklığından bahsetmiştik fakat her bitkinin su ihtiyacının farklı olduğunu hatırlatmakta fayda var. Bu nedenle Bonsai bitkinizin toprağı kuruduğu zaman, toprağın her yeri nemli olacak şekilde sulamak yeterli olacak.
5. Bonsai çiçeği nasıl canlandırılır?
Hevesle yetiştirmeye başladığınız Bonsai’nizin çürümesi sizi üzebilir. Ancak yeni yeni çürümeye yüz tutmuşken bitkinizi kurtarmanız mümkün. Öncelikle çürümüş kökleri temizleyerek işe başlayabilirsiniz. Ardından bir bahçe ve çiçek merkezine gidip gerekli takviye malzemeler hakkında bilgi almanız oldukça faydalı olacak.
6. Bonsai saksısı nasıl olmalı?
Bitkinin evi olarak tabir edilen saksı çeşiti ise oldukça önemli bir nokta. Nasıl ki evinizde huzurla ve konforla oturmak isterseniz bitkiler de aynı şeyleri bekliyor. Bonsai saksı kenarının yüksekliği, ağaç gövde kalınlığından fazla olmamalı. Saksı boyutu ağacın üçte ikisine denk gelecek şekilde olmalıdır. Aşırı küçük saksılar görünümü bozar ve aynı zamanda ağacın tutunma gücünü büyük ölçüde azaltır. Çok büyük saksılar ise ağacın etkili bir biçimde görünmesine engel olur. Peki Bonsai saksının altı delik olmalı mı? Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da saksının altında delikler olması gerektiği. Çünkü sulama yaptığınızda topraktaki fazla su deliklerden saksı tabağına akacak ve bitkinizin aşırı sulu kalmasını önleyecektir.
