16. ve 18. yüzyıl arasında ortaya çıkan bir sanat akımı Rönesans’ın klasik sanat anlayışına büyük bir başkaldırı niteliği taşıyordu. “Barok” sanat akımı olarak isimlendirilen bu yeni sanat anlayışı, resimden mimariye, heykelden müziğe kadar pek çok alanı etkiledi. Bu akım, ismini Portekizce, “işlenmemiş inci” anlamına gelen “barrueco” kelimesinden alıyordu. Barok sanatın öne çıkan özelliği ise, Avrupa sanatına getirdiği coşku, heyecan ve dramatik yapıydı. Bununla beraber Barok sanatçılar, eserlerinde aydınlık ile karanlığın karşıtlığını kullanıyorlardı. Böylece hem görüntü hem de anlam olarak son derece etkileyici eserler ortaya çıkıyordu. Ayrıca, İncil’deki hikayeleri sanki bir tiyatro sahnesini tasvir eder gibi eserlerinde işliyorlardı. Bu sebeple Barok tarzda eserler veren ressamların resimleri o dönemdeki pek çok dini kurumun duvarlarını süsledi.
Barok sanat anlayışının getirdiği imkanlar, sanatçılara hiç olmadığı kadar coşkulu ve dramatik eserler üretme fırsatı veriyordu. Bunun sonucunda Barok sanat akımı bütün Avrupa’da yüzyıllar boyunca varlığını sürdürdü. Sizler için Barok dönemi daha yakından tanımanızı sağlayacak 15 ikonik tabloyu listeledik…
Caravaggio’nu en ünlü eserlerinden Aziz Matta’nı Çağrısı, Barok dönemin de en bilinen eserleri arasında yer alıyor. Aziz Matta’nın Çağrısı Roma’daki Contarelli Şapeli’nde bulunuyor. Resimdeki insanlar çağdaş kıyafetler içerisinde tasvir ediliyor. Böylece, resimde anlatılanlar, dini bir hikayeden ziyade tiyatro sahnesinde yaşananları çağrıştırıyor. Ancak Caravaggio’nun asıl ustalığı, ışığı kullanma becerisinde ortaya çıkıyor. Caravaggio’nu ünlü resmi, yapıldığı şapelin mimarisine uygun olarak tasarlanmış. Şapele güneş ışığı girdiği zaman, Mesih’i işaret eden Matta’nın eli aydınlanıyor! Hem sanatsal, hem de teknik açıdan kusursuz olarak üretilen bu eserde Barok sanatın izleyicide uyandırmak istediği coşku ve heyecan fazlasıyla karşılık buluyor.
2. Annibale Carracci, Domine, Quo Vadis?
Annibale Carracci, 17 yüzyılın önde gelen Barok ressamlarından birisi olarak kabul ediliyor. “Domine, Quo Vadis?” isimli eserinde kullandığı parlak renkler ve karakterlerin detaylı yüz ifadeleri Carracci’nin Barok anlayışını net bir şekilde yansıtıyor.
3. Annibale Carracci, The Lamentation of Christ
Barok dönemin kusursuz tekniğini yansıtan bir başka eserde de Annibale Carracci’nin imzası var! İsa Mesih’in öldürülmesinin tasvir edildiği bu eserde, başta Meryem Ana olmak üzere 4 farklı kadın tasvir ediliyor. Resimdeki figürlerin İsa’nın cansız bedeni başında ağıt yakması oldukça etkileyici bir şekilde anlatılıyor…
4. Caravaggio, David with the Head of Goliath
Bu psikolojik yoğunluğu yüksek resim, Caravaggio’nun işlediği bir cinayet sebebiyle Roma’dan sürgün edilmesinden sonra yapıldı! Barok dönemin en ünlü resimlerinde birisi olan eserde Goliath isimli devin kafasını kesen genç Davut tasvir ediliyor.
Barok dönemin en dikkat çekici ressamlarından birisi de Artemisia Gentileschi. Gentileschi, inanılmaz sanat yeteneğinin yanı sıra tamamıyla erkek egemen bir dünyada var olabilmeyi başarmasıyla da oldukça önemli bir figür. Gentileschi, “Judith Holofernesi Öldürüyor” isimli eseriyle, bir anlamda kadın erkek ilişkilerine gönderme yapıyor. Ancak, resmin ana teması yine de dini bir hikayeye dayanıyor. Resmin etkisini artırmak isteyen Gentileschi, bu resimde şiddet unsurlarını ön plan çıkartıyor.
6. Peter Paul Rubens, Leucippus’un Kızlarına Tecavüz
Peter Paul Rubens de Barok dönemin önde gelen sanatçılarından birisiydi. Ancak o, eserlerinde dramatik etkiyi ışık ve gölge oyunlarıyla artırmıyordu. Bunun yerine, eserlerinde canlı bir renk paleti ve dinamik bir hareket kullanıyordu. Leucippus’un Kızlarına Tecavüz isimli eser, Barok dönemi genel sanat anlayışına uymadığı halde, akımın en önemli eserlerinden birisi olarak kabul ediliyor.
7. Francisco de Zurbaran, Aziz Serapion’nun Şehit Edilişi
Barok dönemin İspanya’daki en büyük temsilcilerinden olan Zurbaran, İspanyol Caravaggio lakabıyla anılıyor! Eserlerinde genellikle dini figürleri, dramatik etkisi yüksek bir şekilde tasvir eden ressam, Aziz Serapion’nun Şehit Edilişi’nde de aynı yaklaşımını sürdürüyor. Bu resimde siyah bir arka plan ve beyaz elbiseli bir erkek figürü yer alıyor. Resimdeki basit fakat güçlü kompozisyon tekniği, resmi Barok dönemin güçlü eserlerinden biri haline getiriyor.
8. Peter Paul Rubens, Paris’in Yargısı
Rubens’in bu tablosu, Barok dönemin önde gelen temalarından birine odaklanıyor. Resimde, Antik Yunan mitolojisindeki tanrıçalardan hangisinin daha güzel olduğuna dair bir oylama anı tasvir ediliyor. Yunan mitolojisindeki bir başka karakter olan Paris, hangi kadının daha güzel olduğuna karar veriyor. Hera, Athena ve Afrodit’in yer aldığı oylama anı, Rubens’in detaycı ve renkli üslubuyla resmediliyor.
9. Georges de La Tour, Yas Tutan Mary Magdalene
Barok dönemin Fransız ressamı Georges de La Tour, eserlerinde mum ışığıyla aydınlatılan figürlere yer vermesiyle ünlü. Yas Tutan Mary Magdalene resmi de sanatçının bu tarzının devam ettirdiği bir eser. Resimde sade fakat etkileyici bir “an” anlatılıyor. Üstelik, kompozisyonun merkezinde yer alan kafatası, resmi göründüğünden çok daha sembolik bir yapıya büründürüyor…
10. Rembrandt, Gece Devriyesi
Hollandalı ressam Rembrandt, sadece eserlerinde ışık ve gölgeyi büyük bir ustalıkla kullanıyor. Rembrandt’ın yeteneğini ortaya çıkartan bir diğer unsur ise, pek çok insan figürünü neredeyse gerçek boyutlarıyla eserlerine yansıtabilmesi. Gece Nöbeti, sanatçının iki farklı alandaki ustalığını gözler önüne seriyor. Öte yandan, Gece Devriyesi Rembrandt’ın kişisel becerisiyle beraber Barok dönemin sanat anlayışını da yansıtıyor.
11. Nicolas Poussin, Sabine Kadınlarının Kaçırılması
Nicolas Poussin, Sabine Kadınlarının Kaçırılması eserinde, çok sayıda insan figürünü aynı anda ustalıkla resmediyor. Üstelik Poussin’in dinamik ve hareketli tarzı, resmin dramatik yapısını ön plana çıkarıyor.
12. Charles Lorrain, Saba Kraliçesi’nin Yola Çıkışı
Charles Lorrain, Barok dönemde manzara, denildiği zaman akla ilk gelen ressamlardan. Saba Kraliçesi’nin Yola Çıkışı da, pek çok Barok resimde olduğu gibi, İncil’deki bir hikâyeyi anlatıyor. Ancak, Lorrain’in resimde kullandığı teknik oldukça ilginç. Ressam, eserin dramatik yapısını güçlendirmek için ışık ve gölge oyunlarına başvurmuyor. Bunun yerine pastel renkler ve perspektif ile ihtişamlı bir liman sahnesi ortaya çıkarıyor.
13. Diego Velazquez, Papa X. İnnocent’in Portresi
Diego Velazquez tarafından çizilen Papa X. İnnocent’in portresi pek çok uzman tarafından gelmiş geçmiş en iyi portre olarak kabul ediliyor! İspanyol ressam Velazquez, İtalya’ya yaptığı bir yolcukta, Masum X. olarak anılan Papa Giovanni Battista Pamphili’nin portresini çizmekle görevlendirildi. Bu önemli görev için uzun süre portre çalışmaları yaptı. Velazquez uzun süren çalışmaların sonunda, resmi bitirmeyi başardı. Sonuçta ortaya çıkan tablo o kadar gerçekçiydi ki, Papa’nın kendisi bile resmi fazla gerçekçi buldu!
14. Diego Velazquez, Nedimeler
Nedimeler, sadece Barok dönemin değil, bütün sanat tarihinin en çarpıcı en ilginç resimlerinden! Velazquez’in bu ikonik resmi, ancak dikkatli gözlerin keşfedebileceği pek çok gizem barındırıyor. Çünkü İspanyol ressamın başyapıtı kabul edilen resim oldukça katmanlı. Resmin odağında İspanya Kralı IV. Felipe’nin kızı ve nedimeleri yer alıyor. Ancak resimde yer alan diğer karakterler çok daha ilgi çekici. Resmin sol köşesinde Velazquez’in kendisi bir resim çalışması sırasında seyirciye bakarken tasvir ediliyor. Ressamın arkasındaki aynada ise kral ve kraliçenin tasviri var. Bununla beraber resmin farklı katmanlarında yer alan daha pek çok detay var. Ayrıca, pek çok sanat tarihçisi, resmin gerçekten yaşanmış bir anı tasvir ettiği görüşünde. Sonuçta, Barok resmin en önemli isimlerinden Valezquez’in Nedimeler isimli eseri yüzyıllar sonra bile adından söz ettiriyor.
15. Elisabetta Sirani, Portia Wounding Her Thigh
Elisabetta Sirani de tıpkı Artemisia Gentileschi gibi Barok dönemin önemli kadın ressamlarından birisiydi. Onun eserlerindeki ana temayı da kadınlar hakkındaki olaylar oluşturuyordu. Portia Wounding Her Thigh isimli eserde ise, Porita’nın eşine onun dengi olduğunu ispat etmek için kendini yaralaması anlatılıyor.
