Türkiye, tarihinin en önemli seçimlerine hazırlanıyor. Adeta ülkemizin kaderinin belirleneceği 24 Haziran 2018’de yapılacak seçim, aynı zamanda 16 Nisan 2017 referandumuyla kabul edilen ve bugüne kadar kısmen uygulanmaya başlayan yeni anayasanın da tamamen yürürlüğe girmesini sağlayacak.
24 Haziran’da yapılacak seçim hem cumhurbaşkanını hem de milletvekillerini belirleyecek. İlk turda cumhurbaşkanlığı için salt çoğunluk sağlanamazsa 8 Temmuz’da ülke bir kez daha sandık başına gidecek. 24 Haziran Cumhurbaşkanlığı ve 27. dönem Milletvekili Genel Seçimleri ile ilgili bilinmesi gerekenleri ve oy kullanırken dikkat etmeniz gereken her şeyi içeriğimizde bulabilirsiniz…
Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri 24 Haziran günü yapılacak. Bu seçim aynı zamanda 16 Nisan 2017’de referandumla kabul edilen yeni anayasanın tamamen uygulanabilirliğini sağlayacak
24 Haziran’da vatandaşlar hem cumhurbaşkanı hem de milletvekili seçimi için 2 oy kullanacak. Bu seçimle birlikte TBMM’deki milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkacak. Başbakanlık makamı yürürlükten kalkacak ve yürütmenin başına cumhurbaşkanı geçecek. TBMM’nin bakanlar kurulu denetleme yetkisi kısıtlanacak. Meclisteki milletvekili sayısının salt çoğunluğunun sağlanması durumunda ise Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma önergesi verilebilecek. Refarandumla kabul edilen yeni anayasayla birlikte birçok şey değişecek. Yeni anayasayla ilgili Barolar Birliği’nin hazırladığı karşılaştırmalı ve açıklamalı metine buradan ulaşabilirsiniz.
Eğer 24 Haziran’da cumhurbaşkanı seçiminde salt çoğunluk sağlanamazsa seçmenler 8 Temmuz 2018’de cumhurbaşkanı seçimi için tekrar sandık başına gidecekler
Birinci turda en çok oy olan 2 aday 8 Temmuz’da tekrar seçime gidecek ve cumhurbaşkanı bu iki aday arasından belirlenecek. Adayların cumhurbaşşkanı seçilebilmesi için 2. turda da salt çoğunluk aranacak.
YSK’nın açıkladığı sayılara göre 81 ilde 56 milyon 322 bin 632 seçmen ve 180 bin 65 sandık bulunuyor. Yurt dışında ise tam 3 milyon 47 bin 328 seçmen var
Toplamda Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri’nde oy kullanabilecek olan 59 milyon 369 bin 960 seçmen bulunuyor.
Yurt dışında oy kullanan seçmenler; 60 ülke, 123 Dış temsilcilik (7-19 Haziran) ve 34 Gümrük Kapısı’nda (7-24 Haziran) oy kullanabiliyor
Oy kullanma işlemi 24 Haziran günü tüm yurtta 08:00’da başlayıp 17:00’da son bulacak
Oy kullanma işlemi sırasında seçmenlere biri cumhurbaşkanı biri milletvekili seçimi için olmak üzere toplamda 2 oy pusulası ve 1 zarf verilecek. Oy kullanan seçmen ise 2 oy pusulasını aynı zarfa koyarak sandığa atacak
Seçmenler, oy pusulaları ve zarfların YSK tarafından mühürlenmiş olmasına dikkat etmeli.
Oy pusulalarından birinde Cumhurbaşkanı adayları; Muharrem İnce, Meral Akşener, Recep Tayyip Erdoğan, Selahattin Demirtaş, Temel Karamollaoğlu ve Doğu Perinçek buluncak
Cumhurbaşkanı adayları pusulada fotoğrafları ve isimleriyle yer alacak.
Diğer oy pusulasında milletvekili seçimleri için ise AKP ve MHP’nin bulunduğu Cumhur İttifakı; CHP, İYİ Parti ve Saadet Partisi’nin bulunduğu Millet İttifakı; HÜDA PAR, Vatan Partisi ve HDP yer alıyor
Seçmenler “Evet” veya “Tercih” yazan mühürleri kullanarak oylarını kullanabilecekler. 2 mühür de geçerli sayılacak
Oy pusulalarının koyulacağı zarflar filigranlı kâğıttan üretilmiş ve ön yüzünün sol üst köşesinde Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu amblemi ve ilçe seçim kurulu başkanlığı mührünü taşıyan sarı renkte zarflar olmalıdır.
a) Sandık kurulunca verilen biçim ve renkte olmayan,
b) “Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu” filigranı olmayan kâğıttan imal
edilmiş olan,
c) Yüksek Seçim Kurulu amblemi olmayan,
d) Üzerinde İlçe Seçim Kurulu mührü bulunmayan,
e) Üzerinde sandık kurulu mührü bulunmayan,
f) Tamamı yırtılmış olan,
g) Üzerinde İlçe Seçim Kurulu ve sandık kurulu mührü dışında herhangi bir mühür, imza, yazı, parmak izi veya herhangi bir işaret bulunan
zarflar geçersiz sayılır.
Oy pusulalarının her biri filigranlı kâğıttan üretilmiş, üzeri Yüksek Seçim Kurulunca numaralanıp mühürlenmiş ve arkası sandık kurulu mührü ile mühürlenmiş olmalıdır
Geçerli olmayan oy pusulaları
MADDE 42-
a) Sandık kurulunca verilen biçim ve renkte olmayan,
b) Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu filigranı bulunmayan,
c) Arkasında sandık kurulu mührü bulunmayan,
d) Hiçbir yerine “TERCİH” veya “EVET” mührü basılmamış olan,
e) Birden fazla cumhurbaşkanı adayına, aynı ittifak içinde yer almayan birden fazla
siyasi partiye, birden fazla ittifaka veya birden fazla bağımsız adaya ayrılan alanlara
“TERCİH” veya “EVET” mührü basılmış olan,
f) Birden fazla cumhurbaşkanı adayına, aynı ittifak içinde yer almayan birden fazla siyasi partiye, birden fazla ittifaka veya birden fazla bağımsız adaya ayrılan alana taşmış “TERCİH” veya “EVET” mührü bulunan,
g) Sandığın ait olduğu seçim çevresinden başka bir seçim çevresi için düzenlenmiş olan,
h) Bütünlüğü bozulacak şekilde yırtılmış veya koparılmış olan,
i) Üzerine “TERCİH” veya “EVET” mührü dışında veya “TERCİH” veya “EVET” mührü yerine herhangi bir özel işaret, herhangi bir isim, imza kaşesi, mühür veya parmak izi basılmış olan,
j) Üzerinde yer alan cumhurbaşkanı adaylarına, siyasi partilere, ittifaklara veya bağımsız adaylara ait bölümleri belirgin bir şekilde ve özel olarak karalanmış, çizilmiş veya işaretlenmiş olan,
k) Üzerinde yer alan matbu yazıların ve şekillerin dışında yazılar veya harfler veya sayılar yazılmış veya şekiller çizilmiş olan, birleşik oy pusulaları geçerli değildir
Oy kullanma süreci nasıl ilerler ve ne yapmanız gerekir?
1. Öncelikle oy kullanabilmeniz için T.C. Kimlik numaranızı taşıyan; Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı (TCKK), geçici kimlik belgesi, nüfus cüzdanı, resmî dairelerce verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, evlenme cüzdanı, askerlik belgesi, sürücü belgesi, hâkim ve savcılar ile yüksek yargı organı mensuplarına verilen mesleki kimlik kartı, avukat, noter ve askerî kimlik kartı gibi kimliğini tereddütsüz ortaya koyan resimli, resmî nitelikteki belgelerden birini sandık kuruluna ibraz etmeniz gerekir.
2. Sandık kurulu üyesi önce kimlik belgenizi ve varsa seçmen bilgi kâğıdınızı kontrol eder.
3. Sandık kurulu mührü ile mühürlenmiş oy zarfı ile birlikte, size verilen Cumhurbaşkanı ve Milletvekili Seçimine ait 2 ayrı birleşik oy pusulasını ve
Evet/Tercih mührünü alarak oy verme kabinine girin. Tercih ettiğiniz Cumhurbaşkanı adayı, siyasi parti, ittifak veya bağımsız aday için ayrılan bölümden dışarı taşrmamak suretiyle mührü basın.
4. Mührün kurumasını bir müddet bekledikten sonra, birleşik oy pusulalarını yazılı alan dışa gelecek şekilde ayrı ayrı katlayıp aynı zarfa koyun.
5. Kapalı oy verme yerinden çıkıp, zarfı sandığa bizzat atın. Evet/Tercih mührünü sandık kuruluna teslim edin.
6. Sandık seçmen listesinde isminizin karşısına imzanızı atın ve kimlik kartınızı alın.
Sandık ve seyyar sandık kurulları ile ilgili bilinmesi gerekenler
Sandık ve Seyyar Sandık Kurulu 1 başkan, 6 asıl ve 6 yedek üyeden oluşur ve asıl üyeleri ile toplanır. Seyyar sandık, okullarda oy kullanamayanlar için kurulan bir hizmettir. Sandık kurulu oy verme günü olan 24 Haziran 2018 Pazar günü oy verme saatinden en az bir saat önce sandık başında toplanarak Genelge’de belirtildiği şekilde andiçer. Sandık başkanı her zarfın üzerine sandık kurulu mührünü basar ve zarfların sayısı ile her birinin ön yüzünün sandık kurulu mührüyle mühürlenmiş olduğunu tutanak defterine geçirir. Sandık kurulu oy verenlerin sayısını belirler ve yüksek sesle ilan eder. Kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve zarfları sayılarak ayrı ayrı paketler halinde mühürlenmelidir. Sandık kurulunun yetkileri ve görevleriyle ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Bitiş saatinde oy vermek üzere bekleyen seçmenler sandık başkanı tarafından sayılır ve kimlikleri alınarak oy kullanmalarına izin verilir. Ancak bitiş saatinden (17:00) sonra gelen seçmenler oy kullanamaz
Oyların sayımı sırasında oy verme yerinde bulunanlar oyların sayım ve dökümünü izleyebilirler. Sayım sırasında sandığın bulunduğu odanın kapısı açık tutulmalıdır
Seçmenlerin kendi oy kullandığı sandığın çevresinde kendisine ayrılan bir alanda sayımı izleme ve bir usulsüzlük tespit ederse müşahitlere başvurma hakkına sahiptir. Ayrıca seçmenin sandık kuruluna itiraz hakkı da vardır. İtiraz dilekçesini yazıp sandık kuruluna imzalatabilir, sandık kurulunun imzalamaması durumunda şahitlere imzalatabilir ve dilekçeyle sandık çevresinde bir avukata başvurabilir.
Önce Cumhurbaşkanı seçimine ait oy pusulalarının sayım ve dökümü yapılır. Sandık başkanı oy pusulasının ön yüzünü herkesin görebileceği ve işitebileceği şekilde okumalıdır
Seçmenlerin Sandıkların kapatılıp oyların sayılması ve çuvalların ilçe seçim kurullarına gönderilmesine kadar olan süreçte gözlemcilik yapması yani müşahit olması da seçim güvenliğini etkileyen çok önemli bir etken
Müşahitlerin sayım masasının başında durup oy pusulalarını görerek sayım boyunca tuttukları tutanakları sandık kuruluna imzalatma hakları vardır. Tutanak alsalar da sandık kuruluyla birlikte İlçe Seçim Kurulu’na gidebilirler. Sandık kurulunun görevlerini doğru bir şekilde yapıp yapmadığını kontrol edip gerekli itirazlarda bulunabilirler.
Seçim güvenliğinin sağlanması ve seçimin adil bir şekilde gerçekleşmesi için ister siyasi partilere başvurarak ister Oy ve Ötesi gibi bir sivil toplum platformu aracılığıyla sandık başında müşahit olarak yer alabilirsiniz. Müşahitlerin hakları, yapması gerekenler ve çeşitli eğitimler için Oy ve Ötesi’nin internet sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Oy kullananların oylarını doğru şekilde kullanmaları da oldukça önemli! Şimdi YSK’nın örnek oy pusulaları üzerinden oyunuzun hangi durumlarda geçerli ya da geçersiz olacağına bakalım…
İttifak bölümünde herhangi bir partiye değil de çizilmiş sınırlar içinde ittifak ünvanı bölümüne basılan mühürler ittifakın ortak oyu olarak sayılır
Aşağıdaki gibi ittifak ünvanı bölümüne taşacak şekilde, bir siyasi partiye ayrılan alana basılan mühürler geçerli sayılır ve H partisinin oyu olarak kabul edilir
Mührün ittifak alanı içinde siyasi partiye ayrılmış kısma basılması halinde oy geçerli sayılır ve G partisinin oyu olarak kabul edilir
Başka bir siyasi parti ve ittifak alanının dışına taşmaması şartıyla ittifak alanına mühür basılan oylar geçerli sayılır. Bu oy ittifakın oyu olarak kabul edilir
Bir siyasi parti için ayrılan alana basılan mühürler, başka bir siyasi partinin alanına taşmadığı sürece geçerli sayılır. Aynı durum ittifak alanları için de geçerlidir
İttifak alanına basılan bir mühür başka bir siyasi partinin alanına taşmadığı sürece geçerli sayılır.
İttifak alanı içinde kalan ancak hangi partiye olduğu belirlenemeyen oylar geçerlidir ve bu oylar ittifakın oyu olarak sayılır
İttifak alanı içinde hem bir siyasi partiye ayrılan bölüme hem de ittifak ünvanının yer aldığı bölüme basılan oylar geçerlidir ve bu oy F partisinin oyu olarak kabul edilir
Aynı ittifak içerisinde yer almayan iki ayrı siyasi partiye mühür basılması durumunda bu oy geçersiz sayılır
Birden fazla ittifak alanına ayrılan alana mühür basılmış oy pusulaları geçersiz sayılır
Hem ittifak alanı içinde yer alan bir siyasi partiye hem de ittifak alanı içinde yer almayan bir siyasi partiye mühür basılmış oylar geçersiz sayılır
Herhangi bir ittifaka dahil olmayan 2 siyasi parti arasında kalmış ve alanları ayıran çizgili bölgeyi aşıp başka bir siyasi partinin alanına taşan mühürlerin bulunduğu oy pusulaları geçersiz sayılır
Son olarak BBC Türkçe kaynak alınarak hazırlanan, 1. turdan 2. tura tüm aşamalarıyla seçim takvimi…
