1 Nisan: Kimilerimiz İçin Sinir Harbi Yaşatan Şaka Günü Nereden Geliyor?

İnsanlar neden 1 Nisan’ı Şaka Günü ilan etmişler? Neden 1 Mart, 1 Ocak vs değil de 1 Nisan’ı hala Şaka Günü olarak kutluyoruz? Eğer bu soruları siz de kendi kendinize soruyor ama cevabını bulamıyorsanız derdinize ortak olabiliriz?. Hazır bugün 1 Nisan Şaka Günü iken, gelin bu sorunun cevabını birlikte öğrenelim.

1 Nisan Şaka Günü, ülkemiz dışında ABD, Kanada, Belçika, Hollanda, Japonya, İsviçre gibi dünyanın birçok yerinde kutlanıyor. Bu günde insanlar birbirine hem en tuhaf hem en sinir bozucu hem de en unutulamayacak (!) cinsten şakalar yapabiliyor?‍♀️

Öyle ki, bu gün kimilerimiz için son derece sinir bozucu geçebiliyor?

Peki bazılarımız için neşe kaynağı olan; bazılarımıza ise sinir harbi yaşatan 1 Nisan Şaka Günü nasıl ortaya çıktı? 1 Nisan Şaka Günü tarihçesi, kökeni nedir?

Bununla ilgili farklı iddialar var. Bunlardan en eskisi ise; Antik Roma’da Kibele kültü takipçilerinin kutladığı Hilaria festivallerine kadar gidiyor

Hilaria, Latincede “neşe” anlamına gelir. Kibele kültünün takipçileri, bu festivallerde farklı bir kılığa girerler, halktan kişilerle ya da yargıçlarla alay ederlerdi. Bu eğlence biçiminde Mısır efsanesi İsis, Osiris ve Seth’ten ilham aldıklarına dair rivayetler vardır.

Ayrıca bu gün, Pagan kültüründe 1 Nisan’a denk gelen Fous Bayramı’na da karşılık gelir

Öte yandan insanlar bu bayramı Hindistan’da “Holi” ismiyle, 31 Mart gününde birbirlerine ilginç hediyeler alarak kutluyorlar

1 Nisan Şaka Günü tarihçesi söz konusu olduğunda karşımıza Haçlılar ile Müslümanlar arasındaki mücadele de çıkıyor. İddiaya göre bu günün kökeni, Haçlıların Endülüs Müslümanlarının son kalesi olan Gırnata’yı ele geçirmek için devreye soktukları hileli bir plana dayanıyor

15. yüzyıl sonlarında Haçlı ordusu, İspanya’daki Endülüs Müslümanlarının son kalesi olan Gırnata‘yı kuşatmışlardı. Ancak kış şartlarının da etkisiyle kaleyi bir türlü ele geçirememişlerdi. İddiaya göre, 31 Mart gecesinde Haçlıların komutanı bir elinde İncil, bir elinde Kur’an-ı Kerim ile kaledekilere şöyle demiş:

“Şu iki kitap üzerine yemin ederim ki, teslim olursanız bu akşam size bir şey yapmayacağım” 

Onun bu sözünün ardından Müslümanlar öldürülmemeleri karşılığında kaleyi Haçlılara vermişler. Fakat ertesi sabah, yani 1 Nisan günü Müslümanlar ölümle burun buruna gelmişler. Ve Haçlılara “Bizi öldürmeyeceğinize dair yemin etmiştiniz, bize söz vermiştiniz.” demişler. Ancak artık iş, işten geçmiştir. Haçlıların komutanının bu tepkiye verdiği cevap ise;  “Benim sözüm size dün akşam içindi, bugün için size bir sözüm yoktur.” şeklinde olacaktır. Ve verilen emir ile o gün Müslümanlar öldürülür. Bu yüzden 1 Nisan Şaka Günü yerine Hile Günü olarak anılmaktadır.

Bir başka efsaneye göre, 1 Nisan Şaka Günü kökeni Fransa’ya uzanıyor. Her şey, bir “yılbaşı” inatlaşması ile başlıyor. Sonrasında bu inatlaşma, yerini Nisan 1 şakasına bırakıyor

Fransa Kralı IX. Charles, 1564 yılında yılbaşını 1 Nisan’dan 1 Ocak tarihine çekti. Fakat bazı kişiler bunu protesto etti ve 1 Nisan’ı yılbaşı olarak kutlamaya devam etti. Onların bu şekilde inatlaşması 1 Nisan’da geleneksel olarak şaka yapan; alay eden insanları beraberinde getirdi. Bu kişiler, 1 Nisan’ı yılbaşı olarak kutlamaya devam edenlerle alay etmek için geleneksel olarak şakalar yaptılar.

Hatta 1 Nisan’ı yılbaşı olarak kutlamaya devam edenlere “Nisan Balığı” (Poisson d’avril) ya da “Nisan aptalları” ismini vermişlerdi. Dolayısıyla o dönemde 1 Nisan’ı Şaka Günü yerine “Aptallar Günü” olarak ilan ettiler.? Fakat yıllar sonra Fransızlar, her yılın 1 Nisan gününde yaptıkları şakaları kültürlerinin bir parçası olarak gördüler. Sonuçta, Fransa’da başlayan akım, daha sonra diğer ülkelerde de kendisini gösterdi.

Öte yandan 1 Nisan Şakası Günü, İngiltere’de de April Fools’ Day (Aptallar Günü) olarak geçiyor. Hatta İngilizler, bu gün içerisinde şakalarını sadece öğlene kadar yapabiliyorlar. Yani işlerini öğleden sonraya bırakmıyorlar?

İngiltere’de 1 Nisan şakası ile ilgili en eski yazılardan biri, 1698 yılına ait. Bu yazıya göre 1 Nisan şakası, aslanların yıkandığına inanan insanların Londra Kulesi’ne gitmesi suretiyle yapılmış.

Ayrıca bu gün, İskoçya’da Gowk veya Cuckoo günü olarak geçer. Bu günlerde insanlar şaka amaçlı sahte işlere gönderilir. Hatta bu duruma “gowk avlamak” derler

Gowk, kelime anlamı olarak guguk kuşu demektir ve aptal olmayı simgeler. Ancak buna ek olarak bir de Tailie Day‘i kutlarlar. Böylece Şaka Günü, iki günlük bir olay haline gelir. Tailie Day’de ise popolarına sahte kuyruk takarak; ya da “kick me” (bana vur) gibi yazılar yapıştırarak şakalar yaparlar?

BONUS: Biraz da soğuk esprileriyle sosyal medya fenomenliği yolunda emin adımlarla ilerleyen Mustafa Akdoğan’dan bahsedelim.? Okumak için tıklayın

Kaynak: 1, 2, 3