İnsanlar olarak, olaylar karşısında verdiğimiz tepkiler değişiklik gösterebiliyor. Kişilerin karakteristlik özellikleri de bu konuda etkili oluyor. Bazı insanlar daha öfkeli ve sert bir yapıya sahipken bazıları ise kırılgan. Bazıları yüksek empati yeteneğine sahipken bazıları ise son derece duyarsız. HSP (Highly Sensitive Person) ya da SPS (Sensory Processing Sensitivity) ise yüksek derecede hassas insan anlamına geliyor. Ancak burada hassas kelimesiyle kast edilen kırılganlık değil. Aslında duyarlı kelimesi bu tanıma çok daha uygun. Peki nedir yüksek duyarlı insan? Yüksek duyarlığı olduğunuzu gösterebilecek işaretler neler?
Hepimizin dünyayı algılama şekli ve olaylara verdiği tepkiler farklı. Yüksek duyarlı insanlar (HSP) ise dünyayı diğerlerinden farklı bir şekilde deneyimliyor
Doğuştan gelen biyolojik bir farklılık nedeniyle, yüksek duyarlı insanlar dünyadaki inceliklerin farkına varabiliyor ve bilgiyi derinlemesine işleyebiliyorlar
Bu biyolojik farklılık ise merkezi sinir sisteminin artan duyarlılığı. Bu sayede fiziksel, sosyal ve duygusal uyaranlar bilişsel olarak daha derin şekilde işleniyor.
Bu durum ise bu kişilerin yaratıcı, anlayışlı ve empatik olma eğiliminde oldukları anlamına geliyor. Ancak bu duyarlılıkları nedeniyle diğer insanlara oranla çok daha fazla strese maruz kalabiliyorlar
Yüksek duyarlı olma durumu bir hastalık değil, son derece normal bir durum. Ancak çoğu zaman yanlış anlaşılıyor çünkü nüfusun sadece yüzde 15 ila 20’si yüksek duyarlı insan olarak sınıflandırılıyor
Peki siz yüksek duyarlı insan mısınız? İşte yüksek duyarlı insanların özellikleri;
1. Şiddet ve her türlü zulümden kesinlikle nefret ederler
Herkes şiddet ve zulümden nefret eder. Ancak çok hassas insanlar için bunu görmek veya duymak son derece rahatsız edici olabilir. Çok korkutucu, kanlı veya şiddet içeren filmleri üzülmeden ve hatta fiziksel olarak hasta hissetmeden izleyemiyorsanız HSP olabilirsiniz. Benzer şekilde, hayvan zulmü veya benzeri acımasız eylemlerle ilgili bir haberi sindiremeyebilirsiniz. Aslında çoğumuz bunu yapamıyoruz.
2. Diğer insanların duygularını özümsedikleri için sık sık duygusal olarak tükenirler
Son derece hassas insanlar, diğer insanların duygularını özümseyebilirler. Yüksek duyarlı bir insanın bir odaya girmesi ve oradaki insanların ruh halini hemen algılaması alışılmadık bir durum değildir. Bunun nedeni, çok hassas insanların – yüz ifadeleri, vücut dili ve ses tonu dahil – başkalarının gözden kaçırabileceği inceliklerin farkında olmasıdır. İnsanların duygularını hissettikleri için de, olumsuz duygular onların duygusal olarak tükenmesine neden olabilir.
3. Zaman baskısı onları gerçekten rahatsız eder
Öğrencilik dönemlerinde son teslim tarihi olan ödevler ya da küçük bir zaman dilimine sıkıştırılmış sınavlar sizi endişelendiriyor muydu? Belki de böyle sınavlarda normalde olduğu kadar iyi performans gösteremiyorsunuz. Peki bir yetişkin olarak, yapılacaklar listenizde çok fazla şey olduğunda ve bunları bitirmek için yeterli zamanınız olmadığında, kendinizi çok stresli hissediyor musunuz? Eğer böyleyse yüksek duyarlı bir insan olabilirsiniz.
4. Ani ve yüksek seslerden korkarlar
Yüksek sesler alışılmadık zamanlarda hepimizi korkutabilir. Ancak yüksek duyarlı insanlar korkmaktan ziyade bu seslerden rahatsız olurlar. Kakafoni onlar için adeta bir işkencedir.
5. Ağrı toleransları daha azdır
Birçok HSP, HSP olmayanlara göre baş ağrısı, vücut ağrıları, yaralanmalar gibi durumlara çok daha duyarlıdır. Ağrı konusunda toleransları oldukça azdır.
6. Değişim onlar için son derece rahatsız edicidir
Yüksek duyarlı insanlar belirli bir rutine bağlı kalmaktan hoşlanırlar. Çünkü tanıdık olan onlara göre yeni olan bir şeye göre çok daha güvenlidir. Bu nedenle olumlu ya da olumsuz her türlü değişim onları rahatsız edebilir. Örneğin, yeni biriyle çıkarken veya bir iş terfisi alırken, HSP’ler kendilerini mutlu oldukları kadar stresli de hissedebilirler. Genel olarak, HSP’lerin değişime uyum sağlamak için diğerlerinden daha fazla zamana ihtiyacı vardır.
7. Canlı ve oldukça neşeli bir iç dünyaları vardır
Bilgileri ve duyguları derinden işledikleri için zengin bir iç dünyaları vardır. Yüksek duyarlı kişilerin genellikle çocukluklarında birkaç hayali arkadaşı olmuş ve birçok hayal kurmuşlardır. Bir yetişkin olarak ise son derece gerçekçi rüyalar görebilirler.
8. Derin düşünürler ve bir arayış içindedirler
Bir HSP olmanın temel taşı, bilgiyi derinlemesine işlemektir. Bu, diğer insanlardan yüksek duyarlı kişileri ayıran en büyük özelliktir. Deneyimleriniz ve eylemleriniz üzerine çok daha fazla düşünürsünüz. Ne yazık ki, bu aynı zamanda olumsuz düşünmeye daha yatkın olduğunuz anlamına da geliyor. Bazen zihninizde takıntılı bir şekilde olayları defalarca tekrar eder ve bunları endişeli düşüncelere dönüştürüsünüz.
Öte yandan yüksek duyarlı kişiler hayattaki büyük sorulara cevap ararlar. Her şeyin neden olduğu gibi olduğunu ve tüm bunların içindeki rollerinin ne olduğunu sorgularlar.
9. Hayatın güzelliklerinden derinlemesine etkilenirler
Şiddet ve negatiflikten ne kadar rahatsız olurlarsa, güzellikleri görmek de onları o kadar derinlemesine etkiler. Güzel yemekler, zengin kokular, güzel sanat eserleri veya heyecan verici melodiler onları derinden etkiler. Müzik veya bazı sesler yüksek duyarlı kişileri neredeyse trans benzeri bir duruma sokar.
10. Tartışmalardan hem ruhsal hem fiziksel olarak etkilenirler
Yüksek duyarlı kişiler, yakın ilişkilerinde gerginlik veya anlaşmazlık olduğunda, bunu derinden hissederler. Hatta birçok HSP, tartışma sırasında fiziksel olarak hasta hissettiğini bildirmiştir. Sonuç olarak, bazı çok hassas insanlar tartışmalardan kaçınır, diğer kişiyi mutlu etmek için neredeyse her şeyi yapar veya söylerler.
Kaynak: 1
