Kodlanmış Ön Yargı: Yapay Zekaya Göre Ünlü Araba Markalarının Sürücüleri Nasıl Görünüyor?
Yapay zeka sohbet botu ChatGPT ve metinsel açıklamaları görsele dönüştüren Midjourney kullanılarak ünlü araba markalarının sürücülerinin nasıl göründüğü betimlendi.
İster insan olsun ister yapay zeka, bazı konularda ön yargılar devam ediyor. Bu durumu, otomotiv sitesi Rerev’in yapay zeka ve klişeler konusunda yaptığı deney de gözler önüne seriyor. Rerev, sohbet robotu ChatGPT’ye 10 popüler araba markası insan olsaydı nasıl özelliklere sahip olurdu sorusunu sordu. Ardından bu tanımlamalar kullanılarak, metinsel açıklamaları görsele dönüştüren başka bir yapay zeka modeli Midjourney’de bu özelliklerin bir görüntüsü oluşturuldu. Sonuçlar oldukça ilginç, çünkü yapay zeka araba kullanan kişileri genellikle erkek olarak görüntüledi. Dahası yapay zeka, bazı markaları hangi “tip” insanların kullanabileceği ön yargısına da sahipti.
Ne yazık ki, kadınların araba kullanması konusunda otomotiv dünyasında ve dolayısıyla yapay zekada büyük ön yargılar var. Çünkü yapay zekayı insanlar kodluyor ve yapay zeka insanların internet dünyasında oluşturduğu içeriklerden besleniyor. Bunun dışında yapay zekanın oluşturduğu insanlar, markanın ortaya çıktığı ülkede yaşayan insanların fiziksel özelliklerine benzetildi. Yani Ferrari’nin sahibi İtalyan, Honda ve Toyota’nın sahibi ise Japon. Benzer şekilde, Chevrolet ve Ford sahiplerinin her ikisi de Amerikalı gibi görünüyor. Hadi gelin sonuçları yakından inceleyelim.
Volkswagen
ChatGPT, Volkswagen sahiplerini şu şekilde tanımladı: “Çevreye duyarlı bir yaşam tarzıyla ilişkilendirilme eğilimindeler. Rahat tavırları ve gündelik tarzları ile hayata karşı tasasız bir tavrı yansıtıyorlar.”
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
İlginç
Eko-bilinçli
Sarhoş
Gündelik
Bohem
Liberal
Tasasız
Alternatif
Toyota
Toyota sahipleri savurganlıktan çok pratikliğe ve güvenilirliğe değer veren kişiler olarak tanımlandı. ChatGPT’ye göre, “Mantıklı görünümleri ve aile odaklı zihniyetleri, güvenilir ulaşım tercihlerini yansıtıyor.”
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Mantıklı
Pratik
Güvenilir
Verimli
Ortalama
Aile odaklı
Sıradan
Tutucu
Macerasız
Güvenilir
Ferrari
Yapay zeka, Ferrari sahiplerinin zenginlik, lüks ve savurganlığa olan sevgisine odaklandı. Hatta ChatGPT, bu lüks araç sahiplerinin ortak algısını şöyle özetliyor; “Gösterişli görünümleri ve gösterişli yaşam tarzları, varlıklarını sergileme isteklerinin ifadesi olarak görülüyor.”
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Zengin
Gösterişli
Abartılı
Dikkat çekici
Bozuk
Yüksek bakım
Anlayışlı
Bilinci yerinde
Ford
Ford, ilk olarak Amerikan otomobil markası olmasıyla ön plana çıkıyor. ChatGPT’de yorumlarını buna göre yapmış. Yapay zeka, Ford sahiplerini “çalışkan ve ayakları yere basan bireyler” olarak tanımlıyor. “Sağlam görünümleri ve pratik tarzları mavi yakalı köklerini yansıtıyor”
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Mavi yakalı
Sağlam
Pratik
Geleneksel
Çalışkan
Vatansever
Gerçekçi
Tutucu
Zorlu
Saçma sapan
Tesla
Belki de Silikon Vadisi ile olan ilişkisinden dolayı Tesla, sahiplerini daha genç gösteren tek araba oldu. Yapay zeka, bu kişileri “fütürist tarzları ve en son teknolojiye olan ilgileri, inovasyona yönelik eğilimlerini yansıtıyor” şeklinde tanımlıyor.
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Teknoloji meraklısı
Varlıklı
İleri düşünme
Eko-bilinçli
Fütüristik
Çalışkan
İlerici
Modern
Yenilikçi
Elitist
Chevrolet
Chevrolet, listedeki diğer Amerikan otomobil markası Ford’a benzer bir şekilde yansıtılıyor. ChatGPT, “Chevrolet sahipleri tamamen Amerikan, sağlam bir hava yayıyor. Güvenilir ve güçlü varlıkları, markanın Amerikan otomotiv kültüründeki derin kökleri ile örtüşüyor.”
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Amerikalı
Sağlam
Tır şoförü
Vatansever
İşçi sınıfı
Geleneksel
Güvenilir
Ülke
Güçlü
BMW
BMW sahipleri biraz kötü bir şöhrete sahip. ChatGPT, bu kişilerin bir üstünlük havasına sahip olduklarını, genellikle statü ve lükse çok fazla değer verdiklerini söylüyor.
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Kibirli
Geriye jölelenmiş saç
Gösterişli
Yetkili
Cilalı
Kendini beğenmiş
Agresif
Gösterişli
Aşırı özgüvenli
Honda
Honda’nın uygun fiyatlı ve güvenilir otomobiller üretme konusundaki itibarı nedeniyle ChatGPT, Honda kullananları pratik ve mütevazı bireyler olarak görüyor.
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Pratik
Ekonomik
Ortalama
Güvenilir
Gösterişsiz
Tutucu
Mütevazı
Verimli
Audi
Audi sahipleri, teknolojiyi ve modern estetiği seven trend belirleyiciler olarak görülüyor. ChatGPT’ye göre, “Audi’nin hassas mühendislik ve şık tasarım konusundaki itibarı, Audi sahiplerinin titiz ve modern bireyler olarak algılanmasına katkıda bulunuyor.”
ChatGPT’nin kullandığı sıfatlar:
Teknoloji meraklısı
Modaya uygun
Yenilikçi
Temiz kıyafetler
Kentsel
Titiz
Modern
Mercedes Benz
Yapay zeka, iddialı ve elitist olarak adlandırılan, Mercedes sahipleri hakkında pek de olumlu şeyler söylemiyor. Markayı zenginlik ve statü ile ilişkilendiren ChatGPT, “bakımlı görünümleri ve rafine tarzları, sofistike bir imaj yansıtma eğilimlerini yansıtıyor” diyor.
