Kağıtla ilgili birçok buluşun Çin’den geldiğini biliyoruz. Günlük kişisel temizlik ihtiyacının en temel ürünlerinden tuvalet kağıdının da ilk olarak Çin’de bulunduğunu biliyor muydunuz? Henüz 6. yüzyılda ortaya çıkan ve süreç içerisinde çeşitli değişimlere uğrayan tuvalet kağıdından önce, insanlar yaşadığı toplumun ve dönemin özelliklerine göre bu ihtiyaçlarını farklı şekillerde gideriyordu. Ta ki bu buluşa endüstri kucak açana kadar…
Tuvalet kağıdı, 6. yüzyılda ilk olarak Çin’de kullanılmaya başlandı.
Çinli devlet görevlisi ve bilgin Yan Zhitui 589 yılında, üzerinde felsefesinden alıntılara yer verdiği kağıtları; okuduktan sonra tuvalet ihtiyaçları için kullanılabileceği konusunda halkına sundu.
Aynı yıllarda dünyanın birçok yerinde temizlik su ile sağlanıyordu.
Oysa Çinliler 14.yüzyılda tuvalet kağıdını daha da geliştirerek, 700.000 aromalı yaprak üretmeye başlamışlardı.
Bu yeni buluştan önce insanlar yaşadıkları kültüre göre temizlik görevini hallediyordu.
Temizlik hem kültürel açıdan, hem de yaşanılan toplumdaki farklı statülerden değişiklikler gösterebiliyordu.
Bazen ağaç yaprakları, bazense koyun yününün tuvalet kağıdının yerine kullanıldığı biliniyor.
Modern tuvalet kağıdı endüstriye kazandırılmadan önce, 14.yüzyılda yaprak, çimen, eğrelti otları, mısır koçanı, mısır, meyve derileri, deniz kabukları, taş kum, yosun kar ve su gibi çok farklı malzemeler aynı amaç için kullanılırdı.
Varlıklı insanlar ise bu noktada da ayrıcalıklıydılar. Yukarıda saydıklarımızın dışında onlar yün, dantel ya da kenevir kullanırdı.
Örneğin Antik Roma’da tuvalet kağıdı görevini, gül suyuna batırılmış yünler görüyordu.
Yine Fransızlar dantel ve haşhaş kullanmayı tercih etmişlerdi.
Amerikalılar ise mısır koçanları ve eski kullanılmayan takvim yapraklarını kullanarak kişisel temizliklerini gerçekleştirirdiler.
19. yüzyıla geldiğimizde tuvalet kağıdı endüstri ürünü haline geldi.
Joseph Gayetty 1857 yılında ilk tuvalet kağıtlarını New York’ta satışa sundu.
Günümüzdeki haline benzeyen ilk tuvalet kağıdını ilk kez 1890’da Scott Kağıt Şirketi adlı bir şirket üretmeye başladı.
Kalite ve dayanıklılık konusunda daha sonradan üzerinde çalışmalar yapılarak, parçalanmayan ilk tuvalet kağıdını ise 1935 yılında Northern Peçete Şirketi üretti.
Marketlerde temizlik reyonlarında karşımıza çıkan “çift katlı yumuşak” tuvalet kağıtları yine Northern Peçete Şirketi tarafından 1942’de tüketim toplumuna ve endüstriye kazandırıldı.
Aynı dönemde tüketiciler iki tip tuvalet kağıdından birini tercih etmek durumundaydı. Bunlardan biri “yumuşak”, diğeri ise “sert” tuvalet kağıdıydı.
Sert kağıt daha ekonomikti. O dönemde üretilen tuvalet kağıtlarının üzerinde “Şimdi ellerinizi yıkayabilirsiniz” gibi toplumu tuvalet kağıdı kullanmaya teşvik edici yazılar yer alırdı.
İki kağıt türü arasında fiyat farkı düştükçe; “yumuşak” olanı tercih edilmeye başlandı.
Dünyada tuvalet kağıdına olan ilgi İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, 1950’lili yıllarda artmaya başladı.
Türkiye’de tuvalet kağıdının yaygınlaşması 1970’lere tekabül ediyor. İlk üretimi 1970 yılında Eczacıbaşı topluluğuna ait İpek Kağıt Firması tarafından gerçekleştirildi.
Ülkemizde büyük oranda üretilen tuvalet kağıdını en çok İsrail’e ihraç ediyoruz.
Tuvalet kağıdı kullanımıyla ilgili yapılan araştırmanın sonucu ise bir hayli enteresan. Araştırmaya göre ülkemizin nüfusunun yaklaşık %8’i tuvalet kağıdı kullanıyor.
