Bazı hastalıklar hijyen ya da dikkatsizlik gibi basit nedenlerden ötürü ortaya çıkıp hayatınıza mal olabilir. Önemsiz gördüğünüz küçük kesik veya yaralanmalarda bakteri kaynaklı oluşabilecek komplikasyonlar, ciddi sorunları beraberinde getirerek yaşamınızı tehdit edebilir. Bunlardan biri de toksik şok sendromudur. Ancak bilinçli olup önlem alır ve korunursak zaten nadir görülen bu sendroma yakalanma riskini en aza indirgeyebiliriz. Peki, toksik şok sendromu nedir, belirtileri nelerdir, gelin birlikte inceleyelim.
Toksik şok sendromu nedir?
Toksik şok sendromu, bakterilerin kana karışması nedeniyle meydana gelen ve müdahale edilmediği takdirde çok ciddi sonuçları olan bir sendromdur. Bir çeşit kan zehirlenmesi olarak da düşünülebilir. Bazı insanlarda, dirsek, üreme organları gibi bölgelerde doğal olarak bulunan Stafilokokkus Aureus isimli bakteri, tahriş ya da yaralanma sonucu farklı bir bakteri üretmeye başlar. Ürettiği bakteri ise çoğalarak toksik şok sendromuna neden olur. Bu bakteri kana karıştığında, böbrek ve karaciğeri etkileyerek çoklu organ yetmezliğine yol açabiliyor. Merkezi sinir ve solunum sistemini etkileyen, toksik şok sendromuyla gerçekleşen ölüm oranı ise yüzde 10 civarında.
Toksik şok sendromunun sebepleri nelerdir?
Nadir olarak görülse de, tampon kullanan kadınların bu sendroma yakalanma riski daha yüksek. Vajen içerisinde uzun süre kalan tamponlar, bakterilerin üreyebileceği ortama zemin hazırlar. Vajende oluşan bir tahriş varsa bakteri kana karışabilir. Ancak yalnızca tampon kullanımı değil, jinekolojik cerrahi işlemler, doğum kontrolü için uygulanan bazı yöntemler ve eklem iltihapları da toksik şoka neden olabilmektedir. Aynı zamanda Stafilokokkus Aureus bakterisinin bulunduğu dirsek ve burun bölgesi yaralanmalarında, yara temiz tutulmadığı takdirde toksik şok sendromu yaşanabilir.
Toksik şok sendromunun belirtileri nelerdir?
30 yaş altı kadınlarda daha sık rastlanan toksik şok sendromunun belirtileri ise şöyle sıralanabilir:
- Aniden yükselen ateş
- Sıtmaya benzer aşırı titreme
- Kusma ve ishal
- Halsizlik ve yorgunluk
- Bilinç değişiklikleri
- Baş ağrısı
- Solunum güçlüğü
- Kas ve eklem ağrıları
Tedavisi nasıl yapılır?
Toksik şok sendromu teşhisi konulduktan sonra hastaya ayakta tedavi uygulanmaz ve tüm tedavi süreci yoğun bakım şartlarında gerçekleşir. Öncelikle vücutta toksinin üretildiği yer tespit edilip temizlenir. Toksik şok, kusma ve ishal belirtileriyle sıvı kaybına neden olduğundan hastaya damardan sıvı takviyesi yapılır. Bakterileri yok etmek için ise antibiyotik tedavisine başlanır. Antibiyotik tedavisi de damar yoluyla verilen antibiyotiklerle gerçekleşir.
Nasıl önlenir?
Toksik şok sendromunu önlemek için hijyen koşullarına dikkat edilmeli. Vücutta oluşan herhangi bir yaralanmada yaranın temiz tutulması, dezenfekte edilmesi ve varsa sargısının sık sık değiştirilmesi toksik şoku önlemede büyük önem taşır. Tampon kullanan kadınların ise kullanım şartlarına uyması, tamponları 3-4 saatte bir değiştirmesi gereklidir. Tampon yerleştirilmeden önce ellerin iyice yıkanması da bakterilerin oluşumunu önler. Kanama hafifledikten sonra tampon kullanılmamalı, hijyenik pede geçilmelidir.
