Bir havaalanı inşa etmek çok maliyetli olduğu için ömür boyu kullanılacağını düşünürüz. Ancak zaman değişir, teknoloji ilerler ve jeopolitik nedenler en kusursuz planlara bile etki eder. Bunun sonucunda dünyanın dört bir yanındaki ticari havaalanları ve askeri hava üsleri terk edilir. Daha sonra zamanın en yüksek teknolojisine sahip olan havaalanları ineklerin, araba yarışçılarının ve Instagramcıların mekanı haline gelir. İşte terk edilmiş havaalanları ve hava üsleri.
1. Zeljava Hava Üssü – Hırvatistan ve Bosna Hersek
Hırvatistan ve Bosna Hersek sınırında bulunan Zeljava Hava Üssü, Pljesevica Dağı’nda yer alıyor. 1968 yılında dağın altına yapılan hava üssünün maliyeti yaklaşık 6 milyar dolar. Üssün amacı Yugoslav silahlı kuvvetleri için stratejik bir komuta merkezi ve uzun menzilli erken radar uyarı sistemi sağlamaktı. Üs ayrıca 20 kilotonluk bir nükleer bombadan darbe alacak, 1000 kişiyi barındıracak ve dört çıkışının her birinden bir jet fırlatacak şekilde tasarlandı.
Hava üssü 1991 yılına kadar kullanıldı. Daha sonra Sırp Krayina Ordusu, Yugoslavya’nın dağılmasının ardından üssü kimse kullanmasın diye içinde 56 ton patlayıcı patlattı. Hal böyle olunca Zeljava Hava Üssü, terkedilmiş hava üsleri arasında yer aldı. Günümüzde hava üssünde pek çok patlamamış mühimmat bulunuyor. Bunu bir avantaja çeviren Bosna Hersek kolluk kuvvetleri, bomba bulan köpekleri eğitmek için üssü kullanıyor.
2. Floyd Bennett Havaalanı – Brooklyn, New York
Eskiden bir çöplük alanı olan bir bölgeye kurulan Floyd Bennett Havaalanı 1931 yılında kullanıma açıldı. Burası New York Belediyesi’nin ilk havaalanıydı. Ancak Büyük Buhran, ticari hava trafiğinin burun kıvırmasına neden oldu. Ayrıca havaalanı hiçbir zaman havayolu sözleşmelerini Newark Havaalanı’ndan uzağa çekemedi ve çoğu New Yorklu için oraya ulaşmak çok zordu.
Daha sonra burası havacılık ile ilgili olayların öncü noktası oldu. Amelia Earhart, Howard Hughes ve Wiley Post, havaalanını rekor kıran uçuşlar için kalkış noktaları olarak kullandılar. 1939’da LaGuardia Havaalanı açıldı ve iki yıl sonra Floyd Bennett Havaalanı, ABD Donanması’na satıldı. Daha sonra bu havaalanı bir müzeye dönüştürüldü. Ancak havaalanının bazı noktaları harabe olarak kaldı. Bu nedenle Floyd Bennett Havaalanı, terk edilmiş havaalanları arasında yer aldı.
3. Ellinikon Uluslararası Havalimanı – Yunanistan
Ellinikon Uluslararası Havalimanı, 1938 yılında Atina’ya hizmet vermesi için inşa edildi. O sırada Naziler, Yunanistan’ı işgal ettiler ve havaalanını ele geçirdiler. Ancak o zamanlarda havaalanı daha tam olarak tamamlanmamıştı. Ayrıca 2. Dünya Savaşı sırasında havaalanı, Amerikan ve İngiliz savaş uçakları tarafından pek çok kez bombalandı. Savaştan sonra Yunan hükümeti, havaalanını bir süreliğine Amerika Birleşik Devletleri’nin kontrolüne verdi. Ellinikon Uluslararası Havalimanı’nın kontrolü 1956 yılında Yunanistan’a geri geçti.
Bundan sonra Ellinikon Uluslararası Havalimanı, Atina Elefterios Venizelos Uluslararası Havalimanı’nı açılıncaya kadar Atina’nın ana ticari havalimanı olarak kullanıldı. Havaalanına hizmet veren tüm ticari hava trafiği, 28 Mart 2001 tarihinde açılan Atina Elefterios Venizelos Uluslararası Havalimanı’na taşındı. Ancak Ellinikon Uluslararası Havalimanı, bugünlerde terk edilmiş havaalanları arasında yer alıyor. Eskiden uçakların uçtuğu havaalanında artık sadece çöpler uçuyor.
4. Yasser Arafat Uluslararası Havaalanı – Gazze Şeridi
86 milyon dolara inşa edilen havaalanı 1998 yılında açıldı. Ancak havaalanının radar istasyonu ve kontrol kulesi İsrail tarafından bombalandıktan yaklaşık 2 yıl sonra kapandı. 2002 yılında ise havaalanın bazı bölümleri buldozerler ile kapatıldı. Havaalanı ilk açıldığında adı Gazze Uluslararası Havaalanı idi. Filistinliler, havaalanını inşaat malzemesi olarak kullanmaya karar verdikten sonra adını Yasser Arafat Uluslararası Havaalanı olarak değiştirdi.
Ayrıca Filistin’de yaşanan İsrail eziyetine rağmen bu havaalanında küçük de olsa güzel bir anı yaşandı. 2010 yılında 7000’den fazla Gazzeli çocuk, havaalanının sağlam bir bölümünde aynı anda basketbol oynadı ve böylece bir dünya rekoru kırıldı.
5. Lefkoşa Uluslararası Havalimanı – Kıbrıs
1939 yılında inşa edilen havaalanı, yaklaşık 40 yıldır terkedilmiş durumda. Burası bir zamanlar Kıbrıs adasının ana havalimanıydı. Ancak Kıbrıslı Rumların, Kıbrıs Türklerini öldürmesine daha fazla sessiz kalamayan Türkiye, 1974’te Kıbrıs’a harekat düzenledi ve Kıbrıslı kardeşlerimizi Rum zulmünden kurtardı. Ancak Kıbrıs Barış Harekatı’ndan sonra bu havaalanı terk edildi. Bu nedenle Lefkoşa Uluslararası Havalimanı, terk edilmiş havaalanları arasında yer alıyor.
6. RAF Upper Heyford – Oxfordshire, İngiltere
RAF Upper Heyford, 1. Dünya Savaşı zamanında inşa edildi. 1918’den 1950’ye kadar İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından eğitim üssü olarak kullanıldı. Daha sonra Soğuk Savaş başladığı dönemde Amerika Birleşik Devletleri’nin hava kuvvetlerine transfer edildi. Amerikalılar kendilerini rahat hissetmek için buraya bazı şeyler inşa ettiler. İnşa ettikleri şeyler arasında alışveriş merkezi, bowling salonu ve pastane gibi yerler vardı. 1970’li ve 80’li yıllarda bu hava üssünde 13000 Amerikan askeri bulunuyordu. ABD hava kuvvetleri 1993 yılında hava üssünü terk etti. O zamandan beri hava üssü harap olmuş halde. Ancak buna rağmen güvenlikler tarafından korunuyor.
7. Johnston Atoll Havalimanı – ABD Küçük Harici Adaları
Hawaii’ye 700 deniz mili uzaklıktaki bir adada bulunan bu küçük havaalanı, 2005’te kapanmadan önce 20. yüzyılın büyük bir bölümünde ABD askeri üssüydü. Ancak 1960’larda yapılan nükleer silah testleri adayı plütonyumla kirletti. Bölge aynı zamanda al yanaklı maymunlarla dolu mavnalar üzerinde biyolojik silah testlerine de ev sahipliği yapıyordu. Ayrıca burası kimyasal silah depolama alanı olarak hizmet ediyordu. Havaalanı kapatıldı ve terk edildi. Daha sonra burası terk edilmiş havaalanları arasında yer aldı.
8. Baherove Havaalanı – Kırım Yarımadası
Kiev’in yaklaşık 700 kilometre güneydoğusundaki Kırım Yarımadası’ndaki Baherove Havaalanı sanki bir sır gibi gizleniyordu. Terk edilmiş havaalanları arasında bulunan yer 1940’lı yılların başında kullanılıyordu. Savaştan sonra birçok tehlikeli görev ve seyir füzelerini test etmek için kullanıldı. Yer o kadar gizliydi ki, personel “sağır ve dilsiz” olarak biliniyordu. Yani personeller sorulan soruları asla cevaplamıyorlardı. 1971’de medya, bölgedeki bazı faaliyetleri fotoğraflamayı başardı. Hal böyle olunca havaalanı gizliliğini kaybetti.
1980’lerde, havaalanının ekstra uzun pistleri, Sovyet uzay mekiği Buran’a ev sahipliği yapıyordu ve aynı zamanda Sovyet pilotları için bir eğitim alanı olarak kullanılıyordu. Havaalanı drag yarışı için popüler bir yer olmasına rağmen 1990’ların ortasında terk edildi. Terk edilmiş havaalanları arasında bulunan yer, 2012’de pistleri söküp yerine rüzgar türbinlerini yerleştirmeyi planlayan biri tarafından satın alındı.
9. Marine Corps Hava Üssü El Toro – Irvine, Kaliforniya
Hava üssü 1943’te hizmete girdi ve 1950’de Pasifik Filo Kuvvetleri’nin operasyon ve savaşa hazırlığı için kalıcı bir Master Jet İstasyonu ve destek merkezi oldu. Üsteki dört pist, ABD ordusunun en büyük uçağına özel olarak tasarlandı. Ayrıca yıllarca ünlü bir hava gösterisine ev sahipliği yaptı. Ancak terk edilmiş havaalanları arasında yer alan üs, 1999’da hizmet dışı bırakıldı.
10. Pearls Havalimanı – Grenada
Karayipler’de bir ülke olan Grenada’da bulunan Pearls Havalimanı, ülkenin ilk havalimanıydı. Ancak 1983’teki ABD işgalinden sonra terk edildi. Şimdi ise inekler ve keçilerle birlikte çürüyen bir Sovyet uçağına ev sahipliği yapıyor. Yerel halk, Soğuk Savaş kalıntılarının işgal sırasında hasar gördüğünü ve o zamandan beri bir tarlada harabeye döndüğünü söylüyor. Terk edilmiş havaalanları arasında yer alan bu yer, artık popüler bir yarış bölgesi oldu.
Bonus: Ciudad Real Havalimanı – İspanya
Madrid’in yaklaşık bir saat dışındaki Ciudad Real Havaalanı, Don Quixote Havaalanı olarak da biliniyor. İnşaat maliyeti 1 milyar avro olan havalimanı 2008’de açıldı. Ancak yeterince ilgi çekemediği için iflas etti ve 2012’de kapandı. Son birkaç yıldır terk edilmiş halde. Havaalanının bu hali, Büyük Durgunluk’un ardından İspanya’nın ekonomik sıkıntılarının sembolü haline geldi. Geçen ay, bir grup Çinli yatırımcı, havaalanı için bir iflas müzayedesinde 10.000 avro teklif verdi. Açık artırma başka teklif verenin ilgisini çekmedi. Fakat satış Eylül ayına kadar kapanmayacak. Yani bir havaalanına sahip olmak istiyorsanız, bu fırsatı kesinlikle kaçırmayın. 🙂
Adım Caner Cem Martı, 1996 yılında Bartın'da doğdum. 2010 yılında geçirdiğim kaza sonucunda vücudumun %99'u felç kaldı. 2015'ten bu yana bazı cihazlar yardımıyla internet ortamında çalışabiliyorum. İçerik editörlüğü ve sosyal medya uzmanlığı gibi alanlarda tecrübe sahibiyim, ancak asıl uzmanlık alanım SEO uyumlu makale yazmak. Ayrıca front-end tasarımlar yapıyorum. Sinema, spor ve tarih gibi konular çok dikkatimi çekiyor. Özellikle sinema tutkunuyum.
