İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından VitrA sponsorluğunda düzenlenen 4. İstanbul Tasarım Bienali 4 Kasım Pazar günü sona erdi. Jan Boelen küratörlüğünde, Okullar Okulu teması altında gerçekleşen Bienal, Beyoğlu’nda yer alan altı farklı mekânda 200’den fazla proje ve etkinliğe ev sahipliği yaptı. 22 Eylül’den itibaren ücretsiz olarak gezilebilen ve yoğun ilgi gören 4. İstanbul Tasarım Bienali’ni açık kaldığı altı hafta boyunca 200.000’in üzerinde kişi ziyaret etti.
İstanbul Tasarım Bienali Nedir?
Bienal, çoğunlukla kültürel veya sanatsal faaliyetler için kullanılan; Fransızca “her bir diğer yıl” anlamına gelen bir terimdir. 2012 yılından bu yana gerçekleştirilen İstanbul Tasarım Bienali, her iki yılda bir çeşitli tasarım fikirlerini bir araya getirip, geniş bir yelpazede pek çok alanın tasarımla ilişkisini inceliyor. Yaratıcı ve akademik çevreler için ilham verici fikirler ortaya koyan, bu çevreler arasındaki diyaloğu ve geçişkenliği besleyen bienal, ulusal ve uluslararası ağlar içerisinde faaliyet göstermektedir. İstanbul Tasarım Bienali, proje, etkinlik ve müdahaleler için dinamik bir alan olarak kenti merkezine alır, küresel tasarım sorunları için çözümler sunar, tasarımın kendisini tartışmaya açar, toplumun keşfedilmemiş veya göz ardı edilen yönlerini ön plana çıkarır; tüm bu özellikleriyle geleceğe dönük bir tartışma platformu olan İstanbul Tasarım Bienali, devamlı bir dönüşüm içerisindedir.
Öğrenme Biçimi Olarak Tasarım ve Tasarım Biçimi Olarak Öğrenme Hakkında Bir Bienal: OKULLAR OKULU
2012 yılında Kusurluluk, 2014 yılında Gelecek Artık Eskisi Gibi Değil 2016 yılında Biz İnsan Mıyız? başlıklarını alan İstanbul Tasarım Bienali’nin bu seneki başlığı Okullar Okulu oldu. Tasarım eğitiminin nasıl farklı olabileceği, hem eskiden hem de yeniden neler öğrenilebileceği, gelenekselle teknolojinin nasıl bir araya gelebileceği, farklı ağlar içinde nasıl farklı üretilebileceği ve nasıl alternatifler yaratılabileceği gibi soruları merkezine alan 4. İstanbul Tasarım Bienali’nde, yiyeceklerden haritalara, ölçüm birimlerinden zamana, zanaattan yapay zekâya, resimden uzay istasyonuna kadar tasarımı ve öğrenme biçimlerimizi farklı açılardan inceleyen projeler yer aldı. Okullar Okulu, Türkiye ve dışından, farklı yaşlardan, disiplinler ötesi uygulamacıların katılımı sayesinde eski ve yeni bilgiyi, akademiyle amatörlüğü, profesyonellikle kişiseli bir araya getirdi.
Altı Hafta Süren Etkinlik Maratonu
4. İstanbul Tasarım Bienali bu yıl, sergilerin ötesinde sunduğu 150’ye yakın etkinlikle altı hafta boyunca yaşayan bir üretme, paylaşma ve öğrenme platformuna dönüştü. Bienal’in kamusal programı kapsamında söyleşilerden performanslara, yüz yogası egzersizlerinden blockchain atölyesine, koleksiyonerlik sohbetinden yemek atölyesine, kafe sohbetlerinden haritalama çalışmasına çeşitli aktiviteler gerçekleştirildi.
Sayılarla Bienal
200.000 ziyaretçi
6 mekân
6 hafta
38 gün
21 ülkeden
200’ün üzerinde katılımcı
120 proje
148 etkinlik
59 panel, 137 konuşmacı
46 performans, 173 performansçı
35 atölye, 64 yürütücü, 418 atölye katılımcısı, 49 öğrenici
50 film gösterimi
1 fotoğraf sergisi
3 dilde çocuk kitabı
26 paralel etkinlik
Mekanlâr Sınıflara, Sokaklar Koridorlara Dönüştü!
4.İstanbul Tasarım Bienali, ücretsiz sergi ve etkinlikleriyle Beyoğlu’nda yer alan altı mekâna yayılırken, her mekân tasarımı farklı bir açıdan sorgulayan bir okula dönüştü.
Akbank Sanat’ta Bozum Okulu, Yapı Kredi Kültür Sanat’ta Akışlar Okulu, Pera Müzesi’nde Ölçekler Okulu, Arter’de Dünya Okulu, SALT Galata’da Zaman Okulu ve Studio-X Istanbul’da Sindirim Okulu yer aldı.
Bozum Okulu
“Bozum Okulu, insanın bastırılamaz yaratma içgüdüsünün yeniliğe öncülük eden, işi yeniden tanımlayan ve kentlerimizi yeniden şekillendiren pedagojik bir dinamo olduğunu vurguluyor.”
Dünya Okulu
“Dünya Okulu, neyin doğal, neyin felaket, neyin ilerleme olduğu; gezegen ile insanın kırılgan ilişkisini yeniden müzakere etmek zorunda kaldığımızda bunun muhatabının kim olacağı sorularını soruyor.”
Zaman Okulu
“Zaman Okulu, süre odaklı perspektifleri ve bu perspektifleri dayatan nesneleri keşfetmek için, tartışmalı geçmişlere ve kurgusal geleceklere uğrayarak, derin zamana doğru yolculuk ediyor.”
Akışlar Okulu
“Gerek dijital gerekse analog, gerek soyut gerekse bedenleşmiş bilgi ağlarını, kürelerini ve bağlantılarını araştıran Akışlar Okulu, teknolojileri ve hiyerarşileri eleştirel bir yaklaşımla ele almayı amaçlıyor.”
Ölçekler Okulu
“Ölçekler Okulu, bilimsel ve kültürel önyargılara ve varsayımlara dikkat çekmek amacıyla, sınıflandırmaların, niceliksel ölçümlerin, yerleşik normlar, standartlar ve değerlerin akışkanlığını araştırıyor.”
Sindirim Okulu
“Sindirim Okulu, döngüsel ve yaşam boyu öğrenme sürecinin nasıl yaşandığı üzerine düşünebilmek için metabolizma sistemlerini, tüketim kalıplarını, kültürel ritüelleri ve gıda altyapısını inceliyor.”
Bienalin uyduları
Bienal projeleri mekânların dışına taşarak uydu mekânlar aracılığıyla İstanbul’un farklı noktalarına da yayıldı. SO? Mimarlık’ın çeşitli kurumlarla beraber olası bir İstanbul depremi sonrası Haliç’e yerleştirilebilecek yüzen evlerden oluşan projesinin gerçek boyutlu bir prototipi, Dünya Okulu Uydu Mekânı Rahmi M. Koç Müzesi’ne yerleştirildi. Tasarım kolektifi AATB’nin Eyess Isstanbul projesi kapsamında ise Uluslararası Uzay İstasyonu’nu (ISS) takip eden iki devasa göz, Ölçekler Okulu Uydu Mekânı The Marmara Pera’nın tepesindeki YAMA ekranına yerleştirildi.
Tasarım Bienali’nden Bir İlk: Tematik Tasarım Rotaları
4. İstanbul Tasarım Bienali bu yıl ilk kez, katılımcıların şehre daha önce hiç bakmadıkları bir gözle bakmalarını sağlayan Tematik Tasarım Rotaları düzenledi. İstanbul’un dört bir yanında, her birini alanında önde gelen isimlerin anlattığı sekiz özel tur gerçekleşti.
Ahmet Ümit’le 3 Roman 1 Gezi turu; Pedallıyorum ekibi ile Boğaz’da Bisiklet Turu; “Tat Dedektifi” Sinan Hamamsarılar ile Sokak Lezzetleri; Prof. Dr. Murat Güvenç’le Tarih İçinde Kentsel Üretim Mekânları: İstanbul Hanlar Bölgesi Turu, İstanbul Müzik Festivali Direktörü Efruz Çakırkaya ve İstanbul Caz Festivali Direktörü Harun İzer ile Müzik Turu; tasarımcı, küratör, tarihçi ve kuramcı Gökhan Karakuş ile Şimdiki İstanbul’da Ustalar ve Teğet Mimarlık’ın kurucularından Ertuğ Uçar ile İstanbul’un Fenerleri turlarıyla İstanbul adım adım yeniden keşfedildi.
Bienalden Çocuklara Eğlenceli Bir Kitap: UZUN, KOCAMAN, ÇOK!
Bienal kapsamında Bernard Van Leer Vakfı’nın katkılarıyla bir de çocuk kitabı yayımlandı. Yekta Kopan’ın yazdığı ve Burcu Ural Kopan’la birlikte tasarladığı, illüstrasyonlarının Ada Tuncer tarafından hazırlandığı UZUN, KOCAMAN, ÇOK! adlı kitap, oyunlar ve hikâyelerle spagetti yapımı üzerinden çocukları tasarım ve ölçü birimleriyle tanıştıran kitap; Türkçe, İngilizce ve Arapça olmak üzere üç dilde hazırlandı.
Film Programı
Pera Film tarafından hazırlanan film programı kapsamında bienal süresince eğitim ve öğrenme kavramlarını irdeleyen 50 kurmaca ve belgesel film, 3 farklı tema dahilinde Pera Müzesi’nde izleyicilerle buluştu.
Rehberli Turlar ve Sesli Rehber
Ziyaretçiler, bu sene de her yıl olduğu gibi sergileri genç rehberler eşliğinde gezme fırsatı buldu. Tekil mekân turlarının yanı sıra Beyoğlu ve Karaköy bölgesindeki mekânları tek bir tur dahilinde ziyaret etmek isteyen ziyaretçiler için alternatif rotalar gerçekleştirildi. Bu turlar belli tarihlerde Gece Rotaları başlığı altında hava karardıktan sonra da düzenlendi.
Ayrıca İKSV’nin bu yıl hayata geçirdiği “Sesli Rehber” uygulamasıyla, ziyaretçiler sergilenen işlerle ilgili ayrıntıları kendi telefonlarından, kendi kulaklıklarıyla Okan Yalabık, Selma Ergeç, Sema Mağara, Nadine Botha, Filiz Ova ve Deniz Ova’dan dinlediler.
Kaynak: 1
