Pek çoğumuz yaptığımız işi mantıklı ve kayda değer buluruz, buna işini çok severek yapmayanlar ve pazartesi sendromu çekenler de dahil. Belki de bu yüzden kendimizi şanslı sayabiliriz; çünkü günümüzde çoktan yok olmuş öyle meslekler var ki onları ancak “garip” kelimesi niteleyebilir. İnsanlık tarihi boyunca gelip geçmiş bu garip meslekleri bu yazıda anlattık. Kim bilir, belki de okuduktan sonra işinize artık farklı bir gözle bakacaksınız.
1. Tuvalet uşaklığı
Erken dönem İngiltere’sinde oldukça saygıdeğer bir makama sahip olan “tuvalet uşakları,” adından da anlaşılacağı gibi kralın tuvaletini yapmasına yardımcı olmakla yükümlüydüler. Sarayda hatırı sayılır derecede bir güce sahip olan uşaklar kraliyet sırlarını bilirler, hatta krala ait ikinci el kıyafetleri bile giyerlerdi. Görevleri ise kral için bir lazımlık, su ve havlu taşımak ve aynı zamanda kralın yeme düzenini ve bağırsak hareketlerini takip etmekti.
2. Ceset hırsızlığı
Ceset hırsızları cesetleri gömüldükleri yerden çıkarırlar ve onları tıp okullarına satarlardı. Bu iş hakkındaki tartışmalar, 19. yüzyılda seri katiller William Burke ve William Hare tarafından işlenen cinayetlerle birlikte baş verdi. Bu iki “cesetçi adam” maalesef ceset çıkaracak kadar bile sabırlı değildiler ve sırf Edinburgh’daki özel bir anatomi okuluna ceset satmak için cinayet işliyorlardı.
3. Çamaşırcılık
Çamaşırcılık deyince aslında o kadar da garip ve kaybolmuş bir meslekmiş gibi gelmiyor olabilir. Ancak bir zamanlar işler pek de bildiğimiz gibi değildi. Antik Yunan’ın çamaşırlarını yıkamaktan sorumlu çamaşırcıların işi oldukça zordu; çünkü neredeyse tüm günleri içi su ve alkali idrarla dolu bir varilin içinde, çamaşırları ayaklarıyla ezmek, fırçayla ovmak ve sıkmakla geçiyordu.
4. Fare yakalayıcılığı
Fare yakalayıcıları, yerleşim yerlerinde kol gezen hastalık taşıyıcı kemirgenleri yakalamakla yükümlüydüler. Jack Black gibi bazı fare avcıları ise işlerinde oldukça başarılıydı; öyle ki Black’e bizzat Kraliçe Victoria tarafından “Fare Yakalayıcısı ve Köstebek Avcısı” ünvanı verilmişti. Dönemin yazarlarından bir tanesinin aktardıklarına göre, Black yakaladığı fareleri bir kafeste tutuyor, istediği zaman elini bu kafese sokup tutabildiği kadar çok fare çıkarıyormuş; işin ilginç yanı ise farelerin ona hiçbir şey yapmamaları ve adeta evcilleşmeleri. Öyle ki neredeyse yarım düzine fare gömleğinin içinde geziyor, kollarına sincap gibi tırmanıyor ve omzunda ön patileriyle kanguru gibi ayağa kalkıp Black’in kulaklarını ve yanaklarını kokluyorlarmış.
5. Şamar oğlanlığı
Herkesin azarlayıp hıncını aldığı insanlara şamar oğlanı dendiğini duymuşsunuzdur. Ancak bu deyim yalnızca yaratıcı bir söz oyunu değil; çünkü aslında yeri geldiğinde dayak yemesi için tutulan çocuklara verilmiş bir isim bu. Bilindiği üzere, monarşilerde şehzadeler ya da prensler halkın arasına karışmıyor ve sarayda eğitim alıyorlardı. Dönemin eğitim anlayışı da dayak ve cezalandırmaya fazlaca yer veriyordu. Ancak bir şehzadeye şiddet uygulamak mümkün olmadığından bunun için özel çocuklar tutuluyordu ve şehzadenin yaptığı her hatada “şamar oğlanı” denilen bu çocuklar cezayı çekiyorlardı.
6. “Bilgisayar”
Bildiğimiz anlamda bilgisayarlar henüz yaygınlaşmadan önce bu “bilgi sayma” işlemi insan eli tarafından yapılıyordu. Ve evet, tam da bu sebeple “bilgisayar” aslında bir unvan, bir meslekti. Bu mesleği icra edenler özellikle kadınlardan oluşuyordu ve görevleri sesleri ve görüntüleri elle sayısallaştırmaktı.
7. Antik Roma berberliği
Antik Roma’da kuaförlük zor zanaatti. Esirlerden oluşan kuaförlerin en büyük görevi şatafatlı saçlar yapmaktı. Zamanın modasına uygun bu saçları yapabilmek için değişik karışımlara başvurmak gerekiyordu. Örneğin, saç boyası için sülük, mürekkep balığı, domuz dışkısı ve idrar kullanılıyordu.
8. Okuyuculuk
Fabrikada çalışmak yapılan işler gereği bazen sıkıcı olabiliyor. Belli ki eski zaman patronları işçilerine karşı oldukça anlayışlılarmış. İşçiler tezgahlarında kendi işlerini yaparlarken yüksek bir platforma oturmuş bir kişi onlara gazete ya da edebi eserlerden bölümler okurmuş.
9. Sıcak su tedarikçiliği
Orta Çağ’da kimileri hizmette sınır tanımıyormuş gerçekten. Bu mesleğe sahip insanların tek görevi asillere gerektiğinde sıcak su sağlamakmış.
10. Berberlik
Saç kesmenin neresi tuhaf diyebilirsiniz. Ama eski zaman berberlerinin elinden her iş geldiğini unutmamak gerek. Yani öyle bir berber düşünün ki hem saçınızı kesiyor hem ağrıyan dişinizi çekiyor hem de bazı basit cerrahi müdahalelerde bile bulunabiliyor.
11. Frenologluk
Frenoloji kişinin kafa şeklinden karakter, kişilik ve suça yatkınlık gibi konularda analiz yapma iddiasında olan bir sözde bilim. Bu işi yapan insanlara müracaat eden çokmuş bir zamanlar, tabii zamanla bunun ırkçı ve korkunç bir uygulama olduğu anlaşılmış.
12. Çeşnicilik
Bir çeşit eski zaman gurmeliği yani. Tanımında bütün gün yemek yemek olan bir işi herkes kabul eder herhalde. Ancak çeşniciler yemeğin lezzetinden ve kalitesinden sorumlu oldukları kadar güvenilirliğinden de sorumludurlar. Yani aslında o kadar da cazip bir meslek değildir bu; çünkü padişahı ya da kralı hedeflemiş bir zehir, yanlışlıkla sizin boğazınızdan da geçebilir.
13. Simyacılık
Simyacılar için Orta Çağ’ın çılgın bilim insanları diyebiliriz. Onların tek amaçları doğadaki diğer materyalleri altına çevirebilmekti. Günümüzden bakınca komik bir uğraş gibi gözükse de bu çabaları kimya biliminin doğmasına sebep olmuştur.
14. Cadı avcılığı
Bir zamanlar Matthew Hopkins isimli bir adam insanlardan pek hoşlanmazmış ve kendini General Cadı Avcısı tayin etmiş. Bu sıfatla Essex, Suffolk, Norfolk ve Huntingdon’da cadı avına başlamış. Bu akıldışı “avlanma” nedeniyle 1644 ile 1647 arasında yaklaşık 230 insanın ölümüne neden olmuş.
15. Labut yerleştiriciliği
Bowling oynarken devrilen lobutları yerleştirmek için de bir zamanlar insanlara ihtiyaç duyuyormuşuz. 1936’da mekanik bir sistemin geliştirilmesiyle bu iş de tarihe karışmış.
16. Buz kırıcılığı
Herkesin evinde bir buzdolabına sahip olmadığı zamanlarda buz ihtiyacı göllerde oluşan kalın buz tabakalarından sağlanıyormuş. Ancak buzdan o haliyle faydalanabilmek mümkün olmadığından gölden buzu parça parça kırıp getirmesi için özel işçiler tutulurmuş.
17. Sülük koleksiyonerliği
Sülüğün tıbbi tedavilerde yaygın olarak kullanıldığı dönemlerde sülük koleksiyonerleri bir nevi ilaç mümessili işlevi görüyorlar, topladıkları sülükleri doktorlara tedavi amaçlı satıyorlardı.
18. Baca temizleyiciliği
Baca temizleyiciliği aslında hâlen yapılmakta olan bir iş. Kış boyu yanan sobaların bacalarında oluşan kurum bir şekilde temizlenme ihtiyacı doğuruyor ve aksi takdirde olumsuz sonuçlar doğurabiliyor. Ancak bahsettiğimiz ve tuhaf olarak nitelendirdiğimiz Victoria Dönemi İngilteresinde bu mesleği icra edenler. Çünkü o zamanlar bu işte sıklıkla çocuklara başvurulurmuş. Usta temizleyiciler bacaya daha kolay girebildikleri için yanlarında küçük bir çocuk getirirlermiş. Genellikle fakir ailelerin çocukları olan bu işçiler ne yazık ki yaptıkları iş nedeniyle sıklıkla sağlık sorunları yaşarlarmış.
19. Dagerreyotipi fotoğrafçılık
Telaffuzu zor, kendi anlaşılmaz gözüken bir meslek var sırada. Artık hepimiz istediğimiz zaman bir selfie çekip insanların görmesini sağlayabiliyoruz. Bu meslek aslında pek çok şeyin değişmediğinin bir göstergesi. Dagerreyotip eski bir fotoğraf çekim tekniği, bu şekilde çekilen fotoğraflar cilalanmış gümüş bir levhaya basılır ve asılırmış. Oldukça havalı, değil mi?
20. Uyandırıcılık
Çalar saatler yokken erken kalkmak isteyen insanların en büyük yardımcıları bu uyandırıcılarmış. Peki siz hangisini tercih edersiniz, bir alarm mı yoksa söylediğiniz saatte camınıza gelip küçük nohut ve bezelye taneleri atan bir yardımcı mı?
Kaynak: 1
