Dünyamızın %70’i denizlerden %30’u ise karadan oluşuyor. Buna karşılık gıdamızın sadece %2’lik kısmını denizlerden sağlarken %98’ini karadan ve kısıtlı kaynaklardan sağlıyoruz. Denizlerin gelecek nesillere de yeteceğinden emin olmak için sürekli olarak bilim tabanlı çalışmak, çevresel sorumluluğun ve ekonomik sürdürülebilirliğin bilincinde olmak gerekiyor. Norveç, dünyanın en büyük deniz mahsulü üreticilerinden biri. Zengin doğal kaynakları, balıkçılığa olan geçmişten gelen kültürel yatkınlığı ile kaynak yönetimi ve sürdürülebilirliğine olan yapısal yaklaşımı Norveç’in küresel başarısındaki önemli faktörler.
Biz de sürdürülebilir balıkçılık deyince akla ilk gelen ve su ürünleri yetiştiriciliği alanındaki çalışmalarıyla tüm dünyaya örnek olan Norveç’in, Norveç Somonu’ndaki küresel başarısına biraz yakından bakalım istedik.
1. Denizler 9 milyar insan için en önemli besin kaynağı olacak
2050 yılı itibariyle dünya nüfusunun 2 milyar kişi daha artarak 9 milyara çıkması bekleniyor. Bunun sonucunda şu an %17 olan denizden gelen protein talebini %40’a yükseleceği konuşuluyor. Anlayacağınız, gezegenimiz için sürdürülebilir, güvenilir bir protein kaynağına ihtiyacımız olacak.
2. Birleşmiş Milletler kaynaklar denizde diyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü su ürünleri yetiştiriciliğinin, dünyanın deniz ürünleri talebini karşılamada son derece önemli bir role sahip olduğunu kabul ediyor. Norveç su ürünleri yetiştiriciliği, günümüzde dünyanın önde gelen programları arasında yer alıyor ve en yüksek kalitede ürünlerle talepleri karşılıyor. (kaynak)
3. Somon yetiştiriciliği denince akla ilk gelen ülke Norveç
Norveç’in sürdürülebilir balıkçılıktaki en önemli başarılarından biri Norveç Somonu. Norveç’teki somon çiftlikleri yetiştiricilik için bir dizi ulusal ve uluslararası sertifika almak zorunda. (kaynak)
4. Kaynakların verimli kullanılmasında Norveç Somonu en önde gidiyor
1 kg Norveç somon balığı yetiştirmek için 1.500 Litre tatlı su gerekirken sığır etinin aynı miktarda üretilebilmesi için 14.000 litre gerekmektedir.
5. Norveç Somonunun hem beslendikleri çiftlikler, hem de beslenme alışkanlıkları açısından karbon ayak izleri, tavuk, sığır ve domuz etine oranla oldukça düşüktür
2009 yılında SINTEF Su Ürünleri, Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (NTNU) ve Ulusal Gıda ve Biyoteknoloji Enstitüsü, 22 Norveç su ürününün karbon ayak izi üzerine yaptığı analize göre örneğin 1 kg somon filetosu yaklaşık 2,5 CO2, sığır ise 30 CO2 eşdeğerinde karbon ayak izine sahip. Somon yetiştiriciliğiyle ilişkili CO2 emisyonlarının çoğu ise balık yemi üretimiyle ilgili. (kaynak)
6. Sürdürülebilirlik için doğru besin zinciri
Norveç’te somon üretiminde mümkün olduğunca az atığa neden olan etkili bir besin zinciri içerisinde hareket ediliyor. Balık yemlerinin %70’i bitkisel protein, %30’u yabani ve çiftlik balıklarından elde edilen deniz proteininden oluşuyor. (kaynak)
7. Okyanusta yetiştirilen Norveç somonu, bir otomatik yem sistemi kullanılarak porsiyonları belirlenen kuru yemlerle beslenir
Sistem, çiftlik somonlarının az ya da fazla beslenmelerini önlemek üzere balıkların yediği miktarı takip eder. Yeterli miktarda yem verildiğinde, sistem aşırı beslenmeyi önlemek üzere otomatik olarak kapatılır. Tavuk ve domuz eti ile kıyaslandığında, çiftlik somonları yemlerden daha fazla enerji, protein ve fosfor tutar. Bu da somonu Norveç’te üretilen en verimli protein kaynağı yapar.
8. Norveç somonu doğal kaynaklara zarar vermeden beslenir
Somon balıklarının yemleri içerisindeki yabani balıklardan elde edilen balık unu ve balık yağı, aşırı avlanmayı önleyerek doğal kaynakları korumak için kısmen bitkisel maddelerle değiştirilmiştir. Bunlar, insan tüketiminde kullanılmayan balık atığı ve balıktan yapılırlar, ve sadece aşırı avlanmaya maruz kalmayan türler kullanılır. (kaynak)
9. Norveç’te somon üretiminde GDO’lu yem kullanılmaz
Norveç Gıda Güvenliği Otoritesi (FSA), somon üretiminde genetiği değiştirilmiş organizmalı yem kullanılmasına izin vermez. (kaynak)
10. Doğal dengeyi bozmamak için her zaman yakın ve sıkı takip yapılır
Norveç somon üreticileri doğal tür dengesinin bozulmaması için, kafeslerden balık kaçışların önlenmesine büyük önem verirler. Bunun için yetiştirilen balıkların yabani balıklardan ayırt edilebilmeleri için somon balıkları işaretlenir ve takip edilir. Ayrıca balıkların enfeksiyon kapma riskini azaltmak için her hafta düzenli kontroller yapılır. (kaynak)
11. Sürdürülebilir balıkçılık gelecek nesiller için büyük önem arz etmekte. Norveç’in somon üretimindeki modeli bütün dünyadaki balık üreticileri için örnek alınacak bir model oluşturmakta
Bugün Norveç Somonunun dünyanın 140 ülkesindeki 16 milyon öğünde tercih edilmesini sağlayan eşsiz lezzeti, bu özenli çalışmalarla gelecek nesillere de aktarılacak.
