Stoacılık, milattan sonra 3. yüzyılın başlarında Atina’da Kıbrıslı Zenon tarafından kurulan bir Helenistik felsefe ekolü olarak tanımlanabilir. Bilgelik, adalet, cesaret, ölçülülük, başarı ve mutluluk, felsefenin en önemli kavramları arasında yer alıyor. Doğa ile uyumlu yaşamayı öğütleyen, aklı egemen kılmayı ve dünya yurttaşlığını ülkü edinen bir öğreti olarak da değerlendirilen Stoacılık bugün dahi pek çok insan için dikkat çekici düşüncelere ve yaklaşımlara sahip. Elbette bu felsefe ekolünün mutluluk hakkında söylediği hayli kıymetli şeyler de var. Bu doğrultuda Stoacılık, mutluluk için yapılması ve yapılmaması gereken bazı şeyler olduğunu ifade ediyor. Stoacılığa göre bunlar kişiyi yalnızca mutluluğa değil, iyiliğe, başarıya ve refaha götürecek şeyler. Peki, Stoacı mutluluk için yapılması ve yapılmaması gereken şeyler neler? İşte Stoa felsefesine göre mutlu olabilmeniz için yapmanız gereken 7 şey.
1. Kontrol edemediğiniz şeylere odaklanmayın
Gerçek Stoacılar, yaşamda kontrol edemeyecekleri şeylerin de olduğunu kabul etmeli. Gerçekten de yaşamlarımızdaki olay veya durumların pek çoğu kontrolümüz dışında gelişir ve o şekilde devam eder. İnsan, ne kadar çabalarsa çabalasın geçmişte olanları ve gelecekte olacakları kontrol edemez, diğer insanların eylemleri ve düşünceleri üzerinde mutlak bir hakimiyet kuramaz. Bu sebeple Stoa felsefesine göre üzerinde kontrol gücümüzün olmadığı şeylere odaklanmak mutsuzluktan başka bir şey getirmeyecektir.
Bunun yerine Stoacılar tarih boyunca mutlu olmak isteyen insanlara, kendi kontrollerinde olan şeylere yoğunlaşmalarını tavsiye etti. Bu doğrultuda çevresel koşulları değilse bile zihnin, fikirlerin ve arzuların kontrolünü ele alabilmek, Stoacı mutluluk söz konusu olduğunda ön plana çıkan hususlar. Çünkü bu kadim felsefe ekolüne göre kişinin pozitif düşüncelere odaklanması, iç huzurunu koruması ve mutluluğa ulaşması mümkün.
2. Zihninizi uzaklaştırın
Stoa felsefesi kapsamında zihnin mutluluk ile doğrudan bir ilişkisi var. Söz gelimi Stoa felsefesini benimseyen insanlar, zihnin uzaklaşmasına izin verilmesi gerektiğine inanıyordu. Elbette zihnini uzaklaştırabilmek isteyen kişinin bu konuda yüksek bir motivasyona sahip olması ve disiplinli bir şekilde çalışması gerekiyor. Tarihteki ünlü Stoacılardan biri olan Seneca, günlük tutmanın bu konuda oldukça faydalı bir egzersiz olduğuna inanıyordu. Bir diğer büyük Stoacı Marcus Aurelius’un ise zihnini eğitmek için farklı bir stratejisi vardı. Her sabah kendisine, çok sayıda kızgın insanla ve stresli durumla karşılaşacağını söylüyordu. Bu sayede kendisini yeni güne hazırlıyordu.
3. Ölçülü olun
Ölçülü olmak, Stoacı felsefedeki en önemli erdemler arasında yer alıyor. Çoğu zaman ılımlı olmakla da ilişkilendirilen Stoacı ölçülülük, dengeli ve mutlu bir yaşamın temel şartlarından biri olarak görülüyor. Çünkü bu düşünceye göre ölçülülükten uzaklaşmak, kişiyi aşırı uçlara sürükler. Bu ise önce bireyin ardından toplumun insani değer yargılarında bir bozulmaya sebebiyet vererek mutsuzluğa neden olur.
4. Olumsuz duygulardan kaçının
Zihin ve zihin üzerindeki kontrolümüzün Stoacı mutluluk söz konusu olduğunda ne denli önemli olduğuna değinmiştik. Bu paralelde Stoacı felsefe, her ne sebeple olursa olsun olumsuz duygulardan uzaklaşmak gerektiğini öğütlüyor.
5. Öfkeden uzak durun
Stoacılara göre öfke de tıpkı olumsuz duygular gibi mutlu bir yaşamda yeri olmayan unsurlardan. Çünkü öfke her zaman yarardan çok zarar getirir ve sonunda acıyı artırmaktan başka bir işe yaramaz.
6. Zaman kaybetmeyin
Tarihteki bütün önemli Stoacılar zamanın son derece kıymetli bir şey olduğunu biliyordu. Diğer herhangi bir şeyden farkı olarak geçen zamanın yerine koyulamayacağının farkındaydılar. Öyle ki “fani olduğunu hatırla veya öleceğini hatırla” gibi anlamlara gelen meşhur memento mori ifadesi Stoacılara atfedilir. İşte Stoacılara göre gezegende sonsuz zamanın olmadığını hatırlaması, insanın zaman kaybetmeyi bırakıp hedeflerinin peşinden gitmesi için bir teşvik görevi görür. Bu ise mutluluğa, başarıya ve bilgeliğe doğru atılan en önemli adımlardan biridir.
7. Her şeyi bilmeye çalışmayın
Stoacılara göre her şeyi bilen biri olmak veya bunu için çabalamak pek de iyi bir şey değildi. Çünkü bazı Stoacılara göre öğrenilecek yeni şeyler, insan yaşamına mutluluk getiren unsurlar arasında yer alıyor. Bununla birlikte Stoacılar sürekli öğrenci kalmanın kibirden kurtulmaya yardımcı olacağına inanıyorlardı.
