Gölgemiz bizi her yere takip eder. Ne yaparsak yapalım ondan kurtulamayız, değil mi? “Gölge çalışması” anlamına gelen “shadow work” derinlere attığımız ama yine de bir gölge gibi bizi takip eden travmalarımız, kötü duygu ve düşüncelerimiz yani genel olarak içimizde sakladığımız bir tarafımızla yüzleşmeye itiyor. İlk olarak Carl Jung isimli bir psikiyatrist tarafından geliştirilen shadow work, sosyal medya platformu TikTok’ta bir akım olarak patlayınca kitleler tarafından uygulanmaya başladı.
Dövmeden çil yaptırmaktan canlı yayında istifa etmeye kadar, birçok TikTok trendi saçma ya da tehlikeli olabiliyor. Ancak bir psikiyatrist tarafından geliştirilen ve hayatımızı iyileştirmeye büyük katkısı bulunacak shadow work gibi yöntemlerin sosyal medya aracılığıyla insanlara ulaşması oldukça sevindirici. Şimdi daha fazla vakit kaybetmeden yazımıza başlayalım?
Shadow work nedir?
Neden bazen karakterinize aykırı görünen veya sizi utandıran şekillerde tepki verdiğinizi hiç merak ettiniz mi? Ünlü İsviçreli psikiyatrist Carl Jung’a göre hepimizin bir “gölge benliği”, yani kişiliğimizin bastırdığımız veya inkar ettiğimiz kısımları var. Shadow work (gölge çalışması), “gölge benliğinizi” yani kişiliğinizin bilinçli olarak kabul etmediğiniz veya tanımadığınız kısımlarını keşfetme sürecini ifade ediyor.
Erken gelişimimizde bir kenara gizlediğimiz tüm şeyler (öz kimliğimizle bağdaşmayan nitelikler, tutumlar ve nitelikler) büyüdükçe yeniden yüzeye çıkar. Bu özellikleri kontrol edemiyor ya da tanımıyormuş gibi hissedebiliriz, ama aslında bunlar, küçük yaşta yaşadığımız ve bilinçaltına ittiğimiz travmalardır. Gölge benlik herkeste farklı bir şekilde ortaya çıkabilir. Mesela bazı insanlar bir anda sinir patlaması yaşarken, bazıları farkında olmadan en istemedikleri şeyleri yapabilir. Bazen yanlış olduğunu bile bile aldığımız kararlar ya da kendimizi soyutlamamız gibi faktörler de gölge benliğimizin bir parçası olabilir.
Shadow work genellikle iki aşamada gerçekleştirilir?
İlkaşama farkındalık: Gölgemizi tanırız.
İkinci aşama birleşme: Gölgemizi kabul eder ve onunla bir bütün haline geliriz.
Gölge çalışmasının amacı “zıtlıkları uyumlaştırmak” ve bütünlüğe doğru ilerlemektir. Birçok uzman travmanın zihinde boşluklara neden olduğunu söylüyor. Bu boşluklar için gölge benliğinin bulunduğu alanlar demek pek de yanlış olmayacaktır. Travmaları aşmak için, bizimle alakası yokmuş gibi görünen bu boşlukları kabul etmek ve onlarla yeniden birleşmek gerekir. Ancak bu, her zaman kolay değildir.
Gölge çalışması, bir kişinin bilinçaltındaki travmaları açığa çıkarmayı hedefler. Ancak bilim insanlarına göre bu çalışma alanında uzman bir doktorla gerçekleştirilmelidir. Çünkü travmalar söz konusu olduğunda doğru yönlendirilmeye ihtiyacımız vardır. Bu nedenle gölge çalışmasını bir psikolog ya da psikiyatri uzmanı ile yapmanızı öneriyoruz. Eğer küçük bir başlangıç yapmak istiyorsanız, günlüğünüze şu soruların cevaplarını yazabilirsiniz.
Başkaları sizin hakkında neyi keşfederse çok öfkelenirsiniz?
Hiç utanç hissediyor musunuz? Neden?
En büyük tetikleyicileriniz nelerdir ve bu tetikleyicilerin sebebi ne olabilir?
Kendinizle ilgili negatif düşünceleriniz nelerdir?
Diğer insanlara karşı çok öfkeli olduğunuzda onlar hakkında ne düşünüyorsunuz?
Rüyalarınız size korkularınız hakkında ne söylüyor?
Bu sorular, kişinin kendini daha derinlemesine keşfetmesine ve bilinçaltındaki karanlık yönleri aydınlatmaya yardımcı olabilir. Ancak yukarıda da belirttiğimiz gibi bu tür çalışmalara başlarken bir uzmandan yardım almanız en doğru yoldur.
Gölge çalışmasının faydaları
Çoğu sosyal medya trendi hayatımıza katkıda bulunmaz, ancak psikoterapistler gölge çalışmasının şu faydaları olabileceğini söylüyor:
Öz farkındalık
“Kendinizi en iyi siz tanırsınız.” ifadesini daha önce duymuş olabilirsiniz, ancak bu durum sizin için doğru değilse ve öz farkındalık konusunda sorun yaşıyorsanız shadow work yardımcı olabilir. Gölge çalışması, bastırılmış duygularla yüzleşerek kendinizi daha derin bir şekilde anlamanıza yardımcı olur. Bilinçli olmadığımız şeyleri değiştiremeyiz, bu nedenle öz farkındalık değişim için ilk ve belki de en önemli adımdır. Tetiklendiğiniz ya da bir şeye kötü tepki verdiğiniz bir anı düşünün, ne yaşandı da sizi böyle davranmaya itti?
Kalıplardan çıkma
Gölge çalışması, insanların kıramadığı döngülerin farkına varmalarına yardımcı olabilir. İnsanlar belli bir kalıba girdiğinde, değişmek istemezler. Bu durumu fark etmek zor olabilir, ancak günlük tutmak ve gölge çalışmasını kullanarak bir profesyonel ile konuşmak işinize yarayabilir.
Tetikleyicileri anlama
Döngüleri keşfettikçe ve öz farkındalığınız arttırdıkça, sizi rahatsız eden (veya tetikleyen) belirli durumlardaki davranışlarınızı da fark edebilirsiniz. Tetikleyiciler, duygulardaki ani değişikliklerdir ve genellikle o anda, o durumu yaşayan kişiyi bile şaşırtırlar. Psikoterapistlerin genellikle karşılaştığı iki temel tetikleyici arasında insanların kendilerini önemli hissetmemeleri veya yeterince iyi olmadıklarını hissetmeleri bulunuyor. Mesela partneriniz çöpü dışarı çıkarmadığı için öfkeleniyorsanız, bu durumun asıl nedeni partnerinizin size değer vermediğini hissetmeniz olabilir. Aslında öyle bir şey olmasa bile.
Duygusal iyileşme
Gölge çalışması sırasında davranışlarınızı, döngülerinizi ve tetikleyicilerinizin nedenlerini daha iyi öğreneceksiniz. Bastırılmış duyguları gün yüzüne çıkarmak zor olsa da, zaman içinde gerçekten de rahatladığınızı hissedeceksiniz.
Daha derin ilişkiler kurma
Gölge çalışması, içsel düşünce ve duyguları açığa çıkarmanızı sağlar. Ancak bu çalışma aynı zamanda insanlarla ilişkilerinize de yardımcı olabilir.
