Yaptığı işte iyi olmak kariyerine önem veren herkesin amacı. İşini iyi yapmanın karşılığını alabilmek ise başarının en tatmin edici yanı. Ancak, başarı her zaman umduğumuz ya da hayalini kurduğumuz şekillerde gelmeyebiliyor. Ya da uğruna çok çalıştığımız o hedefe vardığımızda sonuçları bazen mutluluk yerine daha ziyade yük oluyor. 72 yaşında sokak yemekleri yaparak geçimini sağlayan Bangkoklu şef Jay Fai için de mesleğinin zirvesi olması gereken Michelin Yıldızı hayatını kabusa çeviriyor. Jay Fai’nin ve Michelin yıldızı kazanmasıyla değişen hayatının hikayesini sizler için derledik.
Her şeyin hayırlısı diyelim.
72 Yaşında Michelin yıldızı sahibi şef
Michelin yıldızını almak bir şefin kariyerinin zirvesi olmalı, ancak 72 yaşındaki Bangkoklu büyükanne Jay Fai ödülün başına bela olduğunu söylüyor. Jay Fai, Aralık ayında dünyanın önde gelen saygın ödülü Michelin yıldızını almaya hak kazanan ilk sokak yemeği şefi oldu ve o gün bugündür kendisi Tayland medyasının ve uluslararası medyanın ilgi odağı. Yakın zamanda adını taşıyan Bangkok restoranında verdiği röportajda ödülün çok fazla probleme neden olması sebebiyle imkanı olsa ödülü geri iade etmek isteyeceğiniz söyleyen 72 yaşındaki şef, ilgiden pek memnun değil.
Yıldızın dezavantajları
Restoran Michelin yıldızını kazandığından beri hükümet denetçileri tarafından taciz ediliyor ve çalışanlar restoranın kazandığı bu şöhret sebebiyle artan baskı ile başa çıkmak için ciddi bir mücadele veriyor. Jay Fai ayrıca artan müşteri sayısına da uyum sağlamakta zorlanıyor ve önceleri oldukça sakin bir muhit olan bölgedeki komşuları ile masa kapmak için kuyruklar oluşturan kalabalıklar yüzünden sorunlar yaşıyor. Üstelik Jay Fai’nin yaşadığı bu durum maalesef ilk değil – Michelin yıldızı sahibi olmanın böyle dezavantajları da var. Bu ödül o kadar güçlü bir ödül ki, kimselerin bilmediği bir restoranın müşterilerin ve yemek eleştirmenlerinin akınına uğramasına sebep olurken baskıların ve insanların detaylı incelemelerinin de artmasına sebep oluyor. Buna rağmen birçok şef, tüm bu olumsuz yan etkilerine rağmen ilgi ve kazancı arttırması nedeniyle yine de ödülü kabul etmekten memnuniyet duyacaktır.
Hayal kırıklığı
Jay Fai’nin Bangkok’un en tarihi bölgelerinden olan Rattanakosin’deki mütevazı restoranına geldiğimizde, kazandığı ödül yüzünden kendinden geçmiş bir şef bulmayı bekliyorduk. Plan Dünyanın en beklenmedik Michelin yıldızlı şeflerinden biri olan kirli bir geçide bitişik ilkel bir mutfakta yemek pişiren minik, yaşlı bir kadın hakkında iyi hissettirecek bir hikaye yazmaktı. Bunun yerine, enerjili ve heyecanlı olmak bir tarafa, aksine çok yorgun ve stresli görünen biri karşıladı bizi. Tayland’da Michelin yıldızı sahibi 17 şeften biri olmak konusunda ne hissettiğini sorduğumuzda Jay Fai, ödülün olumsuz etkileri konusunda sinir bozucu bir tirada başladı. Tercümanımız dolaylı yollardan ağzından bir kelime bile alamadı. Ne zaman soru sormak istesek kızgınlığını anlatmaya devam ediyordu.
Önceki halinden eser yok
Jay Fai’nin endişeli tavırları bizi oldukça şaşırttı ve üzdü çünkü Michelin yıldızını kazanmadan önce birkaç kez restoranında yemek yemiştik ve o zamanlar tamamen farklı bir insan gibi görünüyordu. O zamanlar lokantası şimdiki kadar meşgul değildi ve yengeçli omlet ve turna noodle gibi ünlü yemeklerini hazırlarken müşterilerle sık sık şakalaşırdı. Ancak şimdi, restoranın rahat ve sakin atmosferinden eser yoktu. Onun yerine gürültülü, ağır bir havaya sahip bir restoran, dışarıda bir masa bulmayı ümit eden bir insan kalabalığı ve Jay Fai’nin etrafında fotoğraf çekmeye çalışan pek çok ziyaretçi vardı.
Yemekler için değil, gösteriyi izlemek için geliyorlar
Jay Fai kendinden geçmişçesine yemek yaparken çalışanları kalabalıktan dolayı sık sık müşterileri geri çeviriyor ve bundan sonra yer bulabilmek için önceden rezervasyon yapmaları gerektiği konusunda tavsiyeler veriyordu. Jay Fai’in söylediğine göre birçok müşteri yemek yemekle ilgilenmiyor, gelenlerin çoğu gösteriyi izlemek için geliyor. Bangkok’un bu sakin semtindeki komşularının bu kaostan rahatsız olmasından korkan Jay Fai; “Fotoğraf çeken birkaç kişi sorun değil ama burada ellerinde kameralarla restorana girmeye çalışan çok fazla insan var, bölgede yaşayan diğer insanlar için çok karışık ve gürültülü, bu hiç iyi değil.” diyor.
”Keşke ödülü geri iade edebilsem
Şef kendisini Bangkok’un sekiz milyon sakininin birden ilgisini çekmiş gibi hissettiğini söylüyor. “Bu itibarı ve çekiciliği büyük ödül, Tayland vergi dairesinin de dikkatini çekti ve kısa bir süre önce restorana birkaç görevli göndererek gelirimizle ilgili bizi sorguya çektiler. Bana günlük ne kadar para kazandığımı sordular, para hakkında çok fazla soru soruyorlardı, yanlış bir şey yapmadığım halde yanlış bir şey yaptığımı hissettirdiler. Vergi dairesi çok fazla baskı yapıyor – çok üzücü. Onlar hakkında gerçekten ne yapabilirim bilmiyorum. Çok stresli. Tüm bunlar bana keşke Michelin yıldızını geri verebilseydim dedirtiyor.”
Çalışanlar da etkileniyor
Bu baskı aynı zamanda çalışanları da etkiliyor. Jay Fai, çalışanlarından biri hastalandığı için işe gelemediğini bu yüzden eleman sıkıntısı yaşadığını, bunun da muzzam bir şekilde artan iş yükü sebebiyle olduğunu düşündüğünü söylüyor. Bu yük, restoranındaki tek şef olduğu düşünüldüğünde, Jay Fai’nin kendisi üzerinde de büyük etkiye sahip. İşinin kalitesine gösterdiği özen, ki Michelin’i kazandıranın da bu özen olduğuna inanıyor, her bir tabağı tek tek kendi elleriyle hazırlamasına sebep oluyor.
Ödül hiç yaramadı
Michelin gala etkinliğinden sonraki haftalarda onu iki kez daha ziyaret ettik ve özellikle ikinci gidişimizde daha da dağılmış görünüyordu. Biz gittiğimizde mesaisine yeni başlıyordu ve henüz restoranı bile açmamıştı. Jay Fai yoğunluktan dolayı mutlu olduğunu söylüyor, ancak her yemeği kendisinin pişirmesi konusundaki ısrarını da kabul ediyor. Yetmişli yaşlarında bu yoğunluk O’nu bir başarı planı düşünmek zorunda bırakabilirdi.
Fakat şimdi bunu derinlemesine düşünecek ne zamanı ne de enerjisi var. Dünyanın ağırlığı, Michelin yıldızı şeklinde üzerine asılmış gibi.
Kaynak 1
