Buğday çekirdeği ya da buğday meyvesi olarak bilinen ruşeym; buğdayın en üst kısmında yer alan, buğdayın büyüyüp çoğalmasını ve çimlenmesini sağlayan kısım.
Ruşeym buğdayın içerisinde pek bilinmeyen ve faydalarıyla şaşırtan son dönemde herkesin de ilgisini çeken bir besin kaynağı.
Buğday işlemden geçerken kaybolma riski olan ruşeymin içerisinde ciddi bir protein, magnezyum ve mineral var.
Ruşeym nedir?
Ruşeym; buğdayın en tepesinde embriyo olarak adlandırılan, tohumun üremesini ve çimlenmesini sağlayan kısımdır. Ruşeym; buğday çekirdeğinin en vitaminli ve mineral bakımından en zengin kısmı olmasına buğdayın öğütülmesi sırasında ne yazık ki ayrıştırılır. Bir başka deyişle ruşeym yani buğday tohumu, öğütme işleminde ayrılmış olan buğday çekirdeğinin embriyosudur.
Buğday tanesinin sırt ve başakçık eksenine yakın bir kısmın ucunda yer alır ve yeni bir bitkinin ortaya çıkmasında görev alır.
Buğday ruşeymi tüm tanenin % 2-3’ünü oluşturur ve dediğimiz gibi son yılların en çok aranan besinlerinden biridir. Gıda kullanımına uygun olan ruşeym oranı en fazla % 0,5’tir.
Glüten hassasiyeti olanlar dikkat
Besin değeri yüksek olan ruşeym için şu notu düşmekte fayda var; ruşeymin içerisinde ciddi oranda gluten bulunuyor. Bu yüzden glutene hassasiyeti olanların dikkat etmesi gereken bir besin diyebiliriz. Aynı zamanda çölyak hastalığınız varsa, glüten içeren yiyecekleri diyetinizden çıkarmanız gerekir. Glüten yemek,sindiriminin ve emiliminin bozulmasına yol açar; ince bağırsaklarında oluşan immunolojik reaksiyonlar sonucu hücrelerde iltihap ve hasar oluşturur. Oluşan bu hasar sonrasında besin maddelerinin sindirimi ve emilimi bozulacağından, ishal ve zamanla vücutta bazı maddelerin eksikliği ortaya çıkar.
Faydaları saymakla bitmeyen 1 ton buğdaydan sadece 1 kilo ruşeym elde edildiğini biliyor muydunuz?
Uzmanlara göre buğday tohumu, besin takviyesi olarak mükemmel bir besin değerine sahip. Lif ve sağlıklı yağların (2 yemek kaşığı ruşeymde yaklaşık; 1,5 gram doymamış yağ, 9 gram karbonhidrat, 4 gram protein, 2 gram lif (posa), 2 gram şeker vardır ve yaklaşık 60 – 70 kkal enerji verir) yanı sıra harika bir bitkisel protein kaynağı da.
Ruşeym omega 3 yağ asitlerinin yanında aynı zamanda iyi bir magnezyum, çinko, demir, niasin, folat, B6 Vitamini, potasyum, sodyum ve fosfor da içeriyor.
İşte vitamin deposu olan ruşeymin faydaları:
Vücudun hastalıklarla savaşmasına yardımcı olur
Vitaminler açısından zengin olduğunu söylediğimiz ruşeym antioksidan özelliklere de sahip. Antioksidanların vücuttaki serbest radikalleri azalttığı bilinmektedir. Doğal antioksidan kaynağı olan ruşeym hastalıklarla mücadele eder ve vücudu mikroplardan korur.
Ruşeym antioksidan yönünden zengin meyve ve sebzelerle birlikte tükeltildiğinde, vücudunuzun kronik hastalıkları önlemek ve daha iyi bir genel sağlık elde etmek için ihtiyaç duyduğu antioksidanların sağlanmasına yardımcı olabilir.
Bağışıklık sistemini güçlendirir
Bitkisel kökenli ‘Alpha-tocapherol’ isimli E vitaminince zengin rüşeym, kompleks karbonhidrat yapısıyla enerji verirken, bağışıklık sistemini de güçlendirir.
Kalp dostu olarak da biliniyor
Yapılan araştırmalar ruşeymin kalbinizin ve kardiyovasküler sisteminizin sağlıklı kalmasına yardımcı olabileceğini öne sürüyor. Araştırmalar, tahılların kalp hastalığı riskini azaltabileceğini ve sağlıklı bir kiloyu korumanıza yardımcı olabileceğini de göstermektedir.
Rüşeym bol miktarda içerdiği B grubu vitaminler, folat ve tiamin sayesinde kan akışını hızlandırarak damarlarınızı besler. Bununla birlikte rüşeymde bulunan ‘oktakosanol’ yine kötü huylu kolesterol olarak tanımlanan LDL seviyesini düşürür.
Bu nedenle zengin besin kaynağı rüşeym tüketmek kalp krizi, felç gibi ciddi sağlık problemlerine karşı alınacak en etkili önlemlerden biridir.
Kan şekerini dengeler
Ruşeymin kan şekerini dengelediği de biliniyor. Bol lifli rüşeym, özellikle diyabet hastaları ve hiçbir hayvansal gıda tüketmeyen veganların ilgi alanında…
Diyetlerde de tercih ediliyor
Lifli olması sebebiyle ruşeym diyetlerde de sık sık tercih ediliyor.
Buğday ruşeymi kana yavaş salınım yaptığı için uzun süreli enerji sağlar, kan şekeri düzeyini kontrol altında tutarak uzun süreli tokluk hissi verir. Ruşeym, bu sayede zayıflamaya yardımcı olabilir.
Kanseri önler
Ruşeym birçok kanser türü için risk faktörlerini azaltmanıza yardımcı olabilir. E vitamini açısından zengin olan ruşeym sayesinde hücre zarının dayanıklılığı artar. Ruşeym hücreleri korumada ve kanser riskini azaltmada etkilidir.
2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre fermente edilmiş ruşeymin kanser tedavisinde ümit verici bir bileşen olabileceğini ortaya çıkmıştır. Buğday tohumunun kanser tedavisindeki etkinliğini değerlendirmek için daha fazla araştırma yapılması gerekmekle birlikte, yapılan çalışmalar kansere karşı potansiyel koruma sağlayabileceğini göstermektedir.
Ruşeym kas sağlığı açısından da önemlidir
Diyetteki en iyi protein kaynaklarından biri olarak ruşeym tercih edilebilir.
Protein, sağlıklı kasların korunmasında, hasar görmüş dokuların onarılmasında, vücuttaki enerji seviyelerinin düzenlenmesi ve homeostaza ve genel sistem dengesine yardımcı olmada bir bütündür . Protein ayrıca formda olmak ve kas kütlelerini artırmak isteyen insanlar için temel bir diyet gereksinimidir.
Ruşeym iskelet, kas, dolaşım, sinir sistemi ve sindirim sistemini düzenleyici ve güçlendirici fonksiyona sahiptir.
Ruşeym hamileler için de tavsiye edilmekte…
Ruşeym hamilelik döneminde bebeğin gelişiminde önemli rol oyunyor. Folik asit açısından da zengin olan ruşeym bebek ve çocukların fiziksel gelişimleri açısından değerli bir besin olarak görülüyor.
Sinir sistemi için de faydalı
Omega-3 yağ asitleri açısından da zengin olan ruşeym; sinir sistemi açısından da faydalı. Sinir sistemini dengeleyen ruşeym aynı zamanda stres ve kaygı düzeyini azaltarak ruh halinizi de yükseltir, enerji verir. Ayrıca beslenme uzmanları ruşeymin içinde bulunun B6 vitamini sayesinde konsantrasyonu da artırdığını söylüyor.
Cilt problemleri için de yardımcı…
Demir içeriği sayesinde ruşeym cilt sorunu yaşayanlar için de öneriliyor. Ruşeymin ölü hücreleri ve dokuları gençleştirmek de dahil olmak üzere çeşitli cilt problemlerini tedavi ettiği iddia ediliyor. Düzenli olarak yenildiğinde, buğday tohumu içindeki proteinler ve vitaminler sedef hastalığı, güneş yanığı, egzama gibi sorunları olan insanları olumlu yönde etkileyebilir.
Saç köklerini güçlendirir
Ruşeym içerdiği vitaminler sayesinde saç köklerinizi güçlendirir. Ruşeymin düzenli tüketimi, saç dökülmesini önler; kepekle mücadele eder ve saç derisini korur.
Ruşeym nasıl tüketilmeli?
Faydaları saymakla bitmeyen ruşeymi taze veya kuru meyvelere, meyve salatalarına ilave ederek tüketebilirsiniz. Ayrıca soğuk süt, yoğurt, çorba veya salatalara da ekleyebilirsiniz.
Aynı zamanda ruşeym bazı granolalara, tahıllara ve mısır ekmeğine de eklenebilir. Meyveli turtalar, yoğurt, dondurma ve sıcak veya soğuk tahıllar için popüler bir lezzettir.
Yemeklerde de baharat olarak kullanabilirsiniz.
