Premenstrüel sendrom (PMS), regl öncesi gerginlik sendromu anlamına gelir. Regl başlangıcına az bir süre kalmışken kadınların yaklaşık %80’inde hormon seviyelerinin değişmesi üzerine şikayetler gözlemlenir. Premenstrüel sendrom kişiyi hem fiziksel hem de ruhsal olarak etkiler. Hatta bazen gündelik yaşamdaki rutinleri etkileyecek kadar şiddetli olabilir. Bu listemizde PMS semptomlarına dair bilinmesi gerekenleri anlattık.
PMS nedir?
Premenstrüel sendrom; adetten hemen önceki dönem içinde kadınlarda görülen şişlik, karında gaz şikayeti, halsiz kalınması durumu, depresif ruh hali, gerginlik ve huzursuzluk gibi belirtilerle kendini gösterir. Yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen bir sendromdur. Regl kanamaları başlamadan önce şikayetler kendini göstermeye başlar. Fakat bu şikayetler kişiden kişiye farklılık gösterir. Bunun nedeni ise her bireyin fiziksel ve ruhsal farklılıklarıdır. Üstelik bazen şikayetler o kadar şiddetli hale gelir ki, günlük yaşamda sürdürülen basit aktiviteleri dahi etkiler. Şikayetlerin günlük yaşamı klinik veya sosyal açıdan etkileyebilecek boyutta şiddetli olması psikiyatrik bir rahatsızlığa işaret edebilir. Bu psikiyatrik rahatsızlık Premensturel Disforik Bozukluk veya Geç Luteal Faz Bozukluğu olarak isimlendirilir.
Hangi belirtilerle kendini gösterir?
Premenstrüel sendrom genel hatlarıyla birkaç farklı semptom içerir. Sendrom sürecinde duygusal ve davranışsal belirtiler kendini gösterebilirken, fiziksel belirtiler de sürece dahil olabilir. Ruh hali, duygular ve davranışlardaki PMS ile ilgili farklılıklar şunları içerebilir: Kaygı, huzursuzluk, olağandışı öfke durumu, yorgunluk, uykusuzluk, hatırlama güçlüğü, kontrolsüz duygusallık ve aşırı iştah hali. Fiziksel semptomlar ise şu şekildedir: Karın şişliği, ishal, baş ağrısı, kramp, sırt ağrısı ve ağrılı göğüsler.
Belirtiler ne zaman başlar?
Ortalama olarak, adet döngüsü 28 gün sürer. Eğer ortalama uzunlukta gerçekleşen bir regl döngünüz varsa, yumurtlama veya yumurtanın yumurtalıklardan salınması 14. gün içinde veya döngünün orta noktasında gerçekleşecektir. PMS semptomları yumurtlamadan sonra herhangi bir zaman diliminde de başlayabilir. Adetin başlamasından 5 gün sonrasına kadar devam eder.
Ne sebep olur?
Bilimsel araştırmalar, PMS’nin kesin bir nedenini açıklamıyor. Fakat, araştırmacılara göre döngünün şiddeti hakkında birkaç farklı teori bulunuyor. Hormonlardaki döngüsel değişiklikler, beyindeki kimyasal değişiklikler, ruh sağlığı koşulları ve yaşam tarzı faktörleri olarak bu teorileri listeleyebiliriz. Üstelik aşırı alkol tüketimi de bu sendromu şiddetlendiren faktörlerden biri olarak açıklanıyor.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Menstrüasyon gören çoğu insan en az birkaç PMS semptomu yaşamaktadır. Ancak bu semptomlar aralıksız her ay ortaya çıkmaz veya günlük yaşamınızı etkileyen boyutta gerçekleşmez. PMS semptomlarınız rutininizi aylık olarak bozacak derecede şiddetli hale gelirse, mutlaka uzman bir doktora danışmalısınız. Eğer belirtileriniz regl döngüsünün luteal evresinde devamlı olarak ortaya çıkıyorsa ve kanama başladıktan kısa bir süre sonra kayboluyorsa, sağlık uzmanı PMS teşhisi koyabilir. Öte yandan, tüm ay regl döngünüz herhangi bir düzen olmadan ilerlerse, bu semptomlar regl öncesi alevlenme veya başka bir sağlık durumuyla ilişkilendirebilir.
Semptomlar nasıl hafifletilir?
PMS’nin nedeni tam olarak bilinmediği için kesin bir tedavi yöntemi de bulunmamaktadır. Ancak hissedilen semptomları hafifletmek mümkün. Hafif veya orta şiddette semptomlardan kurtulmak için bol sıvı tüketebilir, uzman kontrolünde vitamin takviyesi alabilir ve size uygun bir diyet programı deneyebilirsiniz. Aynı zamanda egzersiz ve düzenli uyku da PMS semptomlarını azaltmak için harika yöntemlerdir. Ancak tekrar hatırlatmak isteriz ki eğer semptomlarınız şiddetli seyrediyorsa mutlaka bir uzman ile bağlantı kurun. Çünkü şiddetli Premenstrüel sendromu semptomları daha derinlemesine bir tedavi yaklaşımı gerektirebilir.
