2024 Nobel Ekonomi Ödülü’nü Kazanan Daron Acemoğlu Kimdir?
2024 Nobel Ekonomi Ödülü, ulusların refah toplumlarına dönüşmesi üzerine yaptıkları çalışmalarından dolayı Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson'a verildi.
Türk-Amerikan iktisatçı Daron Acemoğlu, dünyaca ünlü bir ekonomist. Başarıları ise saymakla bitmiyor. Daron Acemoğlu kitapları tüm dünyaca milyonlarca insan tarafından okunuyor. Mikro düzeydeki rasyonel birey davranışları ile makro-tarihsel süreçler arasındaki etkileşime odaklanan çalışmalarıyla birlikte politik ekonomi, ekonomik kalkınma, ekonomik büyüme gibi konularda uzmanlığı olan Daron Acemoğlu, 2024 Nobel Ekonomi Ödülü’ne layık görüldü. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, bu prestijli ödülü “kurumların nasıl oluştuğu ve refahı nasıl etkilediği” konusundaki öncü çalışmaları nedeniyle Acemoğlu da dahil olmak üzere üç bilim insanına verdi. Türkiye’nin dünya çapında tanınan akademisyenlerinden olan ve ABD’deki MIT’de öğretim üyeliği yapan Profesör Daron Acemoğlu, Nobel Ödülü kazanan üçüncü Türk oldu. Biz de bu değerli bilim insanını yakından tanımak istedik. Peki, Daron Acemoğlu kimdir?
Daron Acemoğlu kimdir?
Türk-Amerikan iktisatçı Daron Acemoğlu, 1967 yılında Ermeni bir anne-babanın çocuğu olarak İstanbul’da dünyaya geldi. İstanbul’da büyüyen ve Galatasaray Lisesi’nde okuyan Acemoğlu, lisans eğitimi için İngiltere’ye gitti.
Lisans eğitimi için İngiltere’ye giden Acemoğlu, York Üniversitesi’nde matematiksel ekonomi alanında lisans derecesi aldıktan sonra, London School of Economics’te yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı
1993 yılında akademik kariyerine Amerika’daki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) başlayan Acemoğlu, 2000 yılında profesör unvanını kazandı ve 2019’da “enstitü profesörü” olarak atandı.
Daron Acemoğlu’nun akademik kariyeri; siyasal ekonomi, ekonomik büyüme, gelir eşitsizliği ve ekonomik kalkınma üzerine yaptığı çalışmalara dayanıyor
Ekonomik kurumların, toplumların zenginleşmesindeki rolünü irdeleyen çalışmaları, akademik çevrelerde büyük yankı uyandırdı. Siyaset bilimci James A. Robinson ile birlikte kaleme aldığı Why Nations Fail (Ulusların Düşüşü) adlı kitabı, en bilinen eserlerinden biri. Acemoğlu’nun bu kitabı, ülkelerin neden başarısız olduklarını ekonomik kurumların yapısı üzerinden açıklıyor. Kitap yayınlandıktan sonra o kadar büyük bir başarı yakaladı ki, o günden sonra Acemoğlu’nun Nobel Ekonomi Ödülü alacağına kesin gözüyle bakılıyordu. Acemoğlu’nun katkıları yalnızca kitaplarla sınırlı kalmadı, pek çok bilimsel makale ve araştırma ile de desteklendi.
2005 yılında ekonomi alanında prestijli John Bates Clark madalyasını kazanması, onun akademik kariyerindeki önemli dönüm noktalarından biri oldu
2015 yılında Research Papers in Economisc (RePEc), Acemoğlu’nun son 10 yılda en fazla atıf alan ekonomist olduğunu açıklamıştı. Ayrıca John von Neumann ve Erwin Plein Nemmers Ekonomi Ödülü de dahil olmak üzere birçok ödülün sahibi.
İsveç Kraliyet Bilimleri Akademisi, “ulusların nasıl refah toplumlarına dönüşebildiği” üzerine yaptıkları çalışmaları nedeniyle 2024 Nobel Ekonomi Ödülü’nü, Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson’a verdi
2024 yılında Nobel Ekonomi Ödülü, Acemoğlu ve iki diğer akademisyen, Simon Johnson ve James A. Robinson’a verildi. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, bu ödülü “kurumların nasıl oluştuğunu ve refahı nasıl etkilediğini” araştıran çalışmaları nedeniyle bu üç isme layık gördü. Ekonomi Bilimleri Ödül Komitesi, bu çalışmanın ülkeler arasındaki gelir farklılıklarının çözümünde önemli bir katkı sağladığını belirtmiştir. Bu ödülle birlikte, Acemoğlu, Türkiye’den Nobel Ödülü kazanan üçüncü isim oldu. Daha önce bu ödülü, edebiyat alanında Orhan Pamuk ve kimya alanında Aziz Sancar kazanmıştı.
Daron Acemoğlu, oyun ve optimizasyon teorisi üzerine önemli çalışmalar yapan bir başka değerli akademisyen Asuman Özdağlar ile evli
Çiftin iki de çocuğu var. Acemoğlu’nun ekonomi dünyasına kazandırdığı önemli çalışmalar, onu günümüzün en saygın ekonomistlerinden biri haline getirdi. Çalışmaları, özellikle ekonomik kalkınma ve siyasal ekonomi alanlarında büyük yankı uyandırmaya devam ediyor.
